Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
doblatu.
sense-1
1. (V-ger-gip, S; Lcc (-du), Volt 65, SP, Urt I 148, Hb, Gèze). Ref.: Lrq; EAEL 190; Elexp Berg.
Doblar, duplicar, multiplicar por dos.
Tr. Bien documentado al Norte; al Sur sólo lo han empleado algunos autores, en general de léxico poco cuidado. Los escasos ejs. del s. XX corresponden a bersolaris. En DFrec hay 4 ejs., meridionales.
Baiña zure ethortzeak erremediatu zituen kalte hek guztiak, eta are eman ontasun doblatuak. Mat 277. Deabruak frenesiaz indarrak doblaturik. EZ Man I 112. Eta haurrek leheneko / oihutxoak doblatu. EZ Noel 90. Halakoari urtherik urthera, zorra handitzen, berretzen eta are baldin denbora luzeaz badago, doblatzen zaika. Ax 81 (V 55). Noiz ere zien orazioniak doblatuko baitituzie ez zutiet enzunen. "Cum multiplicaueritis" (Is 1, 15). Tt Arima 19. [Infernu] kondenaduenen penaak dobladu jaateen. CatAnz 5. Plazer baduzu, dobla beite / Berriz ere hauk gustiak; / Dobla deabruak, penak dobla, / Dobla tromenta handiak. Gç 179. Are gehiago doblatu behar tugu gure humiltasuna, gure fidanzia eta gure animoa. CatLav 325 (V 160). Eseiu berriak eta doblatuak egiñ etsaia apartatzeko. He Gudu 55. Doblatzen du bere atzarritasuna. Mih 24s. Aisa dobla ta erredobladezáke [Jesukristok] ematendiozúna bere pobreái. LE Matr5 303. Dolhamen eta suspira doblatuez, o ene Jainkoa, errekeritzen zaitut. Brtc 19. Bihurtu ziozkan, doblaturik, etsaiak kendu ziozkan ondasunak. Gco I 454. Aingürien imajinazioniak doblatzen ahal lütükian bezain batetan doblatürik. UskLiB 99. Dolhamen eta suspira doblatuez, o ene Jainkoa! arrekitzen zaitut. MarIl 47. Harek eni doblatü bihotzeko herra. Etch 127. Bere indarrak dütü hegoak doblatzen, / Erroz gora aldiz [zuhaina] aurthikitzen. Arch Fab 95. Dizun arren doblaturik emaitzaren pagua. Gy 25. Bainan zuk doblatuko duzu zure onthasunaren balioa. Dv Lab 316. Arek edatera 'man zatzuen kopan, emaiozue edatera doblatuz. Echn Apoc 18, 6 (Lç doblea, He bietan hainbertze, TB doblezka, Dv, Ip bietan, Ur (G) bitan, IBk halako bi). Urte artarako soldata eta paga doblatua. Arr GB 10. Trabesa doblatuban / asi ziran sendo. Ud 58 (trabesa doblatuan tbn. en EusJok 86). Egun batetik bertzera [landarea] doblaturik, erredoblaturik jartzerainokoan. HU Aurp 198. Jokue doblatuta / beste plaza baten. EusJok 28. Doblatuko litzaiguke / guri abildadia, / Manuel, baldin bagendu / oien edadia. Basarri in Uzt Noiz 55. [Ixtorio] hauk bietan doblaturik aterako ziren kondatzaile
miresgarri horren ahotik. Larre ArtzainE 236. Ogei kana erdiko egur onak ebakitzea dala, kasi doblatu egiten da egur txarrekin. Albeniz 245.
v. tbn. Mst III 27, 3. Xarlem 843.
sense-2
2. Repetir. v. errepikatu.
Gero burdin garroteaz hezur xehatzeraño / Kolpea doblatzen dio eta flaka daiteño. EZ Man I 107. Othoitz hauk dobla tzaketzu prozesionea akhabatu artean. EZ Eliç 33. Kirieleison, aphezak / gero maiz du doblatzen. Ib. 39. Othoitz bera doblatu zuen hiruretarainokoan bethi sumetimendu eta khar berarekin. Lg II 257. Huna zer kantatu zuen, ezti-eztia, aire zahar hamahiru pontuko batean, bertsu bakhotxa ederki doblatzen zuelarik. Elzb PAd 13. Betan doblatzen dute [los versos finales de una canción] . Larz Iru 124.
sense-3
3. (H).
Plegar. "Plier en deux" H.
Elefantak (animalia handi bat baita) bere gazte denboran belhaunak eta gaiñerako bertze iunturak zalhuitu, erraxki doblatzen eta plegatzentu. Ax 180 (V 122). Bada dobladu daigua ta kaxan gorde bite. Mic 15r. Ikuskouzu tapiz edo telabát bildurik, doblaturik. LE in BOEanm 82. Jesusen aipatzean / Beti errespetuz / Zeruan bai lurrean / Belaunak doblatuz. Monho 90. Haizeek ez dautet niri / Lotsa emaiten gehiago / Zuri zeroniri baiño. / Doblatzen naiz, hautsi gabe. Gy 172. Dobla zazu zure pasta hirur partetan eta pasa ruloa gainean hedatzeko lehertu gabe. ECocin 37. Iduri duela [Eskuarak] alimalexka pullit, bizkarrean hezurrik ez duten batzueri, zoinak dobla, plega baititazke nahi bezala, eta itzularaz norat nahi. Elsb Fram VII. Ohe aitzineko "tapizaren" orde, kalainka edo mihise zahar bat doblaturik hobe baizik ez litake, haatik maiz aldatzekotan. JE Bur 190. Goenean [poltsa] doblatu ta soka bat pasata, ari tiratzen zioten ixteko. BBarand 13. Zakua gañera botatzen zizuten momentuan, ankak eta gerriak doblatuta gelditzen ziran. Albeniz 47.
azpiadiera-3.1
"Fléchir, courber" H.
azpiadiera-3.2
"Mettre une doublure à un vêtement" H.
sense-4
4. Doblar, girar alrededor de.
Eta gero buia doblatu ondon joanen zare ababorreko alderat. INav 134. Baxa da esteko puntaren trebesean eta gero doblatzen duzunean eztuzu deusenzat beldur behar. Ib. 80. Kantoie doblata lelengo etsien bixi de. Ort Oroig 59.
sense-5
5. Rimar.
Pertsuak behar dira koblatu: pertsuen koblatzea edo --zonbaitek dioten bezala-- doblatzea da heien berdin bururatzea. Lf ELit 92.
sense-6
6. (Part. en función de adj.).Falso, hipócrita.
Fariseoen biótz fáltsu doblátua. LE in BOEanm 712.
azpisarrera-1
HIRUTAN DOBLATU. "Tresdoblar, hirutan bidertu, hanbestetu, doblatu" Lar.
doblatu
<< distirarazi 0 / 0 doble >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper