Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3506 emaitza etxe bilaketarentzat

Sarrera buruan (338)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
banku.
tradizioa
Tr. Al Norte hallamos banku en INav , Haraneder y Etchamendi, banko en J. Etchepare y Larzabal, bank en Leiçarraga, y banka en Hiribarren, Goyhetche y M. Elissamburu. Al Sur emplean banku Astarloa, Arrese Beitia, JanEd, Alzaga, Txirrita, Munita, Erkiaga y Uztapide, banko D. Agirre, Kirikiño, Iraizoz, Barriola y Alzola. Hallamos además manku en Urruzuno (mankuko billete ); cf. el ronc. arrimainko en Azkue.
sense-1
1. (V-gip, G), banko (V-gip), banka (BN; VocBN, Gèze), bank. Ref.: A (banka); Etxba Eib (bankua); Elexp Berg .
Banco, casa de banca. "Banque" VocBN, Gèze. " Banka (BN), banco" A (podría corresponder tbn. a la segunda acepción, aunque es muy probable que lo tomara de VocBN).
Nola beraz eztuk ene dirua bankean eman, eta nik hura lukuruarekin erekarri bainukeen? "À la banque". Lç Lc 19, 23 (Oteiza bankura; He irabazian, TB ganbioan, Dv mailegura, Brunet dirualkian). Darthez ezaguna da Franzia guzian, / Bankako urreak du beztitzen bizian. Hb Esk 80. Bilboko Bankuak eskintzen eutsazanak baño kondiziño obaagokuakaz. (1866). BBatzarN 223. Familiarik ez dau, zintzoa andrea / bankuan dauka bere dote eskergea. AB AmaE 259. Khausitzen dira Yuduak mundu guziko banka eta industria konpainia prinzipalen buruan. Elsb Fram 343. Bertze bankek eta konpainiek badakite ez dutela indarrik aski. Ib. 170. Ia berrogei milla ogerleko daukadaz bankoan ondo gordeta. Ag Kr 119. Lagundu biar nak bankura. Alz Txib 62. Aditu dukek nola Etats-Unisetako bankoak hetsi diren. JE Bur 116. Orduko aldijetan etzan ezautzen, gure Bizkai onetan beintzat, Txindetxe edo Bankorik. Kk Ab I 73. Ez dute kesa beharrik / ene sosentzat bankuan. Etcham 47. Diru-piska bat bazedukala / junto alkarren ondoan, / orren partez bai beste batzuek / Donostiyako Bankuan. Tx B I 68. Amabi milloi Bankuan dauzkan / euskaldun baten mendian. Tx B II 44. Zergatik eztuk bada ner dirua dirumaiera (bankora) eraman? (Lc 19, 23). Ir YKBiz 369. Lan ortan eman dituzun txanponak, banku askok baño irabazi obea emango dizute. Munita 42. Bizkaiko bankuan deposito ederra dauka azio-paperetan. Arti Ipuin 56. Goan zaite bankora eta atera zazu atsaldeko bear dugun dirua. Izeta DirG 40. Zelako arrerea egingo ete eutsa bankuko leiatillan dagoan ogipeko zuurrak? Erkiag BatB 162. --Badiat bankoan diru pixka bat! --Zure bankoko diruak ez nu ni ontzen! Larz Iru 100. Banko bat zen eta nere aita bankoaren buruzagia. Alzola Atalak 119. Ekarri zun dotia, yarri zun Bankuan. Auspoa 77-78, 25. Gure Bankuko kaja orretara / ijito txar bat juan da, / akabo nere diru pizarrak / lenago gutxi nuan-da. Uzt Auspoa 67, 113. Diru etxe edo banku bat ipiñi eben Ondarroan. Etxabu Kontu 12. Banko batetik indarrean lapurreta egiten duan bati. Ataño TxanKan 35. Banko onak badira Donibanen, pilotatik bildu diruen plazatzeko. Larre ArtzainE 313. Banku batek orretarako agindu ta eman ere bai dirua. TxGarm BordaB 161. Madariagak nonbait dionez, ba omen dute elkarren antza pixka bat gaurko bankuek XVIgn mendeko Berberi aldeko itsas-lapurrekin. MIH 172. En DFrechay 55 ejs. de banku, todos ellos meridionales, y 10 de banko. Hay tbn. 17 ejs. de banka, meridionales.
sense-2
2. (Dv), banka (Urt).
Banco, bajo, bajío. "Agger [...] lur multzóa vel bilduma, kaiéa, diga, banka " Urt I 427. "Banc de sable" Dv.
Iakiteko duzu [...] badela hareazko banku bat eta bankuba datza noroest suest. INav 45. Ondoan kausituko duzu komunski xori beltz batzuk, zeiñak baitute moko luxea eta sabel xuria, halakoak gutitan frogatuko duzu dabilzala bankuaz hagitz atherat, lekat bankuaren kantalean edo bankuaz leihor aldetik baizen. Ib. 120. Harik eta Chacoleko bankuba iragan artean. Ib. 59. Edo dela bankaz edo haizea kontra izanez. Ib. 129. Untzia beheretik altesatu zuten, beldurrez Banku Hareetarat etxatuak izan behar ginduen. "In Syrtim" . He Act 27, 17 (TB area pholo batetarat, Dv legar metetara, Ker are-arteren baten; Lç Syrtera).
sense-3
3. (V-gip), banko (BN-mix, S), bank (S). Ref.: Giese CasaS 11; AtBou 382; Elexp Berg. .
Banco (asiento). "El banco, bánka (Aussurucq, Sunharette); bankoak (Tardets)" Giese CasaS 11.
Zizailua, banka, alasea, alki luze handia. (1765). SenperEus 58. Eztauke gorputzeko debozinoia bankubetan atxunik dagozanak, euren beso eta oñak luzaturik, plaza edo taberna baten balegoz legez. Astar II 198. Emoten jakola jarleku onragarrija Aita Probinzijako jaunen bankubetan Junta jeneraletan. (1866). BBatzarN 231. Kuadrilla juaten gera / [sagardua] ona dalakuan, / kanporako zalia / probatutakoan, / eserita egon gabe / luzaro bankuan. JanEd I 89. Aita bankuan arotz-lanean ari zan. JAzpiroz 43. Eseri egiten da hango banku batean. MEIG I 260.
sense-4
4. Guarida.
Ene etxea deithua izanen da othoitzeko etxea; zuek ordean egin duzue hartaz ohoin banku bat. "Speluncam latronum" . He Mt 21, 13 (TB, HeH, Dv ohoin zil(h)o, Ip uhuñtegi, SalabBN ohoin bilgia, Ol lapur-obi, BiblE lapurzulo). Tal vez podría interpretarse 'banco de ladrones', teniendo en cuenta que se dirige, entre otros, a unos cambistas.
sense-5
5. Armario.
Eta deusik ez yateko. / Ez xixari, ez marmotxa; / Etxea zedukan hutsa; / Soillaruan ez bihirik, / Bankan ere ez laborerik. Gy 3. Nere soillarua eta banka, hemen / Elheketa egonez etzaizkit bethetzen. "Ni mon grenier, ni mon armoire" . Ib. 289.
sense-6
6. " Banka <baencha>, pedazos de hielo suelto que acarrea el mar" Deen I 28.
sense-7
7. " Banka, vena de mineral (V-m)" A Apend. .
azpisarrera-1
HARRI-BANKU. "Arrimainko (R), banco de piedra" A.
azpisarrera-2
BANKUAK JO. "Bankuak jo, quebrar un banco. --Zer da bankuak jo? --Kiebra, mutillak" Gketx Loiola.
azpisarrera-3
BANKU-ETXE. v. banketxe.
azpisarrera-4
BANKUKO BILETE. Billete de banco.
Noizdanik tapizatzen duzue sukhaldea bankako billetekin? Hb Egia 20. Bigar eman biar diet diru zerbait bost gizoni, eta nai nuke ganbiatu sei milla errealeko billete mankuko bat. Urruz Urz 17. Eta zuk primatu ondo mankuko billete ori. Ib. 17.
azpisarrera-5
BANKU-PAPER. Billete de banco.
Aberatsa banintz, banku paper eder honekin emanen nioke su zigarro honi. Arti Ipuin 65.
banku
<< BALDA-ETXE 0 / 0 BARAUTS-ETXE >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper