Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

347 emaitza fama bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (345)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
desohore.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en textos septentrionales de todas las épocas, además de en Lizarraga de Elcano, en Ubillos y en un texto de principios del s. XIX (en los dos últimos en la var. deshore ). Desohure se documenta en Xarlem; desuhure en CatS . En DFrec hay 2 ejs., uno de ellos septentrional.
sense-1
(L, BN, S; SP, Lar, Lecl, VocBN , Dv, H), desuhure (S; Chaho, Gèze), desohora (? (det.) Arch VocGr s.v. laido ), desore (Lar, H), desohure. Ref.: Lh (desohore); Lrq (desuhure).
Deshonra. "Desdoro" , "deshonor", "afrenta", "desacatamiento" Lar.
Ahalke eta desohorez bethetzen. EZ Eliç 180. Ethor ahal dakidikaion desohoreaz eta kalteaz [orhoitzen da] . Ax 72 (V 48). Konfusionetan eta desohoretan geldi dadin. Tt Onsa 66. Desohorean ungi pulunpatua aiz. Arbill III 6, 21. Ene desgraziez alegera direnak bihur beite desohorearekin. 54. Eztiki pairatu ditut desohoreak eta laidoak. Ch III 18, 1 (Mst, Ip ahalke, Leon trufa). Desohoretan eror ez dadintzat. He 1 Tim 3, 7 (TB, Dv laido). Korreyitu nahiko zaituzte hei desohore bat ekhar diozoketen zure bizioetarik. Mih 69. Merezi nuela laidoa, desohorea eta konfusione osoa. Brtc 220. Nik zor faboréak, / berak enegánik / ez baizik deshohoréak. LE Kop 110. Desohore guti bat ezin jasan. Dh 108. Gau triste artako deshoreak ta surgaitzak nork esan alitzakean! "Afrentas" . (1814) EE 1913, 156. Bizi desordenatu bat kontrarat da haren desohorea eta haren ahalgizuna. Jaur 189. Bertze nekhe, gaitz, desohore eta lazeriez, nola khexa naiteke? Dv LEd 242. Sekulako desohorea eratxikia zaio gaztigu horri. Laph 113. Hura ere ardura / Nigarrez da ari / Begiratuz zuk eman / Des-ohoriari. LuzKant 52. Sakramentü Saintian Jesüs Kristi egiten diren desuhuren arraparatzeko. CatS 107. Han, lekukoen aintzinean, desohore gorriaren biltzeko. HU Zez 22. Ez dut damia baño desohoria handiago. (BN) Lander Eusk 1926 (II), 64 (que comenta: "Paroles qui accompagnent une confidence, un aveu"). Beren desohorea mendratu nahiz. Zub 31. Desohoria zu!... Familiako desohoria!... Zato hunarat, othoi. Izan zaizte ama on bat zuen haurrentzat... Larz Senper 94. Beren familiatik holako desohore bat urrundu [nahi zuten] . Ardoy SFran 108.
azpisarrera-1
DESOHORE EGIN (Urt III 57). Deshonrar.
Maiestateari desohore egitea dela haren molde hartan imajinaz representatzea. Ins D 3r. Bere miseria eta erorkortasun handia gatik, debozioneari desohore eta laido egin diozoten. SP Phil 208 (He 210 ahalkeria eman).
azpisarrera-2
DESOHORE EMAN. Deshonrar.
Eztiogula fama gaixtorik edo desohorerik geure mihiaz nehori eman behar. Mat 116. Iuramentuez bere erranak frogatu nahi dituenak ere emaiten dio bere buruari desohore. Ax 265 (V 177).
azpisarrera-3
DESOHORE IZAN (Trans. e intrans.). Ser deshonroso, deshonrar.
Gizonak adatsdun izatea desohore duela. Lç 1 Cor 11, 14 (TB des[o]hore zaiola). Desohore eta laido zaiela [...] bekhaturik egin gabe egoitea. Ax 173 (V 117). Desohore zen dantzatzea. Ib. 412 (V 268). Igurikitzen dio, eta igurikiagatik eztu desohorerik. Ib. 331 (V 220). Zuok irakhasten baderauezue doillorkeriarik, ezta mirakuillu desohorerik baduzue hekin galduran. SP Phil 398 (He 402 desohoreak hartzen bazaituzte). Diradialakoz bastart haboroenak haiñ gaisto gertzen nun aitari beitirade desohore. Egiat 276. Munduko bazter orotan ohore dadukate, / mintzaia bere modutan oso baitadukate. / Hemen aldiz guzieri zizaie desohore. InArb Igand 22s. Alta,. poto egitea geroxago ere ez da mirakulu, ez desohore. Xa Odol 37s.
azpisarrerakoSense-3.1
(Con determinantes).
Rendatzen bazira / desohure handia dükezü. Xarlem 1329. Desohore bat othe da haren erranen eta eginen arabera bizitzea? Dh 212. Norbaitek uste badu desohore bat dela bere alabari iragaitea bere adineko lilia. TB 1 Cor 7, 36.
azpisarrera-4
DESOHORETAKO. Deshonroso.
Unzi ohoretakoak eta desohoretakoak. Lç 2 Tim 2 (tít.).
azpisarrerakoSense-4.1
(Tras gen.).Para deshonra de.
Haren desohoretako den doktrina guzia ezagut erazirik eta konfunditurik, haren ohoretako dena bethi entreteni eta abanza dezala. Adv * 7v.
azpisarrera-5
DESOHORETAN ( (SP)) (Acompañado de genitivo). "Ene desohorez, ene desohoretan, à mon déshonneur" SP.
Iainkoaren desohoretan egiten diraden iuramenduak. Ins D 4v. Dirúdi arrén deskredita ta deshohoretán déla. LE in BOEanm 811.
azpisarrera-6
DESOHOREZ. "Par honte, par sentiment d'honneur" VocBN.
Desohorez ere baitezpada bururaino egin nahiz hasi duten lan hori. Lf Murtuts 16.
v. tbn. Lf ELit 171.
azpisarrera-7
DESOHOREZKO ( (SP)). Deshonrado, deshonroso.
Ereiten da desohorezko, resuszitatzen da glorioso. Lç 1 Cor 15, 43 (He hidoiztu, TB laidoan, Dv kara gaitzean, Bibl desohorean). Heriotze penatuaz eta desohorezkoaz. Ax 136 (V 89). Hitz hauk desohorezkoak ziren galatarrenzat. Ib. 276 (V 184). Aita gaixtoaz errenkuratzen dira semeak [bastartak], zeren hura dela kausa baitira desohorezko. Ib. 360 (V 238). Desohorezko mandatua enzun duenean, on bazaio kanpora dezake mandataria. SP Phil 436 (He 441 aiphamen infame). Guregatik hilarazi du / amudioak Jainkoa, / desohorezko urkhabean / prinze zeruetakoa. 91. Desohorezko marka bat. CatLav 212. (V 107) Besteri deshorezko ta bidegabezko hitz gaiztoak esatea. Ub 177. Ohorezko untzi bat eta berze bat desohorezkoa? TB Rom 9, 21.
desohore
<< desgustu 0 / 0 deus >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper