Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3539 emaitza etxe bilaketarentzat

Sarrera buruan (343)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
atx.
sense-1
1. (AN-gip, B, L, BN, S, R; VocBN , H). Ref.: A; Lh; Gte Erd 8.
Exclam. de dolor. "Cri annonçant une souffrance, une douleur" VocBN . "Aïe! (cri de douleur)" Lh. "Min eman didazu! atx! (AN-gip, B, BN-arb-ciz-lab, S)" Gte Erd 107. v. 1 otx.
Kopetara hor zaio / hezkur bat erortzen. / "Atx!" dio, "zerk nau hola / ni atzarrarazten?...". Zby RIEV 1908, 761. Ahal duen bezala berriz xutitzen da eria, lagunari diolarik: Etzakiat baa... oi, atx, atx, eta sabela thorra. Ox 198. Oxalde, sabelari bi eskuz lothua, atx eta aika. Ib. 197. Garrasika ari zen: atx, atx, ai ei! ai, ei!, gune zauritua gatz eta ozpinez bortizki torratzen zakotelarik. Zub 64. Etzakiat baa... Atx! Denak sista ari zaizkit! Atx! "Aïe!". Barb Leg 64.
azpiadiera-1.1
(AN, L, BN-mix, S, R; H). Ref.: A; Lh.
Exclam. de sorpresa, disgusto, etc. "¡Ca! de ningún modo! interj. de incredulidad" A. "(S), cri d'admiration. Atx! hou! (S), diantre!" Lh.
Ken beraz; ken Errepublika... Nahi ez dutenen gatik. Atx, jaun minixtroa... HU Aurp 84. Atx!... Zer duzu? Buruan hatz, ez dea hala? HU Zez 86. Zertako ez dudan aire berean kanporat igortzen? Atx! Hori bertzerik da! Ongixko mainatzen nau gero! Barb Sup 151s. Bearrik lotua zegokela! Pasatzerakoan, nere kolkora: atx! oraintxe katea autsiko balikek... gaxo Erramun! TP Kattalin 181. --Atx! debrien arima! Erramun, hire ezpainetatik entzun ditanekin, badiat aski eremu madarikatu hek higuintzeko bizi nizeno. Zub 51. Atx! azken pondu hori ez bide da iduri luken bezain xuxen. Lf ( in Zait Plat XVI). Atx... Sobrasko erran diot... Larz Senper 54 (Vill kontxo).
sense-2
2. (Sust.). "Cri de doleur" Dv, que cita el ej. de Laph.
Hainbertze orratz sistetan atx bat ez zuen egin gure sainduak. Laph 242. Bertzen minak atx guti. EZBB I 68.
sense-3
3. "2.º (V-m, R), interj. para llamar al cerdo. 3.º (Vc, G-goi), interj. para hacer retroceder al ganado" A.
azpisarrera-1
ATX EGIN (BN-baig, Sal, R ap. A). Decir ¡ay!; quejarse. "Ansia, anhelo. Atx egin (Sal, R), quejarse de dolor. Min duenak atx egiten du (Sal, R), el que tiene dolor suele hacer (decir) ¡ay!" A. "Min duenak atx itten du (AN-ulz), quien se queja es porque le duele" Inza Eusk 1928 (II), 102.
Ta etxe zarragaitik atx egiñez iñoan: Etxe onen zoritxarra edo dok. Illuna ta tristea dok. "Quejándose". Or Tormes 85. Eta minbera denak atx egiten... Larz Senper 100.
azpisarrera-2
ATX EGINARAZI. Hacer gritar, hacer quejarse.
Hitz horiek itze batzu irudi sartzen ziren Frantsesen beharrietan, lehenik "atx" egin-arazten ziotela. "Lui faisaient faire d'abord 'aïe!". Ardoy SFran 104.
azpisarrera-3
ATX ERAGIN. "Atx eraginen diot, je lui ferai crier aïe" H.
atx
<< atuxa 0 / 0 1 atxiki >>

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper