Tr. Documentado en textos septentrionales. Hay kartiel en Xarlem , Etchahun (kh -) y en una balada bajo-navarra del s. XIX; koarter <quo-> en Leiçarraga. En DFrec hay 9 ejs. de kartier.
sense-1
1.(Lh), kartiel (S Lrq; Chaho, Gèze, Foix), koarter , karter (SP <qu->), kuartier.
Comarca, zona. "Contrée" Foix. Partiturik Tireko eta Sidongo koarteretarik <quo->. "Des quartiers". Lç Mc 7, 31 (He baster, TB mugarri, Dv aurkhintza, Ol mugalde, Ker, IBk lurralde, BiblE alde;
v. tbn. Lç Act 16, 12). Banua jente hunak / orai beste kartiel batetara, / zunbait tentatzen ahal düdanez / berhala iseiatzera. Xarlem 598. Kartiel bat deitzen da Frantzian Baigorri. FrantzesB I 45. Bere khartiel huna beitie kitatzen. Etch 444. Hedatu zuten haren fama kartier hotan orotan. SalabBN Mt 9, 31 (Lç, He, TB, EvL, Ip, Leon herri, Samper ingrugune, Dv, Echn bazter, HeH alde, Ur (G) inguru, Ol bazter alde, Or lurralde, Ker bazterralde, IBe, BiblE eskualde, IBk herrialde). Kartiel bat deitzen da Franzian Baigorri. Balad 224. Solasa lerratzen zaiote kartiereko kantoretarat. Lf ELit 163. kartiel (S ap. Lrq; Gèze). Barrio. Subernoko karterian <qua->. (1743). SenperEus 148. Herriko kartierren nonbrearen arabera. JesBih 413. Behobia deitzen den Urruñako kartierari bisabis. Gy 184. Kartier bakotxean bada asko gisu-labe. Dv Lab 190. Ondarrola deitzen den / kuartier batian. LuzKant 62. Yuduak atxiki dituzte, lehen, bertze yendetarik behex, beren kartierran. Elsb Fram 169. Kartier urrun batetako bozpasei haur [...], igande goizetan [...] biltzen zituen bere etxera, eta han ezkaratzean egiten zeien, berex, heieri katixima. HU Aurp 118. Kartierak bazuen orduan larre-auzaphez edo mera bat. Barb Sup 137. Tolosarat arribatzean españolak erakutsi zuen mutiko gazteari zoin kartierretarat joaiteko zen. JEtchep 80. Etxean, eskolan, kartierrean, kasettetan... eta denetan. Othoizlari 1962, 452. Arruntz Uztaritzko kartier bat da. Mattin 106. Ahatsak ba ditu bi kartier: Altzieta eta Bazkazane. Etchebarne 22 (kartierrean ib. 23). Bastida zen gure auzogunea, gure kartiera. Larre ArtzainE 17.
sense-2
2.kartiel. Cuartel, buen trato a los vencidos. Phensa ahal süpliziuak / dereikat sofriraziren; / eztük zer flata, ezi / eztük kartierik ükanen. StJul 38v.
Eztük zientako izanen / kartielik bathere, / erresursarik gabe / orok hil behar düzie. Xarlem 265.
sense-3
3.koarter. Cuartel, plancha que cierra una escotilla. [Uhinak] koartera dio eraman, / kostadua barnat eman. BertsZB 99.
azpisarrera-1
KARTIER JENERAL.
Cuartel general. Kartier Jeneralean egina doniyaune lohizun prairialen 22an. Revol 149.
Auritzen armadako Kartier jeneralian. (1793). (In MEIG I 252).