Nobedadeak

Sinopsia

Adierazpen horietako asko Akademiaren Euskera aldizkarian argitaratu izan dira eta beste batzuk Azkue Bibliotekako Artxiboan daude.

Erabat sakabanaturik zeudenez gero, Sustapen batzordeak argitalpen berezi batean biltzea erabaki du. Hala egin zuen 2006. urtean ordura arteko 32 adierazpen biltzen zituen Euskaltzaindiaren adierazpenak izenburuko argitalpenean (Jagon bilduma, 3). Euskaltzaindiak, geroztik ere, zeregin horretan jarraitu du eta jadanik 70 dira eman dituen adierazpenak. Hori dela eta, Sustapen batzordeari egoki iruditu zaio adierazpenen bilduma eguneratua argitaratzea.

Sinopsia

Batzuetan, historiak pertsonaia aipagarri zenbait ahaztu egiten du, tamalez, eta aintzat ez hartze horrek haiekin zorretan egotea dakarkio gizarteari. Hainbat motibo dela medio, idazle, musikari, pentsalari eta abarren izenak gogotik aldenduak dira, urte andana joan eta berriz agerira ekartzen diren artean. Horixe gertatu zaio Karmelo Etxegarairi (Azpeitia, 1865 - Gernika, 1925). Ikertzaile izugarria, historialaria eta poeta, euskal munduaren inguruan iker zitekeen guztia ikertu zuena. Bidegabe izan dugu, baina, gaur arte bazterrean utzia Karmelo. Testu-bilduma honek Etxegarairen poesiazko eta prosazko ekoizpena jaso du, egungo irakurleei haren sena erakutsi guran. Horretarako, testuok dakarten azalpen dibulgatzaileak lagungarri izango zaizkio azpeitiarraren obran murgildu nahi duenari.

Sinopsia

Orain dela 200 urte Etxebarrian egindako hilketaren errudunaren auzi-agirietan ageri diren gertaerak eta Euskal Herrian ospetsu bihurtu zen bertsopaperean esaten dena erkatzen dira, egia eta egiantzak bereizteko. Hori ez ezik, orduko Bizkaiko Jaurerriko foraltasun osoaren berri ematen da, bai eta hizkuntzaren aldetik Lea-Artibaiko, Busturialdeko eta Durangaldeko orduko biztanleen hizkuntza-jakitea ere.

Sinopsia

Pertsona izen multzo txiki batekin, iragan denboretako mintzaira baten nolakotasuna azal ahal daiteke? Banaka hartuta, aztarna horietan atzemandako tasunak ez dira adierazle erabakigarriak, ez dute hizkuntzaren izaera argiro ezaugarritzea ahalbidetzen duen irudi gardena sortzen; batera hartuz gero, aldiz, guztien artean, erromatar garaian, Euskal Herriko eremu zabal batean erabilitako –Akitaniakoaren eta Ebro ibaiaren arrokoaren alor bereko– euskal mintzairaren berri ematen dute, neurri (txiki) batean.

Sinopsia

Hemeretzigarren mendearen bukaeran, 1891ko azaroan, Erroma eta Jerusalem izenburuko liburu bat argitaratu zen Baionan. Liburuaren egilea Martin Ducq izeneko euskal idazlea zen, Hazparneko Misionest-etxeko misionesta. Liburuaren izenburuak salatzen zuenez, bidaia-kontakizun baten berri ematen zen: liburuaren idazleak Erromara eta Jerusalemera egindako bidaia bateko berriak kontatzen zituen. Bidaia, edo zehatzago esateko, beila bat. Edizio honetan, Kaltzakortak liburuaren edukia aztertu du, ohar filologiko ugari eginez, eta, halaber, lanaren ezaugarriak azaltzeko hitzaurrea prestatu du.

Sinopsia

Junes Casenave-Harigile. Zortzi pastoral berri (I. tomoa) liburuan lau pastoral bildu ziren: Agosti Etxekopar, Atarratze, Barkoxe eta Dabid. Bigarren tomo honetan beste lau bildu dira: Judit, Larraine, Lüküze Xarles Laugerrena eta San Frantzisko Xabier. Lehen tomoan bezala, beharra balin bazen, pastoralen eskuizkribuak moldatu dira. Lau pastoralen aurretik, Allande Socarros zenaren eta Jean-Louis Davanten testu batzuk erantsi dira, Junes Casenave-Harigile nor zen eta zeintzuk lan egin zituen adierazteko.

Sinopsia

Euskararen ikaskuntzarako baldintza «ez-hain-mesedegarrietan» aniztasuna kontuan hartzen diharduten bi eskolaren gaineko azterketa burutzea da ikerketa honen helburua. Ikerlan honetan bi aldagai nagusitan oinarrituko gara, etorkin-jatorriko ikasleek bertako ikasleekin ikasten diharduten eskolen emaitzak ikertzerakoan: a) aztertuko diren eskola-komunitateetako kideen hizkuntzekiko jarrerak (euskara eta eleaniztasuna ardatz hartuta); eta b) ikasleen euskarazko ahozko komunikaziorako gaitasuna. Aldagai horietan lortzen diren emaitzei, eta bereziki lorpenei eta erronkei erreparatuko zaie. Arakatze Apreziatiboa izan da, aurrerago azalduko dugun moduan, diagnostikoa indargune eta lorpenetatik are gehiago aztertzera bultzatu gaituen iturri filosofikoa.

Sinopsia

Lan honek hiru zati nabarmen bereziak ditu. Lehenbizi Blas Fagoaga euskaltzainaren bizi-ibilbidea aztertzen da. Jarraian, Fagoagak idatziriko Breve diccionario etimológico de apellidos toponímicos, etc. fáciles de retener hiztegiaren edizio egokitu eta eguneratua dago irakurgai eta, azkenik, egile berak idatzitako hiru sermoien azterketa egiten dute lanaren prestatzaileek.

Sinopsia

Tesi hau euskal demolinguistikak duen tresna multzoa zabaltzeko eta hobetzeko sormen-saiakera bat da. Saiakera horretan, hizkuntza gutxituen inguruan dagoen jakintza soziolinguistikotik abiatuta, nazioarteko jarduera demolinguistikoa inspirazio-iturri hartuta eta irudimenari eraginda, euskararen inguruko hiru eragiketa estatistiko nagusik (HZ, HEKN eta ISLk) adierazle berriak sortzeko zer-nolako aukerak eskaintzen dituzten ikertu dugu, eta hainbat adierazletan gauzatu ditugu aukera horiek.