Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3487 emaitza etxe bilaketarentzat

Sarrera buruan (337)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
agintzaile.
sense-1
1. agintzale, aintzaile (V-gip ap. Etxba Eib ).
Jefe, persona con autoridad, con mando. "Aintzallia, persona con autoridad o en algún cargo. Erriko aintzalle nausiña, Alkate jauna" Etxba Eib. . v. aginle.
Bi lagun asi giñaden geron agintzalleen borondatez eta askoren gogo santubak betetzeko. Aran SIgn I. Zan [Pilatos] Erromako / Aldi atako / Juduen Agiñzaillia. Canala Jesucristo 128 (ap. DRA) . --Asi!, esan zuan agintzalleak, eta gure gizaseme bikañ biak, bat batera, sartu zituzten beren aizkorak zuaitz lodien biotzetaraño. Ag G 102. Etxe batean nagusi-etxekoandreak, nola bai dira etxeko jaun eta agintzaleak, jarrita edo eseririk egotea dagokie. Inza Azalp 79. Jaungoikoa izan dedin gure jaun, gure jabe, gure agintzale. Ib. 135.
azpiadiera-1.1
(El)que manda, ordena (alguna cosa).
Sortuzko gauza guzien egille ta antolatzaille, ez, ordea obenen agintzaile. "Peccatorum autem tantum ordinator" . Or Aitork 22.
azpiadiera-1.2
aintzaile (V-gip ap. Etxba Eib ). (Uso adj.). "En sentido peyorativo: mandón, persona a quien gusta mandar y evidenciar autoridad. Orrualari aintzalle bat da uste bere bendian garala ostianguok" Etxba Eib. .
Agintzallea zan etxean, baña kanpokoen aurrean ez eban geiegi sartu gura. Ag Kr 186. Zer bersoberriak alkatiari, etxekoandre agintzalleari. ADonostia Itzald II 29.
azpiadiera-1.3
Jaun Jaungoiko agintzallea, urrikaltsu ba biotzbera, sufritzallea ta erruki askokoa. "Dominator Domine Deus." Ur Ex 34, 6.
sense-2
2. (SP, Dv), agintzale.
(El)que promete.
Eta hortan gure agiñtzailleari / batek baderro. "De façon qu'à notre prometteur l'un dit" . Gy 286. Ongilleak baño agintzaille utsak, eskar gaiztodun gutxigo egiñ oi ditu. Ayerb EEs 1913, 188. Agintzaile zintzo Orrek. "Promissor" . Or Aitork 215. Agintzale ona, egintzale txarra. (AN-ulz) 'Asko agindu (itzeman) bai, baña ez bete' . Inza EsZarr 1100.
sense-3
3. "Ofrecedor, [...] agintzallea" Lar.
agintzaile
<< agintari 0 / 0 agor >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper