Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
tzarkeria.
sense-1
1. (AN, L, B, S; Urt II 12s, Gèze, Dv, H, VocB ). Ref.: A; Lrq; Izeta BHizt2.
Maldad; inmoralidad; fechoría, mala acción. "Action inique, impie" Dv. "Desonestidad" VocB. "1.º (B), deshonestidad; 2.º (AN, L), maldad" A. "Maldad. Ze tzarkerie in dakuten. Tzarkeri aundiek in tuzte" Izeta BHizt2.
Saria hitzemanez, tzarkerian hariz, / irina behar eta pagatzen du zahiz. AstLas 74. Alferkeriak ezin sorraraz ogia, / beharko du asmatu zenbeit tzarkeria. Hb Esk 166. Besta egin dezagun, ez altxagarri zaharrarekin, ez-eta maltzurkeria eta tzarkeriako altxagarriarekin, bainan zintasuneko eta egiako airisekin. Dv 1 Cor 5, 8 (He gaixtakeriaren, BiblE gaiztakeriazko). Zuek, tzarkeria khen zazue zuen erditik. Ib. 5,13 (He gaixto hura, BiblE gaiztoa). Tzarkerian ibiliko direnen ikhusgarri eginez. Dv 2 Petr 2, 6 (Lç gaixtoki, He gaixtakerian, BiblE gaiztoen). Letra hartan Diegok aithortzen diotza bere hutsak, bere ohointza, bere gastuak, bere tzarkeriak. Laph 106. Batbedera bere bide gaixtotik eta ezkuan gainean duen tzarkeriatik atera bedi. EE 1884a, 318. Ekien tzarkeriak ene antzinera igan dituk. Ib. 314. Tzarkerian bizi zen andre gaixto bat. Jnn SBi 165. Handik goiti etzuen gehiago nihork igurikitzen harren ganik tzarkeriarik eta tzarkeriarik baizen. Ib. 90. Gure inpietatea eta gure tzarkeriak zirela kausa. Elsb Fram X. Zer atsegina, bere tzarkerietan, zerbeit probetxu aurkitzen ahal badu. Lap 8 (V 6). Eta zer diozue, holako gizon bat, [...] holako herstura gaixtoan, tzarkeriaz, ezarri duten alimale beltz diren bezalakoez? HU Zez 136. Tzarkeriaren etsaia izan da beti. HU Aurp 91. Hoinbertze tzarkeriaz hobendun. Ib. 64.
( s. XX.) Gezurra, herra, jazarkundea, tzarkeria, ohointza bazter guzietan nausituak. JE Bur 119. Erhotu zen aita, tzarkeria egiteko baizik ez zela gehiago haren alaba zaharrena. Barb Leg 68. Saihetsetiko tzarkeriez giauren büriez ahalkerazik izan gabe. J.B. Mazéris GH 1933, 307. Barnean ordea saldukeriz ta tzarkeriz beteak zaudete. Ir YKBiz 402. Nolaz ahantz, nolaz ohil / hainbertze tzarkeri? Iratz 24. Hasi ziren . gizonaren umeekin nahasten ezkontzaz edo bertzela, eta jendaki guzia tzarkeriari eman zen. Zerb IxtS 13. Tzarkeriak tzarkeritzat artu ez ditezen. "Ne faglitia faglitia putarentur" . Or Aitork 30. Tzarkeri oen atekan etzana nindagon, aur doakabe. Ib. 34. Tzarkeria zitaken berdin muthiko gazteak hitz horri pentsatzea. JEtchep 97. Guri arren sarraztia / goguetan auherkeria, / baitere nahaskeria / eta orano tzarkeria. Casve SGrazi 48.

v. tbn. StPierre 22. Ox 59.
azpiadiera-1.1
Gobernadoreak, kasurik egin gabe birjina saindu harren hitzei, manatu zioten burregoei, ken zetzotela arropa guziak, eta ereman zezatela karrikaz-karrika tzarkerietako etxe baterat. Jnn SBi 138.
sense-2
2. (Gèze).
Detrito, basura, residuo. "Détritus" Gèze.
Harat ezari behar dira oski zahar, abere hil eta tzarkeria güziak. "Tous les débris de végétaux" . Ip Dial 51 (It, Ur zatarreri(j)a, Dv puska tzar).
tzarkeria
<< txarki 0 / 0 ugadera >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper