Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

347 emaitza fama bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (345)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
aitzindegi.
sense-1
1. (L ap. A ; SP, H), aintzindegi (Hb, Dv, A, T-L), aintzindei.
Fachada, parte delantera de una construcción; escaparate. "Devant de maison" SP. "Partie de devant d'une habitation, d'un bâtiment" H. "Face, façade, partie de devant d'un édifice" Dv. "Fachada" A. "Façade d'un bâtiment" Lh. "Vitrine, [...] aintzindegi " T-L.
Bertze batek aldiz zion: etxe aitzindegi hori, / Ez zait iduritzen ongi ni naizen sinpleari. Gy 105. Luphean zilho bat nolazpait egin, aintzindegi bat eman, eta hara gisu-labea. Dv Lab 188. Jaunaren aitzinean zen kobrezko aldarea berriz, khendu zuen tenploko aitzindegitik, eta aldarearen lekhutik. "Transtulit de facie templi" . Dv 4 Reg 16, 14. Magasin aintzindegiak gostu handirekin berregindu dituzte. Herr 25-12-1958 (ap. DRA). Nork ez du Atharratzetik goiti ezagutzen Santa Madalenaren kapera? Egun hautan, tenpesta dela karia, aintzindei guzia erori da. Herr 12-1-1961 (ap. DRA).
azpiadiera-1.1
"Le devant des choses en général: d'une étoffe, endroit, la poitrine, etc." H.
Helaz! nork du ifernuak baizen / aitzindegien asmatu hanpatzen? Rob in Onaind MEOE 444 (Harriet traduce: "la poitrine, le sein"). Eta, gerlako kapitain balin badire, izan dezakete aintzindeian bada-gathu edo bertze basa-ihizi zenbeiten larrua. Prop 1893, 158. Xantza duzu giren tenoren baigira... Bertzenaz, zure buru aintzindegi horrek bero-aldi bat har bailezake. Larz Bozak 32.
sense-2
2. aintzindegi (Dv y A (que citan a He)). Preferencia. "Aintzindegia ematea (He), donner la préférence" Dv.
Fama ona kanpoko señale bat bezala da, bertutea non egoten den erakhusten duena: hargatik beraz behar zaio eman bertuteari toki guzietan eta gauza guzietan aiñtziñdegia. He Phil 226 (SP 224 abantailla).
sense-3
3. (H), aintzindegi (Dv, A).
Jefatura. " Aintzindegia ematea [...], donner l'autorité" Dv. "2.º autoridad; 3.º mando de un ejército" A. Aunque Duvoisin y Azkue citan a Larreguy, en éste sólo encontramos aitzin-.
Hain zagokon ederki aitzindegia, non edireten baitziren haren baitan gizon adituenetarik igurik ahal zitezkeien guziak. Lg I 204. Xedea hartu zuen khentzeko Joabi armadetako aitzindegia, ematekotzat Amasari. Ib. 318. Zanbri bizi zitekeien dohatsu eta deskantsuan: aski ohoratua aurkhitzen zen armadetan zadukan aitzindegiaz. Ib. 348. Eman zion Piarresi bere arthalde guziaren aitzindegia. Lg II 294. Bere ontasun guzien ainzindegia eman dio [Jinkoak Mariari], haren medioz nahi ditu hek gure ganat hedatu. Mih 268.
sense-4
4. Zona situada delante, enfrente.
Kanporat athera zen orduan [Petri], ezkaratz aintzindegirat, eta oilarrak kantatu zuen. Leon Mc 14, 68 (He eskaratzaren aitziñerat, Dv ezkaratz aitzinerat, Ol, Ker ataurrera, IBk etxe aurrera). Hil-herrietan ez zen kasik dupaz bertzerik ageri: iduri zukeen dupagin handi baten etxe-aintzindeia. Lf Murtuts 16. Bixkotx saltzale baten aintzindeian bi haur, badaude paztizeri beha zoin hartuko duten. Egunaria 1958. (ap. DRA)
azpiadiera-4.1
"(BN-lab), coro junto al altar mayor" A.
aitzindegi
<< aitortu 0 / 0 aitzintxe >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper