Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
barkakizun.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
( (G); -kh- SP, Dv, H), parkakizun ( (V)) Perdonable. "Barkhakizuna, digne de pardon" SP. AxN explica desenkusatzen duela (190) por barkakizun egiten duela. "Remisible" Añ. "Huts barkakizuna, péché qui se peut pardonner, vénial (Birjin)" H. v. barkagarri.
--Eta benial bertze hitz hunek zer erran nahi du? --Hanbat nola barkhakizuna, errazki barkhatzen den bekhatua. Mat 163s. Hala ostinatuaren, gogortuaren, itsutuaren eta ezansiatuaren bekhatua eta eritasuna ere hain da handia, non berenez ezpaita sendakizun eta ez barkhakizun. Ax 99 (V 68). Zeren enseiukarrean bezala egiten diren lehenbiziko obrek eta enseiuek, zenbait huts eta falta izanagatik ere, badirudi ezen, zeren lehenak diren, barkhakizun direla. Ib. 17 (V 7). Halatan erran diteke mesprezio suerte hau barkhakizun dela, eta oraino hanbatenaz barkhakizunago, zenbatenaz-ere Eskualdun Eskuararen jakiteko obligazinoa dutenen enorantzia. ES 164. Hargatik bada eztozozula beha xoilki ene obra huni, baina bai ene intenzioneari, eta haren arauera ikhusiko duzu ene hutsak barkhakizun direla. Ib. 200. Penitenziako edo Konfesioko Sakramentua, bekatu mortalak barkatzeko, nai ta naiez behar dana, ta benial barkakizunenzat ona dana. Ub 152. Bekatu beniala edo barkakizuna da karidadea guziz itzalten ezduana. Ib. 152. Zergatik esaten zaio pekatu beniala edo barkakizuna? Gco II 19. Etziren izatu sobra barna etsaminatuak, / Tigre, hartz, otso eta bertze puxanteen egindurak: / Ziren arren gutienik barkhakizun segurki, / Ahoak baitziotzaten lotsak orori hetsi. Gy 159. Orain, berriz, jendea pixkanaka egite oiek parkakizun eta are txalogarritzat jotzera ere asia da. Vill Jaink 81. Bapateko eroaldiak maitari gaixoa io zuenean, barkakizuna noski, Manesak barkatzen balekite. Ibiñ Virgil 117. Eginbide erraza ez dela badakit eta bestela jokatzetik datozen nahasketak barkakizun iruditzen zaizkit, osasungarri ez diren arren. MIH 262. En DFrec hay 3 ejs.
azpiadiera-1.1.1
(Referido a personas).
Jakin egin bear Euskalerria nola zegoan egun aietan. Itxukeratu edo zan burutapen orrekin, eta barkakizunago da. Or SCruz 9. Nitaz ari dala, ordea, olako goratzapen beroa, adiskide min izateak eragin diola dut susmo. Barkakizun diteke, beraz, esan luken geitxokeriz. Or BM 18. Aristotelesen garaian Jakintzak atzera-samar zebiltzan, eta ala barkakizun da ori uste izanagatik. Vill Jaink 61. Hagitz askatua izan zen ere Sarako Harizmendi, baina ez hura [Etxeberri Ziburukoa] bezain barkakizun, itzultzen ari zelakoan asmaketan jardun baitzuen gehienbat. MEIG V 59. Barkakizunago dira batez beste, bekatari badira ere, gazteagoak zaharragook baino. MEIG VII 87.
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. (H (que cita a Ax)).
Cosa, pecado, etc., que debe ser perdonado.
Zeren ahalketzen da, edo ahalketu behar luke, bertzeri ez barkhatzeaz berak barkhakizun gehiago edo hainbertze duenean. Ax 317 (V 210).
azpiadiera-2.2
2. "(B, L), perdón, indulgencia" A. "Perdón. Barkakizune eskatzeut " Izeta BHizt2. .
barkakizun
<< bantatu 0 / 0 barkamendu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper