Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

347 emaitza fama bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (345)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
handizuren.
etimologikoa
Etim. La etimología (andi- ?, -uren ?) no es clara.
sense-1
1. Persona principal, de clase distinguida (en relación, acaso, con los infanzones de abarca). "Peita d'Echarri... Ibi de los Avarca-Andiçurenas" F.G. Zabalo El registro de Comptos de Navarra de 1820, 149; comentado por Camp Algo de Historia V 69: "Sin duda los andi zurenas, que también otros documentos nombran, eran alguna clase o categoría especial de los infanzones de abarca, o acaso el nombre basko de los infanzones de abarca".
v. tbn. para testimonios de esta palabra en la Navarra medieval, Camp Euskariana V 262 y XI 69; Yanguas DPA 5; Garate RIEV 1935, 347.
Dollorrakpere andizurenen ospea, gora joaku ikaztobiko kea. "Aun el más ruin fama de principal, arriba se nos va el humo de la carbonera". RS 507.
sense-2
2. ((A (que cita RS) s.v. uren). ).
Honor.
Emaitea andizuren, arzaitea mingarri. "El dar es honor, y el tomar causa dolor" . RS 392. Onako aldi ta garaietan izan oi dan itzal, ospe ta andizurenez bebiltza uriko kaleetan zear, eta egun ontan beti egin dan ibilaldia egin bezate. Eguzk RIEV 1927, 424. San Pedroren omen eta andizurenez egin zuten guzi au. Ib. 426. Aberats okituok laster asten dira dedu ta andizuren billa, batak. konde ta besteak markes gitxienez izan bear dauala-ta. Eguzk GizAuz 187. Oneik baizen ondo bizi ta oneinak lako dedu ta andizurenak nai leukiez. Ib. 188. Delfoko iainkoari berak eskeini zion urrezko irudiak eta beraren ilobak irakaskizunen alderako eskar onez eta zaletasunez eraiki zion aren gizantzak, andizuren eta ospe ekarri diote geroko geroan. Zait Plat 122. Ez irabazien aldera, ezta andizurenaren aldera ere eztute agintari izan nai izaten gizon oiek. Ib. 139.
sense-3
3. "(V-ger), alcurnia. Andizurenekoak dira orrek " A Apend. .
handizuren
<< handiustekeria 0 / 0 1 hara >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper