Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3460 emaitza etxe bilaketarentzat

Sarrera buruan (331)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 atalburu.
sense-1
1. (G, AN-gip, B; Lar, VocB ; -th- Hb, H), atarburu. Ref.: A; A Apend ; AEF 1927, 56; Ond Bac ; Gte Erd 141; Izeta BHizt2 .
Dintel. "Umbral" Lar (con el sdo. de 'dintel'; de aquí procede seguramente "pas, seuil de la porte" de Hb, que tbn. da "linteau"). "Piedra sobre la puerta que llega de un punto a otro" VocB. "La traverse supérieure contre laquelle une porte ferme" H. "Dintel de la puerta" A. "Umbral" A Apend. v. ateburu.
Erabilliko dituzu begi bien erdian eta letraz ezarriko dituzu zure etxeko atalburuan eta ateetan. AA II 10. Beintzat sala nausi izandu atalburuban kanpoko aldetik eta ondoko sala-aurrearen etxa-goian irakurtzen da. 'Encima de la primera puerta' . Aran SIgn 3. Oroimen argidotar ori betikotutzera saiatu zan, latiñez nabarri landu batean ermitatxoaren atalburuban otallutu-azirik. Ib. 96. Erreparatu deiola ondo / atal buruko kanari, / kastigu aundiyak etortzen zaizka / gaizki portatzen danari. PE 26. Eliza onen atar-buruan daude izkiribaturik itz oek. Bv AsL 24. Ari ziran argin batzuek San Pauloren eliza moldatzen. Igaruan ikusi zituan atarburu bat neketan ezin jasorik. Ib. 188. Begiak goratu eta elizako atalburuaren gañean Birjiña txit santaren imajiña bat ikusi. Arr May 196s. Galda jeki da bizi, atalburuaz gain; / ez dago oraindik iñork igarotzeko lain. "Dintel de la puerta" . Or Eus 286. Gramatikuen eskoletako atalburuan oiala dago dilindan. Or Aitork 27. Leioetatik irtengo dira oiuak / eta atalburuetatik bele-korrokak. Ol Soph 2, 14 (Dv athaburuetan). Etxe ondoa lizarrez, / atalburua zillarrez; / nagusi jauna, esan bezaigu / asiko geran edo ez. In BBarand 66.
azpiadiera-1.1
" Atalburuan kana [= neurtzen duzun neurriaz neurtuko zaituzte] (G-azp-goi), ori ere neurtuko du atalburuko kanak (G-azp)" Gte Erd 27. " Atalburuan kana (G-azp-goi) [=etorriko zaizu merezi duzuna]" Ib. 220.
Gurasorikan gaizki / tratatzen badegu, / atal-buruan kana / etorriko zaigu. AzpPr 130. Gauza ori bururatzen etzaio onari, / begiraiozu atalburuko kanari. Auspoa 140, 37. (ap. ELok 93) Iritxiko zaio kana atalburura. EZBB II 24.
sense-2
2. Entrada, zona junto a la puerta.
Basetxeko atalburuan txirringuts edo bizikleta bat ikustea. Garbiz EEs 1929, 102s.
atalburu
<< atalas 0 / 0 atalondo >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper