Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
narrio.
sense-1
1. (Lar Sup, Dv, H, A), narraio (Urt, Ht VocGr 430, Lar Sup, H), narria (Izt 70r, H) Mancha, tacha, cicatriz, defecto (sdos. prop. y fig.). "Cicatrix" Urt V 21. "Tâche" Ht VocGr. "Mancha", "tacha" Lar Sup. "Mancha, tacha, deterioro" A (que cita a Axular y Ubillos).
tradizioa
Tr. Documentado en textos septentrionales de los ss. XVII-XIX, y en Ubillos y Zaitegi. Narrio es la forma más general. Hay narraio en Larreguy, Mihura y, según Harriet, en CantIzp ; la forma narria que, según Harriet, emplea Etcheberri de Ziburu, parece errata.

Falta orijinalaren narriotik hutstuak. EZ Man I 128. Andre burasoen bekhatuaren narrio gabe konzebitua. EZ Man II 184. Adamen narria gabe konzebitua. EZ Eliç (sg. H, pero lo que aparece en EZ Eliç 5 es narrio gabe). Ama Birjina, gorputzean narrio gabea. Harb 57. Zauria ere behin sendatutzat utziz gero, berehala gaizkoatzen denean, badirudi gelditu zela zenbait kutsu, zenbait narrio, etzela ongi sendatu. Ax 465 (V 302). Hipokrates arimetako narrio eta erhasunen sendatzeko erremedio emaillea. ES 145. Arrazadura aspaldikoa edo narrio zaharkitua. Ib. 182. Hekin narrioak edo hutsak salhatzen dituztenak. CatLav 120. (V 66) Narriorik xumeenetarik garbi nazazu. He Gudu (ap. H). Ohoretan lakhetzen zaienei narriorik eta laidorik baizen etzaie ethortzen. He Phil (ap. H). Elhurraren pare, narraiorik gabe. CantIzp. (ap. H) Bekhatuaren narraiorik ez duenak errezibi dezan bada bathaioa. Lg II 128. Bekhatuaren narraiorik gabe. Mih 7 (v. tbn. 55). Kentzen dio bekatuaren narrioa edo mantxa. Ub 190. Zure odoleko familietan gizonik balinbada zerbait narrio bere gorphutzean duenik. Dv Lev 21, 17 (Ur faltaren bat duenak). Ez al zaizka zuzenduko bere uts eta narrioak? Anab Usauri 56. Narrio ta nabarmenkeri orren bildurrik gabe. "Impureza" . Zait Sof 190.
sense-2
2. (SP, H), narria (H), narraio (H).
"Scrupules, remords" SP. "Remords, reproche de la conscience, souffrance qu'il cause" H.
Deskargua egin arteiño, etzuen utzi bere konzientziak sosegatzera, anarteraiño bethi eman zioen garri eta narrio. Ax 430 (V 279). Egoitzazu dudakeria eta narrio guzia. "Scrupulum" . SP Imit IV 10, 3 (Ch skrupuluak).
sense-3
3. "Bascas [...], baskak, goragaleak, [...] narrioak " Lar.
sense-4
4. (Lar, H), narraio (H).
"Achaques así, eritasunak, erbaltasunak, narrioak " Lar. "Il signifie au propre infirmité, indisposition, reste d'un mal ou d'une maladie dont on se ressent, ressentiment" H.
sense-5
5. Errata.
Horrek nabarbentzen du nola edizione hartan hainbertze huts eta narrio aurkhitzen den. Ip in Ax (ed. 1864), VII.
azpisarrera-1
NARRIOA EGIN. "Cicatricare facere, [...] narraiotu, narraioa egin" Urt V 20.
azpisarrera-2
NARRIO EMAN. Manchar.
Othoi eman diazadazun gorputzari eta arimari narrio eman diazoken guziaren desegiteko garazia. Harb 291.
narrio
<< nardagarri 0 / 0 neke >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper