Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3460 emaitza etxe bilaketarentzat

Sarrera buruan (331)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
bilguma.
sense-1
1. (Lar, Añ (G), Dv, H; -ea det. Añ (G)).
Corporación (municipal, provincial, etc.). "Ayuntamiento, junta" Lar, . "Diputación, el cuerpo, o junta de Diputados, ekautuen bilguma " Lar. "Concejo" . "L'Euskal-Erria dit bilguma au lieu de bilduma. Uri onetako bilguma txit goitia (1880, 127), l'excellentissime municipalité de cette ville" Dv.
tradizioa
Tr. Documentado en textos de Larramendi y sus seguidores, especialmente los participantes en los Juegos Florales.

Badakite, ez gobernariak ezen ez eta arekin batean bere bilguma osoak ere, ezin kenduko digula fueroak ematen digun eskua, libertatea ta bidea. Lar Fueros 227. Uri onetako Bilgumaren erabakiz argitaratua (S. Sebastián, 1879). JFlor. Probintzi onetako Ekautuen Bilguma txit geidiatiari bialtzen zaio aurreko erabaki au. Ib. s.v. ekautuen bilguma. Jarri zan Madrillen bilguma Junta Central-en izenekiñ (Sor, 1885). Ib. An zeuden kabildoa, bilguma, zaldun eta gizon noble asko erri barruko beste gizon eta emakumeakin. Zab Gabon 94. Kabildoak eta bilgumak erabaki zuten bada, igo bear zutela prozesioan Guadalupera. Ib. 101. Bilgumak bere alkate gaur egin zaitu. "El concejo". Iza EE 1881a, 180. Bitoriako Bilgumak, bere mendekoen sentimentuai leialki erantzunik, artu zuen asmo bat guziz onragarria. Ant EE 1885b, 285. Agur eiten diogu / alkate jaunari, / baita bere urrengo / bilguma danari. Auspoa 7, 53.
azpiadiera-1.1
Congregación, asociación, grupo organizado de personas. "Apostolado, Apostoluen batzarrea, bilguma, ballera " Lar. "Academia, junta de letrados y sabios [...] letradunen ballera, bilguma " Ib. "Caballería Real, Erregearen zalditegiko bilguma " Ib. "Decuria, amartea, amar laguneko bilguma " Ib. "Gañanía, nekazarien bilguma " Ib. "Mesta, junta de ganaderos, elejabeen bilguma " Ib.
Jainko egiazkoa beraren Lege egiazkoak erakusten duan bezala serbitzatzen duen Fededunen bilguma, junta edo Kongregazioa. Ub 143. Uri ontako Euskal-itz jostaldien Bilgumak (San Sebastián, 1882). JFlor. Zan Españiko jakintsuen bilgumako eranzukida (1899). Ib.
azpiadiera-1.2
Reunión, junta, asamblea. "Junta, congreso de personas" Lar, . "Capítulo, junta de alguna Comunidad" Lar. "(G), assemblée" Dv. v. 1 bilera.
Gehiago kausitzen zen heien bilguman, zeina Sofiak atxikitzen baitzuen etxeko arauak seinalatzen zituen egun batzutan gogartetik lekhora. "Leur chapitre" . Birjin 476. Urrengo bilguma Zumarragan egingo zala esanaz. RIEV 1907, 324.
azpiadiera-1.3
"Sinagoga, significa congregación o junta, biguma, batzarrea " Lar.
sense-2
2. Colección. "Recogimiento, junta de cosas" . v. bilduma.
Zeintzubek argitara eman zuten, edo emateko moduan ifini zuten Probinziaren enkarguz beraren Fuero, lege eta agindeen bilguma berriztatua. Izt C 467.
sense-3
3. Depósito, almacén. v. biltegi.
Edestia edo Kondaira baita Egiaren ama, Astiaren kidea, Eginkizunen bilguma, Iraganaren lekuko. "Depósito de las acciones" . AIr RIEV 1928, 605 (Anab ib. 611 bildegia, Or RIEV 1929, 8 gordairu, Ldi ib. 210 ontzi).
azpisarrera-1
BILGUMA-ETXE. Casa del Concejo.
Erdu Bilguma-etxera, eta zigorraren menpia artuagaz, egingo dozuz auziyan bertan billaerak. Iza EE 1881a, 181.
azpisarrera-2
BILGUMAKO. "Capitular, cosa que pertenece al capítulo, como manto capitular, &c, bilgumakoa" Lar.
azpisarrerakoSense-2.1
"Quadrillero, de hermandad" Lar.
bilguma
<< bidari-etxe 0 / 0 BILTZAR-ETXE >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper