Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

347 emaitza fama bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (345)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
noblezia.
tradizioa
tradizioa
Tr. No se documenta en el s. XX, salvo en Aresti. La forma nobleza es propia de la tradición meridional y noblezia de la septentrional, aunque esta última aparece tbn. en Lazarraga y en algunos textos vizcaínos; noblezi se encuentra en Guerrico (I 411), Arrue (May 135s), Pello Errota y Aresti. Hay noblizia en un texto baztanés del s. XVIII. En DFrec hay 9 ejs. de noblezia .
sense-1
1. (SP, Urt II 64, Lar, ), nobleza (Lcc).
Nobleza (conjunto de nobles).
Gastelako noblezia. Lazarraga (B) 1205rb. Izango baita beti bezela buru / nobleza guztiaren anitz estimatua. (Cantar de Bretaña). ConTAV. 5.1.1. [Natüra] hantzen da nobleziatik eta kasta goratik elkhitiaz. Ip Imit III 54, 14.
sense-2
2. + nobleza, nublezia, noblezi, noblizia. Nobleza, condición de aristócrata; nobleza, cualidad de noble, honrado.
Juizioko egunean, non agertuko baita guzien aurrean zein den nobleza eta honra egiazkoa. Ber Trat 55. Liberalitatearen handi da kortesia, / handi kastitatearen halaber noblezia. EZ Man I 36. Nola baita berthutea nobleziarik handiena. Harb 457. Konsidera zazu herri doatsu hartako burgesen noblezia. SP Phil 58. Egiazko noblezia dagoela urre, zilhar eta ontasun franko izatean. ES 105. Luis izan zan prinzipe gai doatsu bat, anziñako bere gurasoetatik noblezia ta ondasun andiak zituena. Cb Just 11. Beren noblizia eta grandezen artean. (B, s. XVIII). BOEans 252. Arbasoen noblezia eta poeten fama / karga dire ez badute hirurgarren... fortuna! Monho 68. Jaungoikoak emon arren gizonari esan dan nobleza altuba [...]. fB Ic I 16. Berthütia denian nubleziareki, / hura düzü ürhia diamantereki. Etch 568. D. Diego de Lazcano euskaldunen noblezaren gañeko saiakeraren aurkillea. Izt C 498. Kontesa batek arnegatu behar izan zuen bere nobleziako titulu guzier. Elsb Fram 65. Jaungoikoaren aurrian noblezarik andiena dala birtuteakiñ andia izatea. Ag Serm 264. Noblezia maite ta / ez nai iskanbilla, / ez zalako ibilli / arrakastan billa. Ayesta 120.
v. tbn. Tt Onsa 107. Arbill 149 (III 54, 27). Gç 75. Ch III 54, 14. Urqz 26. msOñ 117r. Brtc 86. Egiat 171. Jaur 203. Bordel 51. AzpPr 53. Nobleza: BOEans 782 (s. XVIII). JJMg BasEsc 232. Aran SIgn 22.
sense-3
3. "Nobleza, tela, nobleza " Lar.
sense-4
4. Amabilidad, gentileza.
Baño lagunak izandu zuten / aiudatzeko nobleza. Tx B 35.
azpisarrera-1
NOBLEZIA EGIN. Hacer cortesía.
Guri egin digue bastante noblezi, / akonpañatu gaitue musika ta guzi. PE 114. Erri guzia orretarako / egiña dago nobleza, / komisioa nonbratu eta / kunplitu degu promesa. Ib. 20.
azpisarrera-2
NOBLEZIA-EZKUTU. Escudo nobiliario.
Erdian etxe zahar batzuk, bat arkitetura onekoa, atariaren gainean noblezi ezkutu bat duena. Arti Tobera 262.
azpisarrera-3
NOBLEZIAN. Honradamente.
Lana egin noblezan, naiz bizi pobrezan. Tx B V 149.
Eskribau zan lez gauzak artezten / Gernikara joaten zan, / bere erria zaintzeko eta / lagun artean noblezan. FEtxeb 67.
azpisarrera-4
NOBLEZIAZKO. De nobleza.
Eskuarak ongi merezitua duela nobleziazko kalitatea. ES 109.
noblezia
<< naturalista 0 / 0 nor >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper