Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
zerok.
sense-1
(G, AN), zeok (G-azp-goi-to-bet, AN-larr-ulz, L-sar-ain), zeroiek (AN-ulz-erro; H), zeroek (H). Ref.: A; EI 225.
(Forma intensiva del pron. de 2.ª pers. del pl.).Vosotros mismos. " Zeroiek, beroiek, plur. de zeroni, berori, vous-mêmes; id. zeroek " H. "Vosotros, ustedes" A. " Zerok, vosotros mismos, litm., vosotros mismos esos" A Morf 341. Cf. EZ Noel 19: "Bihur diezazuegun, / laudorio doblea; / zergatik darokuzuen / zerok eman antzea", donde en nota del ed. se dice que se ha optado por transcribir como zerok, lo que en las ediciones antiguas se lee haroc y haro. v. zeurok, zeuek, zuok.
tradizioa
Tr. Documentado en autores guipuzcoanos (tbn. en Iraizoz) desde la segunda mitad del s. XVIII. Al Norte sólo se encuentra en Axular. Zerok parece algo más frec. que zeok que no se documenta hasta la segunda mitad del s. XIX. Las formas con suf. de declinación documentadas son: erg.ze(r)ok, gen.ze(r)on (+ derivados: zerontzat y zerongan ), dat.zeroi (un sólo ej. en Lardizabal), sociativo ze(r)okin, y zerokatik. En varios de los ejs. (ya en Lardizabal) parece no tener carácter intensivo.

Sostenga ezazue orai hemen hainbertze trabaillu [...]. Eta ez zerok, ez, baiña, . mecum, enekin, ni laguntzen natzaitzuela. 'Y esto no vosotros solos, no'. Ax 494 (V 320). Zuen gañean, San Pablok zeukan bildurra daukat, zuek beste askori predikatu [...] ta zerok galdu etzaitezten. Cb Eg II 8. Bestela zerok eta umeak biziko zerate, zeren animak betiko galtzeko perill andian. AA II 16. Artu eta zerok il ezazute. Lard 455 (58 zeron). Beartsuak zerokin beti izango dituzute. Ib. 428 (v. tbn. 63). Sartzen zeratenean, esango dezute; pakea etxe onetan; eta etxeak merezi badu, pakea sartuko zaio, bestela zeroi itzuliko zatzute. Ib. 393. Eta zerok dakizute nere indar guziakin serbitu dedala zuen aita. Ur Gen 31, 6. Zeok zeon juezetzat / jarri gaituzute. Bil 120. Zerren bearrekoak beti zerokin dauzkatzuten. Arr Bearg 171s. Zerok artu eta zeron legeak agintzen duen eran juzga zazute. Ib. 200. Nere odola edaten ezpadezute, zerongan bizitzarik idukiko eztezutela. Ib. 120. Zeron konzienziak berak zulotuko zaituzte. Arr GB 36. Irazeki zazute nere biotza, oh Jose eta Maria, zuek zeronean dauzkazuten su guziz biziaz. Arr May 142. Ni zeron alde Erroman izango nazue. Aran SIgn 96. Zeok ere iduki zazute pake au biotzian, mingañian baño geiago. Bv AsL 166. Ez dezazutela eraman zeokin ez urre-zillarrik, ez dirurik. Ib. 56. Zeok aundiyaguak / zerate akaso. AzpPr 95. Zeok egindako Konstituzioa etzazute ukatu. Ldi IL 26. Zeok emango diozute ta. ABar Goi 22. Zeon alkarganako maitasuna [...] itzali dala. Ib. 69. Nola eztuzue zerok zerenaz ezagutzen zer dan zuzena? Ir YKBiz 286 (408 zeron). Baña zuek, besteai legeak eman bai, baña zerok legerik gabe lasai bizi zerate. Ib. 274. Yakintasunaren giltza artu duzue; zerok etzerate sartu eta sartu nai zutenai eragotzi diezue. Ib. 275 (v. tbn. 400). Zerok aditu duzue oraintxe biraoa. Zer iduri zaitzue? Ib. 477. Nai al duzue zeron burua sala eta ager dezaizuedan? Vill Jaink 88. Espiritu Santuaren bizitoki dirala zuen gorputzak eta zerok etzeratela zeronak. MAtx Gazt 41. Ez dezute zerongan bizirik izango . (Mt 6, 53). Ib. 87. Ar zazute bat zerontzat. Ib. 44. Konpon zaitezte zerok bikario jaunarekin. NEtx LBB 173. Zeok dakizute ondoena zein ona izandu zan [amona] . JAzpiroz 39. Zerok ikus, orain, merezi onez irabazi zuen ala ez. MEIG III 78. Zeron:. Or SCruz 135. Ol Io 19, 6. Zeron: Or SCruz 135. Zerontzat: Urruz Urz 45. Zerontzat:. Urruz Urz 45.
azpiadiera-1.1

(Precedido de zuek ).
"Vos, vosotros mismos, zuek zerok, zeurok " Lar. "Vosotros mismos, (c.) zeurok; (G) zuek zerok " .
Gai onetan ez det nai zuek zerok beste testigurik. AA III 425 (v. tbn. 443). Gauza oiek guziak zuek zerok ikusi eta aditu dituzute. Lard 473 (v. tbn. 484). Ez niri negarrik egin, ezpada zuek zerokatik eta zeron humeakatik. Ib. 458.
zerok
<< zenbat 0 / 0 ziliporta >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper