Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3460 emaitza etxe bilaketarentzat

Sarrera buruan (331)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ariarazi.
sense-1
(S-saug ap. Lh; h- Dv A, H (s.v. haritzea) ), arierazi, ariazi, aiazi (/aiás/ S ap. Lrq), ararazi, arrarazi.
Hacer ocuparse, hacer trabajar. "Faire agir, travailler" Dv. " Ariarazi (S-saug), mettre en mouvement" Lh. "Faire vaquer à..." Lrq.
tradizioa
Tr. Documentado en textos de autores septentrionales y en algún meridional moderno como Orixe o Berrondo. Las formas sin -i-, que se encuentran desde Baratciart, dominan en el s. XX.

Igande eta besta egunetan lanean haritu naiz eta berzerik ere hariarazi dut. EZ Eliç 144. Elizako aitzindarien baimendurik edo permisionerik gabe lanean haritzen direnak edo berze norbait lanean hari arazten dutenak. CatLav 119. (V 65) Igandetan eta bestetan premiarik edo Elizaren permisionerik gabe lanean haritzen direnek eta bertzeak har-arazten dituztenek. Brtc 58. [Kolerak] berotzen du odola, panpaka arierazten bihotza, khordokatzen zaiñak eta bürüko suina. "Elle agite" . Arch Gram 34. Besta manhatiez lanian aritzia arrazu hunik gabe, hala hala, manhaspenakuen kabalen ariaztia. CibGut 18. Eskola horietaz kanpo badituzte [serorek] bertze etxe batzu, haurren esku lanetan ararazteko. Prop 1876-77, 43. Etxeko lan xurruburruetan ariarazteko edo artzain egortzeko. JEtcheberry 10. [Muthikoak] behar litezke ederka bederen arrarazi, zoinek luzekiago harat hunat pilota onean ibil. Zby RIEV 1908, 87. Zer salbaikeria itsusiagorik, gizona eta zezena, hil edo bizi, han ar-araztea baino. HU Zez 77. Egia dun Jainkoak ezkaituela zeruan lanean hari-araziko? Prop 1897, 63. Nola xori papo gorria kantuz har-araz kaiola ilhun hetsi batean! Ox 202. Andik lau illabetera, Pastora eraman zuten Jesuitak, erakusten arierazteko. Or SCruz 135. Egundainoko zalapartan inarrosten dute ostatua, karrikako zakurrak erausika arrarazi artio. Zub 22s. Ait-amek egin ahala lanean arrarazten zituzten. JEtchep 16. Xango mehe beltxino batzu dantzan bezala arrarazten ditu... Ib. 26. Nehork nahi ez dituzten ofizio errefusetan, han Eskualdunak ar-arazten dituztela. Larz Iru 142. Phesta-berrikari, Antonio de Figeroa, Iruñako Aphezpikuak, zoin gehiagoka ararazi zituen nahi izan zuten bertsulari guziak. Egunaria 25-1-1962 (ap. DRA). [Jendea] otoitzean eta berdin kantuz ar-arazi. Ardoy SFran 322. Eta harritzeko ote da hamar urtez suntsitu bada ezin jasana zuela oihuz ar-arazten zuen bihotza? Ib. 328. Erregu-eskean ariazi gabe. "Sin hacerse más de rogar" . Berron Kijote 126. Lehenbiziko egunetan ar-arazi ginituzten jimnaztika eta martxa eta holako egite. n. Etchebarne 81.
azpiadiera-1.1
(Con fenómenos naturales).
Eternalak uri babazuza hariarazi zuen Ejiptuko herriaren gañera. Urt Ex 9, 23 (Ur egin, Dv erorrarazi, Ol erorazi, Ker jausiazo, Bibl, BiblE eginarazi).
ariarazi
<< 2 ari 0 / 0 arima >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper