Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

347 emaitza fama bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (345)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
desgustu.
sense-1
1. (Urt I 95, VocBN , Gèze, H), desgusto, deskustu (Lar, Dv), desgostu, disgustu, desgusta, deskusta.
Disgusto, desagrado.
tradizioa
Tr. Propio de la tradición septentrional no suletina; muy común en el s. XVIII, escasea, en cambio, en el XIX y no se encuentran ejs. del s. XX. La forma más empleada es desgustu; hay disgustu en Argaignarats; deskustu y desgustu en Chourio; una vez desgostu en Haraneder (He Gudu 115s), desgusta en CatLan y deskusta en unos versos del s. XVIII. En DFrec hay un ej. de desgustu, septentrional.

Khelder eta miagrean / ez daite disgusturik, / onzat Iaunak gurutzean / utzi du dastaturik. Arg DevB 119. Bethiere disgustutan / baizen nola ez garen. Ib. 42. Erraintzentu zure spirituan gogoeta gaixtoak zuri deskustu eta higuintza emateko. Ch III 6, 4 (SP unhatu, Mst debeiaerazi). Ez baitu aurkhitzen bertze guzietan desgusturik eta unhadurarik baizen. Ib. I 25, 7. Herabetasun eta desgustu handiegi bat sentitzen badiozu zure buruari othoitzarentzat, ez segi. He Gudu 123s. Baratzeko deitzen den flokak / Sor orduko histeko tu markak, / Lili arrosak egun arrosak, / Begien tu egiñen deskustak. (1766). BertsZB 115. Zer nahi desgustu eta urruntasun dukezuen norbaiten alderat. Lg II 201. Desgustuaren edo unhaduraren lehenbiziko tentamenduari amor ematen diot. Mih 114. Kausatzen düte haurren izpiritian konfüsione bat, zoinek ekartzen baititü desgüstüra. CatLan 3s. [Auherkeria] da debozionezko pratikendako neork dien desgüsta borontario bat. Ib. 117. Gogotik eta bihotz onez, ez lazoki, kostumaz, desgustu edo herabetasunekin. Brtc 191. Han zori ona eternala da, atseginak bethi berriak izanen dire, batere han desgusturik. Jaur 117. Intres, ospe, edertasunak llilluratzen gaituzte. / Berthute, erlijioneak desgustu demaigute. Gy 64. Barkha dietzadatzu, ene Jainkoa, lekhu zeruen pareko hautan izan ditudan desgustuak. Arb Igand 179. Desgustu aundietan / Bide dute ama / Hala barreaturik / Bi alaben fama. LuzKant 96. Denbora gutxiko gustoa eta luzaroko desgustoa. EZBB I 79. Oroitzapen txar edo desgustu zerbaitekin utzi baitzituen. Larre ArtzainE 189. Apustua zer nolatan galtzen nuan ni konturatu gabe oso gutxitan gertatuko zan. Desgusto ederra pasa nuan egun ortan. Albeniz 260.
sense-2
2. + disgustu, desgusto, deskusto, disgusto. Disgusto.
tradizioa
Tr. Sólo meridional, se documenta desde fines del s. XIX. Es propio sobre todo de bersolaris y textos de léxico poco cuidado, predominando en ellos las formas con dis- . En DFrec hay 7 ejs. de diskusto y uno de disgusto, todos ellos meridionales.

Iñorekin auzi-kontu, iskanbilla edo desgustoren bat erabilltzetik igas egin. Aran SIgn 109. Larre-ganaduakin / disgustua maiz-ta, / azienda gaiztua / gelditutzen gaitz-ta. Ud 99. Baña zuk ere izaten al dituzu desgustuak? Iraola 31. Zueri eman dizutedan deskustoa orrela aztuazi nai det. Ill Testim 30. Mundu onetan disgusto asko / ikusitakoa naiz-ta. EusJok 68. Eman dizkit desgusto / ikaragarriyak, / negar egin lezake / nigatik arriyak! Tx B II 29. Petra bere andra kotxauak jaukak disgustua. SM Zirik 26. Emazteki gaixoak izigarrizko disgustua artu zuen bere senarraren nardagarrizko ebaskoakin. Izeta DirG 122. Frentean nola edo ala il dek, eta ori neretzat disgusto aundia izan dek. Alkain 89. Zenbat disgustu artutzen duan / errubakoak munduan. FEtxeb 40.
v. tbn. Disgusto: Auspoa 97, 142. EZBB I 86. Disgustu: Ayesta 69.
azpisarrera-1
DESGUSTURA. A disgusto. Cf. GUSTURA.
Da berriro beste im urtetarako ezarri ziguten. Naiz desgustora, berriro gelditu giñan. JAzpiroz 69.
azpisarrera-2
DESGUSTOZKO. Desagradable.
Zelan enai asarratuko; desguztozko berbie diñoztazu te? Ort Oroig 70.
desgustu
<< deretxo 0 / 0 desohore >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper