Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

347 emaitza fama bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (345)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
opinio.
sense-1
1. (AN-gip ap. BU Arano ; Lcc, Urt I 220), opinione (Urt I 220), opininoe, opione (SP), ponio (AN-gip ap. BU Arano ).
Opinión, juicio. " Poniyua y opiniyua, opinión" BU Arano. v. iritzi.
Ezeinere konparazione gabe utzitekoago eta khentzekoago dirade idolatriatako eta opinione falsutako instrument bezala diraden gauza guziak. Ins B 2v. Herodesek Kristez duen opinionea. Mt 14 (tít.). Haren opinioneko izan ziraden. Act 5, 39. Teologo hoberenen hau da opinionea. EZ Man I 90. Ene abizüia eta opinionia lizateke ziek ükhen dezazien labürski hainberze bothere zien errege iaunaganik. Etchart 4.1r. Nahi duenak nahi duen opione suertea edukiko du. Harb ã 6r. Eta orla, opinio ona / dela egia eta fedea. RomBasc 31s. Nik irakhasten dut hitzezko habarrotsik gabe; opinione diferenten nahasmendurik gabe. Ch III 43, 3 (Mst, Ip ustekerien) --Opinione komuna da [Mago hek] errege zirela. CatLav 370 (V 179; opione ib. 50 (V 33); tbn. opinio komuna en OA 138). Gisa hortan nahi izatu diote gizonei konpreniarazi zein opinione falsoa zuten saindutasunaz. Mih 128. Orgátik dá zenbáit autoreén opinióne salbatzendiréla emastéki yago gizón baño. LE Prog 116. Buruzagien falta dela / ba dut opinionia. Bordel 83. Hortik egin da opinionea Jean II.garrenak mendekioz preso eman zukeela Pauen. Lf ELit 104. Nere oponiua / nai badezu jakiñ, / bete zazu bodega / txakoliñarekiñ. Olea 185.
v. tbn. Opinione: Tt Onsa 42. Elsb Fram 70.
azpiadiera-1.1
Zuhaur zirade sinplia, / opinionez bethia.'Pleine de préjugés'. ChantP 342.
sense-2
2. Fama, consideración.
Ori zer da, kondizio txarres beterik dagona, opinione txarretakoa. (Larrasoaña, 1606). ReinEusk 117. (en el mismo doc. opinio) Falta gabeak desfamatzea, hobenduriak ere ohorean barrena ukitzea, opione gaixtoan ezartea eta desondratzea da mortal. Harb 172. Birjinaz opinione gaixtorik hartzeko seinalea handi eta bortitz izanagatik, berak etzuen hura niholatan iujeatu nahi izan. SP Phil 347 (He 350 opinione). Fama ez da besterik baizikan opinio on bat zeñean dadukagun geren proximoa. OA 171. Nori bait honria kendu edo gitxituten jakonian [...] batez bere iritxi edo opininoe onian egozan personaren batzuk gaitik. CrIc 93.
sense-3
3. + opinino, oponio. Tendencia, ideología (política).
Politikako edo opinioko gauzen batzuen gañean [izketaratu omen ziran] . CartAnd 379. Opinio guztiak / bear dira aztu, / danok alkar arturik / batera juntatu. Afrika 42. --Ematen dizunari gizenena poltsa, / egin zaiozu ari zuk botoa bota. / --Eta zer egin gero oponioari? AB AmaE 331. --Zeiñ da oponioa maketo eztana? / --Jaungoikoaz batera euskal-lege zarra. Ib. 332. Oponiñuen ganien ezan eide. Ort Oroig 109. Izan bere, batzu batzuk euren opiniño-aldeko paperak artu oi zituen zintzoro eta eutsi estuan. Erkiag BatB 28. Nola garai artan oponiyo edo partidu asko zan. Salav 49. Zer oponiokoak ziran galdetu nioken bein. Ataño TxanKan 206. Bazekiten gu zer oponiotakoak giñan. BBarand 101.
sense-4
4. + opinino, oponio (G-azp). Inclinación, querencia; afecto. v. argumentu (3) .
tradizioa
Tr. Documentado en bertsolaris guipuzcoanos de los ss. XIX y XX.

Abade jaun bat eguan / gizon ondradua, / Errenterie-gana / bere opiniñua. / Neronek egin neutsan / areri durua, / laster egin genduan / guk aren jirua. EusJok II 132. Oponiyua bire askotan / zabaltzen dago asiya, / etsai gaiztuen atzaparretan / tentaziyuak josiya. Xe 361. Ez bai zioten muda-erazi [Santa Agedari] / sekulan opiniyua. Ud 113. Abisaturik azaldu ziran / zedukan opiniyua, / nereganako nola zedukan / guztizko amoriyua. PE 54. Opinio ta borondateak / danak daruzkat zuretzat. APBB 45. Ark amorio ziran / ta nik oponio, / bai, nere biotzeko / Jose Antonio. Ib. 126. Pentsa dezagun ze oponiyo / aundiya duen gugana [Inaziok], / gogua ala artu dezagun / geuk ere berarengana. (1915) Auspoa 86-87, 44. Esanaz "biba erari ona, / pakia ta uniyua!" / erakutsi du zertarako zan / ark bere oponiyua. Tx B II 38.
azpisarrera-1
OPINIONEZ. "Par opinion, par soupçon" SP.
azpisarrera-2
OPINIONEZKO (Adnom.).
Framazonek sinhets arazi dute bazterretan erlisione guziak berdin direla egiak, edo berdin dudazkoak; beraz, gure erlisione saindua dela opinionezko egiteko bat. Elsb Fram 158.
opinio
<< oniritzi 0 / 0 1 oro >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper