Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

347 emaitza fama bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (345)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
balent.
tradizioa
tradizioa
Tr. Balent se documenta en textos septentrionales de los ss. XVII y XVIII; el meridional baliente aparece ya en BBizk y desde mediados del s. XIX es frecuente sobre todo en bersolaris.
sense-1
1. (SP <u->, Urt, Ht VocGr , Dv), baliente (Lar, ).
Valiente. "Animosus, kurajósa, balénta, brabóa, fermúa " Urt II 109. v. baleroso, balentrios, balentriatsu.
O ezkutari balenta: / zure bihotz handiak / mesprezatu zituen peril / izigarri guztiak. EZ Noel 149. Han zuen Iaundoni Petre [sic] / balentak arnegatu, / oillar erneak zueneko / hiruretan kantatu. Ib. 95. Demon [Iainkoak Ierusalemi] soldadu balenta / Bere dorretan franko. Hm 129. Ezen hainitz adiskide izanak ezteraut probetxurik ekharriko, defensari balentak ezin helduko zaizkit. SP Imit III 59, 3. Betor ara Arratabe / ei da txito baliente; / guztiak ez arren batzuk / bira agaz onbre a onbre. BBizk 21. Resoluzio jeneroso eta baliente bat. OA 144. Ignazio gure hertar Eskualdun, kapitain hagitz suhar eta balent hark [...] Elizan utzi darozkigun soldadueriak. ES 125. Alexandro handia baino kapitain kuraios eta balentagoa. Ib. 145. Obligazino hau exenpluz erakutsi darokute munduan izan diren jendakirik jakintsunek eta balentenek, hala Grekoek, nola Erromanoek. Ib. 165. Harzatzitzu armak soldadu balent batek bezala deabruaren maleziaren kontra. Ch I 19, 4. Galdegiten da gizon batez, ea balenta den. Ch III 31, 5. Erregeren Guardietako Kapitain baliente batek beñ esan zidan. Cb EBO 17. Txit balientea zera: zu bezalakoak, moroak iltzera. Cb Eg III 370. Gizon balientia / Inazio Mari, / konpañia guztian / au da buruzagi. FranztesB II 47. Biak ziraden guztiz mutil balienteak, / faltarik egiten ez zien korajeak. It Fab 261. Euskaldun soldaduba / guztiz balientea. Afrika 44. Gizon balientetzat / irukiko dute. Arrantz 34. Sortu zan reboluzioa; Euskalerrian ere izan ziran baliente batzuek eta Ermitatxoak ere izan zituan bere etsaiak. Urruz Zer 117. Gizon koxkorren fama dute gallegoak, baña ura oso balientea zan. Salav 97. Karta balientia. Gerrika 200. Gizagajo au, beste asko bezela, republika-denboran oso balientea izana zan. Alkain 48s.
sense-2
2. Fuerte. "Robuste, hazkarra, balenta " Ht VocGr 419.
Zeren eztakusat nik, zaretela zuek, Dabid baiño Sainduago, Sanson baiño balentago, eta ez Salomon baiño iakinsunago. "Fortiores Sansone" . Ax 381 (V 250). Mutil balientia, / odoletan bero / iñola're galtzea / etzuen espero. EusJok II 19. Tomas balientie / ondo enpeñatu, / bere kulpaz eztaizan / ango lanak galdu. Ib. 102. Polipaso au azaldu zaigu / baliente ta bapua, / berrogei urte kunplitu eta / irabazi du jokua. EusJok 147. Berrogei ta lau urte zeuzkala, / baliente zeguan da, / kolpez ondatu zerra batian / eskua moztu zuan da. Ib. 142. Elizondotik ere / mutill balientiak, / Bera ta Irundikan / ekipo fuertiak, / Lesakarrak jo ditu / aurten suertiak. Yanzi 185. Ain baliente kontrarioa ikusita. Albeniz 71.
sense-3
3. Apto; válido.
Neskatxa eder balientia / artu nai baldin badezu, / etorri zaitez Oiartzuna ta / antxen billatuko dezu. Xe 167. Bernardo Otaño da / txit balientia, / Pello Errota ere / korrientia, / Olloki zarra berriz / oso dezentia, / Juan Jose Udarregi / sufizientia. Ud 73. Sarritan juntatutzen / giñan elkargana, / juzgatzen zuten zeiñ zan / baliente zana. AzpPr 31. Ura [='el agua'] baliente da / bere azioan, / aurreratu eztedin / iñor bizioan. , / zintzo gordetzen gaitu geren juizioan. JanEd I 23. Zerbait bazala bazeizkion / orrek bere buruari / pretendiente balienteak / izandu ditu ugari. Tx B I 36. Gizonez gizon jarri zaitezte / oiartzuarran onduan, / zein dan langille balientia / ikusiko da orduan. Ib. 114.
sense-4
4. Grande, extraordinario.
Apirillaren biyan / Usurbilko plazan / dema baliente bat / jokatuba bazan. Ud 152. Badauka kortejantia, / pillo bat balientia; / iñork soñurik aditu gabe / irikitzen du atia, / berak nai duen artia. Ib. 274. Badauka kortejantea, / alperra ta tunantea, / pikaro balientea. Ib. 278.
balent
<< 2 baita 0 / 0 baliatu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper