Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 kopeta.
tradizioa
tradizioa
Tr. La forma mejor documentada es kopeta ; kopet se encuentra en autores guipuzcoanos: seguido de adj. con inicial vocálica en Iturriaga, D. Agirre (G 200 kopet andi zabala ) y Basarri; kopetean en JanEd II, Lizardi, Emeterio Arrese (OlBe 102) e Ibiñagabeitia (Virgil 115), kopetian en Illarramendi (Pill 8), Iraola (130) y Mocoroa (Damu 21), kopetik en Txirrita (B II 114) y M. Atxaga, kopeteko en EusJok II (139), A. Barriola, Etxaide y Anabitarte (Poli 100), kopeteraño en Ugalde (Iltz 52), y kopetetikan en Bilintx y Txirrita (B I 267). En DFrec hay 13 ejs. de kopeta .
sense-1
1. (V-m-gip, G, AN-gip-ulz-egüés-olza, L, B, BN-arb-baig, Ae; Deen I 77, Urt Gram 18, Lar, Añ (G, AN), Arch VocGr , VocBN , Dv, H), kopet (Dv (G), VocB ). Ref.: VocPir 215; Bon-Ond 139; A; Gketx Loiola (ezaguna); Iz Ulz; Gte Erd 182.
Frente. " Gure zaldiak ezaguna zurigunea du kopetan " Gketx Loiola (s.v. ezaguna). AxN explica belarraren (89), por kopetaren. Cf. VocNav: "Copeta: [...]. En la zona noroeste equivale a frente y, por extensión, cabeza, cerebro". v. bekoki, 2 belar.
tradizioa
Tr. Documentado desde mediados del s. XVII en autores de todas las épocas y dialectos salvo en vizcaíno (aunque hay ejs. aislados en Arrese Beitia y Lauaxeta), suletino y roncalés.

Fija de Hurraca Copetas. (1330). Arzam 306. Lehenbiziko aurthiki zuen harria [...] landatu zeraukan kopetan. Ax 89 (V 61). Kopetetarik eta beharri gibeletarik odola atheratziaz. Mong 591. Idi kopetako hezurra. Ib. 588. Hereje guziak ere San Agustiñi darraizka: aren izena aoan, kopetan, libruetan, jolasean darabillte. Lar SAgust 11. Belaunikaturik eta bekoki-kopetekin lurra ukitzen zutela. Mb IArg I 257 (349 kopet-bekokiaren erdian). Zergatik ziñatzen zara kopetan? CatB 20. Auspez [...] yartzen da / lurraren kontra kopeta. Gy 166. [Zenbat neskatxak] ezdute herrian / beiratzaile bihirik kausten gazterian. / [...] Bainan kopeta edo larru zimurtzetan / edozein har lukete etxola zainetan. Hb Esk 182. [Dama gazte bat diruriyena] eguzkiyari kopetetikan / saltatutako txingarra. Bil 66. Ezpazuaz [...] autsiko dizut kopeta. Urruz Urz 46. Esku zapiarekin kopeta legortuaz. Apaol 114. Izarra kopetan duten gizonak. JE Bur 111. Jose Ramonen ta gure aurraren sudur ta kopeta berdiñ berdiñak dira. Ag G 69. Biramon jakiñak: / kopetean iltzea / ta buruko miñak. JanEd II 110. Izigarriko oldarrean badoazi [erbi] biak, kopeta kopetari kontra, buru-munak zapartarazteko heinean. Barb Sup 30. Burua arro, bekoki edo kopeta goi, begiratua zorrotz. Inza Azalp 127 (cf. infra KOPETA GORA). [Atsuak] kopeta zimur iduki arren / ez daude oso mantsuak. Tx B I 60. Matel-ezurrak hertsiak, [...] kopeta nasaia. Zub 47. Sudur mehar luxe, kokots lirain, kopeta neurrian bipil. JE Ber 46. Kopeta beheititzen dugu, harriturik hainbertze ausartziaz. Ib. 69. Beiek, zintzilikari berriak kopetan [...]. "En sus frontales" . Or Eus 365. Kopeteko zimurrak urteak geiagotzen. Etxde JJ 92. Izerditan dut kopeta. Iratz 136. Kopeteko lotallua. Anab Poli 100 (v. tbn. 136). Kopeta erdi-erdian tiro bat. Ugalde Iltz 25. Boneta kopeta gainean xorrotx. JEtchep 29. Bere ezpain mehe eta kopeta hertsiarekin. Ib. 91. Esku txangoarekin kopeta igurtzita. JAzpiroz 38. Zezenek kopetaren bi aldeetara [daramazkiten adarrak] . MIH 387n.
v. tbn. Harb 1. Gç 216. CatLav 21 (V 18). El 3. Lg I 279. LE Prog 120. Añ CatAN 11. AA I 536. Dh 213. CatLuz 8. Dv Dial 93. CatAe 2. Elzb PAd 76. Legaz 8. Xe 174. Otag EE 1881b, 58. AB AmaE 142. Lap 21 (V 12). Bv AsL 106. Elsb Fram 166. Jnn SBi 68. CatJauf 45. CatUlz 11. JanEd II 62. Yanzi 71. Laux AB 22. TAg Uzt 30. Zerb IxtS 53. SMitx Aranz 140. JAIraz Bizia 115. Alkain 129.
azpiadiera-1.1
(Lar, H).
" Kopeta, que en un dialecto significa la parte más alta da la cabeza y en otro la frente" Lar (s.v. copete). "Casco de cabeza, burukoskoa, kopeta " , "cholla, burgaña, kopeta", "mollera" Ib. "Le haut de la tête" H.
azpiadiera-1.2
(G-azp ap. Gte Erd 150 ; VocBN ) (Para indicar la expresión del rostro, o el estado anímico). "Visage" VocBN. "Kopeta on joko tzarrari, hacer frente a las jugarretas" Hiribarren Erran zaharrak (ap. DRA). "Kopeta haserrea zeukan (G-azp), kopeta beztuta (G-goi)" Gte Erd 150. Cf. KOPETA BELTZ, kopetilun.
Gau illun baten anzeko kopeta ipintzea emazteari. AA I 590. Orain jarriko zera kopeta illun eta zimurtuarekin. AA II 95. [Neguak] nola bait duen / kopet itsusia / joan ziran txitxar-kanta / eta erausia. It Fab 55. Gizonezkoak kopetak zimur ta illun. Izt C 179. Hirria ezpaiñetan / eta arraizia kopetan / dathorkizun hura. Gy 220. Zalduna ikustiakin [...] oroitzen zaio kopeta eta dardarizazko bozakin [...]. Bil 165. Haren kopeta arraia, haren izpiritu idekia. Laph 2. Mintzatzetik gelditu ondoan ere izarrak bezala distiatzen zuela haren kopetak. Ib. 190. Libruak dira, ixillik bai, baña lotsarik gabe ta kopeta garbiarekiñ itz egiten diguten [...] predikadoreak. Mb JBDev (ed. 1882), 364. Haren begiek, haren kopetak [...] bazuten halako basa molde borthitz bat. Arb Igand 75. Egualdia, bidaztien kopeta bezela, itzal agiri da. Ag G 357. Kopeta goibeldurik eta ezpañak dardar. Ib. 119. Kopeta lañotu zitzaien. Ib. 101. Etsaiez inguratuak, bainan kopeta xut eta argi, kantuz errepikan. StPierre 37. Tximinia baño illunagoko kopetarekin. Muj PAm 36. Aitari zakonean kopeta goibeltzen [...]. Ox 179. Bein andregai bat izan nuben da / bera gosiak il zian / a zer kopeta jarriko diran / Josefatera eltzian! Auspoa 61, 50. Baña aretxek jarri ziraden / oso kopeta itzala. Ib. 46. Eta hemen salatuko ote dugu, ahalgea kopetan, gure begiz ikusi dugun zerbeit? Zerb Azk 30. Gipuzkoar maiteok, / jaso gaur kopeta, / Elkanoren egintzak / merezi dute ta. Basarri 43. Kexu daude, samur, kopeta ilun, begiak zorrotz eta burua gora. JEtchep 46. Baiña ugazamaren kopeta ikusi ta etzegoan etxean gelditzerik. NEtx LBB 158. Zer dek, mutill, kopeta orrekin? Trumoia jo al dik? Ib. 126. Ire kopetak agirian dik / illezkorren goi argia! Ib. 265. Erregiak botata lanera kolpetik / iñork eztu argitzen orduntxe kopetik. Auspoa 127, 73. (ap. ELok 80) Gazteak algara bizian asi itun; zarrak, berriz, oso kopet illuna jarri zidateken. Ataño TxanKan 158.
azpiadiera-1.2.1
Kopeta eder eta ausartarekin agertu da liburu-dendetan Txillardegiren bigarren liburua.MIH 333.
azpiadiera-1.3
(En distintas exprs. con azal, con el sentido de 'descaro, osadía'; cf. infra (2)).Cf. KOPETA-AZAL.
Lotsagabekoa dun kopetan azala. A CPV II 944. Zazpi bat azal gutxinez dauzka / Lexoti orren kopetak. Auspoa 39, 12. Sospetxa ori egin duenak baute kopetan azala. Auspoa 140, 75. (ap. ELok 379) Auek badute gero / kopetan azala! Olea 192. Zazpi azal kopetan dituna. (G-nav, AN-larr-araq ) 'Descarado, hipócrita' . Inza RIEV 1928, 154 (tbn. en A EY III 277). Zazpi bat azal gutxinez dauzka / Lexoti orren kopetak. Auspoa 39, 12. Auek badute gero / kopetan azala! Olea 192.
azpiadiera-1.3.1
(Con larru ).
Odol beroduna maiz irudituko zaizu arroxko, kaskarin [...] azaluts, kopetan zazpi larrukoa. Sorarrain Lili 27.
azpiadiera-1.4
(Con el sdo. de 'lo que está a la vista').
Atso zaharrak bazakien zerbait, erratean: Elizak mirakuluak kopetan zituela. Hb Egia 148. Gutiek eman lezaketek moltsa altxatzerat: kopetan badakharkek haizenaren fiadorra. Ib. 131.
azpiadiera-1.5

(Como primer miembro de compuestos adjetivos).
"Hombre de bien, gizon prestua, kopeta garbia " Lar.
Beiak bear du izan aundia, adar zabala, kopet zabala eta tripa aundia. It Dial 93 (Dv kopeta zabala; Ur bekoki zabala). Bi idi handi, kopeta-zuri, / bizkar-beltz, adar-handiak. Elzb Po 197. Iragan behar izan zuen gaua presundegi ilunean "debru muslari kopeta-txar harengatik". Zub 23. Kantauri zarrak, jartzen danean / kopetastun eta aserrez [...]. Basarri "Arrantzaleak" (ap. DRA). Kopet harro ez direnek. MEIG I 124.
sense-2
2. (G, L, BN ap. A; VocBN, H).
Valor, audacia. "Hardiesse, disposition à la querelle" VocBN . "Front, hardiesse, audace. Baduzuia hola mintzatzeko kopeta? " H.
tradizioa
Tr. Documentado desde mediados del s. XIX. Es más frecuente en textos septentrionales.

Amar joku ta sei zeudenean / Erriberaren kopeta / [...] Elizaraño sakatzen zeban / zortzi onzako pillota. Izt C 245. Etzuen eskaera oni gogor egiteko adiña kopeta izan. Lard 79. Kopeta behar batek, korradurik gabe / ilkhitzeko kanporat, nola urre yabe. Hb Esk 184. Gero eta gehiago paganoek agertzen dute bere kopeta batere nehoren beldurrik gabe. Prop 1876-77, 22. Baitute kopeta oraino erraiteko [...]. HU Zez 105. Oro, guti edo aski hobendun girela, batzu kopeta eskasez, bertzeak lazakeriaz. Ib. 51. Sartu da bitorios, burua gorarik [...]. Bertze kopetarik zuen Itsasun. Ib. 170s. Beren siñesmena aitortzeko kopetarik eztutenak. Inza Azalp 10. Lotsa gutxiko kopetarekin / neri konduta galtzera, / dantza-kontua nola izan zan / gogoratutzen al zera? Tx B III 41. Kopetan eskas duna [...]. "Lo que le falta en audacia". Or Eus 32. Amanek holako kopeta ukhan du? Urkha dezatela beraz. Zerb IxtS 74. Goliathek desafiatu zituen kopeta berarekin. Ib. 53. Kexu ziren abokat nahasi horren kopetaz. Lf ELit 120. Kopeta behar duzu gero! Larz Iru 98. Aski kopeta izan duzue hunarat bakarrik sar-arazteko? Larz Senper 92. Zer kopeta! Ez zaio aski gu estatu huntan ezartzea. Ib. 128. Erantzun au emateko ausardi ta kopetik ez badezu [...]. MAtx Gazt 69. Horietarik hurbiltzeko behar zen ukan kopeta. "De l'audace". Ardoy SFran 168. Frantsesen kopeta! Su lotu bezala zitzaion eta [...] . "La fureur". Ib. 259. Entzun dugu zer kopetan mintzo zen bere [...] anaiari. "Avec quelle violence". Ib. 288s.
v. tbn. AstLas 73. JE Bur 37. Othoizlari 1958, 171.
azpiadiera-2.1
Oixtian [...] etzuen iduri bazukela antze ala gemen handirik. Bainan kopeta egin zako, zalhoindu mihia [...]. JE Bur 147. [Gaztea] bere gain utziz baizik ez zaizkola egiten kopeta ala mihia. Ib. 208.
sense-3
3. (Lar, H).
Cumbre, cima. v. kapeta.
[Carlo Magno] sarthu zen Pyrineoaren athekan zeinaren kopeta kukuilloan eskualdunak estrosada preparaturik [...]. "In cujus summitate" . ES 115.
sense-4
4. Copa (de árbol).
[Haritzak erran zioen seskari] dadukat nere kopeta / Larhunek nola kapeta. Gy 172. [Aritz tantaiaren] kopet ondoan zulo andi gorri-beltza. Ag G 208.
sense-5
5. "Cheveux du front, tour de cheveux au haut de la tête" H.
sense-6
6. "(B), melena, piel de cordero que se pone en la frente, debajo del yugo, a los bueyes uncidos" A. v. kopetako.
sense-7
7. (V-arr-m-gip). Ref.: A; Garate 6.
a Cont BAP 1949, 360; Iz ArOñ; Etxba Eib; Holmer ApuntV; Elexp Berg. "Trenza de pelo, como también de lino, para hacer alpargata" A. " Zelako kopeta polittak dauzkan gure neskatilliak " Elexp Berg.
Ulle-kopeten albeni baten. AB AmaE 157. Ta ulia atzerantza dana orraztuta kopeta lodi-lodi bat gerriraño jausten yakola. Kk Ab II 98. Burua estalduta autsagandik kopetak (mototsak) gordetzeko. Etxba Ibilt 474 (v. tbn. 490). Bordegaraien alabak / ai ze andra fortunosak / hamabi urte dituzaneko / garrian hiru kopetak. Balad 61.
sense-8
8. "(V-ger), barba de la cabra" A.
sense-9
9. kupeta. "Perfolla" A Apend.
azpisarrera-1
BI KOPETA IZAN. "Orrek ttú bi kopéta, ése tiene dos frentes" Iz Ulz.
azpisarrera-2
KOPETA AGERI. Con la frente al descubierto, con orgullo, con valentía.
Harmarik gabe ere ikustea Lara / kontra ziren gizonen ez guti lazdura; / Ilkhitzen gudutarat kopeta ageri / orho handi batekin ozpina iduri. Hb Esk 35.
azpisarrera-3
KOPETA-ALDE. v. kopetalde.
azpisarrera-4
KOPETA ALTXATU. Alzar la frente; alzarse, levantarse.
Zeñen guzien artean da Ignazio goiena / nola odeien gañera kopeta altxaturik / Loiola Elizak dauzkan etxeak beturik. Aran SIgn 214. Beste bost bertute, guzien artean, [...] gallortu eta kopeta altxatzen bezela beregan asi ziran. Ib. 14. Batzuek zein besteek eskubide osoa baitute kopeta altxatzeko. MEIG VI 144.
azpisarrera-5
KOPETA-ARIN. "(S; Const.), léger, follet" Lh. v. KOPETXA-ARIN (s.v. kopetxa).
azpisarrera-6
KOPETA ATERA. Salir en defensa (de), dar la cara (por).
Gure siñesmenaren alde kopeta ateratzeko lotsarik ez izan. Inza Azalp 10.
azpisarrera-7
KOPETA-AZAL (En exprs. referidas a la osadía, al descaro). "Zazpi kopet-azal dituna, desvergonzado, cínico (AN-araq)" Inza RIEV 1928, 154.
Zerbait kentzeko oso argia zuen kopeta-azala. Auspoa 132, 37. (ap. ELok 378)
azpisarrera-8
KOPETA BELTZ ( k. baltz V-gip ap. Iz ArOñ ). a) Ceño, cara de enfado. v. kopetilun.
Oraiñ jarriko da kopeta beltz eta zimurturaz betearekin. AA I 583. Alegiak baditu elhorri minenak, / agurtzean ederka kopeta beltzenak; / Gorriraz lezakete edozein soldadu, / abokatak heiekin beharko ixildu. Hb Esk 229 (ref. al descaro de las vendedoras de pescado). Merezi bezin kopeta beltzez / esango diyot ezetz ta ezetz. Bil 80. Ta kopeta beltza batere argitu gabe, milla petralkeri geiago esanaz [...]. Ag G 327. Ni bildurtzen nau [jabe] oien / kopeta beltzak. MendaroTx 42. Kopeta beltza dakarkit baña / biotza daukat txit samur. Uzt Auspoa 67, 103. Zerbait esaten asi ezkeroz / kopeta beltza jartzen du. Auspoa 107, 36 (ap. ELok 300). Kopeta beltza jartzen zuan. JAzpiroz 23.
b) KOPETA-BELTZ. De frente negra.
Zekor kopeta beltzak. AB AmaE 404.
azpisarrera-9
KOPETA-BELTZIK. Con el ceño fruncido.
Eta haur gazte hari buruz zohan, kopeta beltzik. Jnn SBi 138.
azpisarrera-10
KOPETA BELTZ IPINI. Fruncir el ceño, poner mala cara. v. KOPETA BELZTU.
Eziñ aldegiñ badezu, ipintzu kopeta beltz, ezagutu dedin etzatzula agradatzen. AA II 144 (v. tbn. 63, 68, 229 kopeta beltz ipini).
azpisarrera-11
KOPETA BELZTU. Fruncir el ceño; poner cara de enfado, de preocupación. "Kopeta beztuta zeukan (G-goi)" Gte Erd 150. v. KOPETA ILUNDU.
Bera're apenas zegon / kopeta beztuta. PE 111. Zurrutak poztuta / tragua ustuta / mokua zorroztuta / kopeta belztuta, / erdi berdoztuta. AzpPr 48. Ama zer dabill / ola kopeta beztuta? Tx B II 169 (v. tbn. 106). Kopeta dute beztutzen. Ib. 95 (v. tbn. I 138). Egon zaitez prestu, / ez kopetik beztu. Tx in Imaz Auspoa 24, 138. Orregatikan etzaitez jarri zure kopeta beztuta. Auspoa 92, 135. (ap. ELok 98) Itzik ez du egin nai / kopeta beztuta. Uzt Sas 197. Nik ez dakit zer pasatzen zaizun, / beti kopeta beztua. InUzt LEG I 238. Alkarri eman diote / bear dan eran esku, / naiz bein baiño geiotan / kopeta ondo beztu. Insausti 213.
azpisarrerakoSense-11.1
(Como compuesto vbal., con aux. intrans.).v. kopetilundu.
Nere erantzunez, aizu, artzaia, / etzera kopet-beztuko. Alkain 104.
azpisarrera-12
KOPETA BIDUN. "Bifronte, bekoki bikoa, kopeta biduna" Lar.
azpisarrera-13
KOPETA EMAN. Hacer frente.
Yon gizagaxoa ez zitzaion kopet ematen ausartu. EG 1959 (1-2), 57.
azpisarrera-14
KOPETA GAITZEAN. Arrevidamente.
Sumindu zen Frantses eta kopeta gaitzean mintzatu zitzaioten. "Avec une grande audace" . Ardoy SFran 222.
azpisarrera-15
KOPETA GAIZTOKO. "Desvergonzado (AN)" Inza RIEV 1928, 153.
azpisarrera-16
KOPETA GOGORRA IZAN. "Kopeta edo bekokia gogorra izan, ser audaz" Herr Erran zahar (ap. DRA).
azpisarrera-17
KOPETA GORA.
a) Con la frente alta, con orgullo. v. KOPETA GORARIK.
[Marroa] adarrak zabal, kopeta gora, badoa hurratsean. Barb Sup 95. Ango erritarrek erdaraz diote eta kopeta gora "se ha perdido", biozminik gabe. FIr 177. Jainkoak oro helaraz gaitzan / Betiereko Euskal-Herrirat kopeta-gora eta kantari. Iratz 95. Kopeta gora bazabilan, [...] bazter guziak iretsi nahi izan balitu bezala. Lf Murtuts 29. Nik amodio eta egia haren baitan / nere izena kopetagora badabilan (Ps 88, 25). Ardoy SFran 349 (BiblE nire laguntzak garaile egingo du). Egun kopeta gora, bihar burua apal. EZBB I 88.
b) De frente alta.
Askitto luzea [...], kopeta gora, [...] biloak gaztainkara, begiak gris. Ox 192.
azpisarrera-18
KOPETA GORARIK. Con la frente alta, con orgullo. v. KOPETA GORA.
Anttonek errepostu / Kopeta gorarik. LuzKant 55. Hain guti dire izituak, hain kopeta gorarik dabiltza oraino nun [...]. HU Zez 190. Meier badabila oraino, kopeta gorarik, nehorenganik beltzuri handirik ukan gabe. Ib. 23. Kopeta gorarik, hirria doi doia gordatuz [etxean sartu zen] . Barb Sup 99. Dabidek, kopeta gorarik ihardetsi zion: [...]. Zerb IxtS 53.
azpisarrera-19
KOPETA ILUN. v. kopetilun.
azpisarrera-20
KOPETA ILUNDU. Fruncir el ceño; poner cara de enfado, de preocupación. Cf. kopetilundu. v. KOPETA BELZTU.
Kopeta illundurik ala diyo: [...]. Iraola 20. Kopeta illunduta / [...] txandarikan eztiyo / iñori nai utzi. Tx in Imaz Auspoa 24, 141. Itsasoa arras erotu zan; odeiakin kopeta illundu zuan. Anab Poli 61. Ta kopeta argitzen asia illundu zitzaion. Ib. 72. Burua makurtu, kopeta ilhundu ta [...]: "Nik eztot gure sagarrik". Osk Kurl 136.
azpisarrera-21
KOPETAKO IZERDI, KOPETAREN IZERDI. Sudor de la frente, gran esfuerzo. Cf. It Fab 222: Kopetatik boteaz / ugari izerdia / irabaziko dezu / zure janaria.
Ni segur trabaillatzen naiz ene kopetaren izerditan. SP Imit IV 4, 5. Zure kopetako izerdian janen duzu ogia. Dv Gen 3, 19 (Urt bisaiako izerdi, Ur arpegiko izerdi, Ol, Ker, BiblE bekokiko izerdi). Kopetako izerdiari begiratu gabe lagutzen zien [...] lanian. Bv AsL 51. [Ikasten du] kopetako izerdi arau nola den ahultzen gemena. JE Bur 206. Bere kopetako izardiz irabazten du eguneroko [...] jatekoa. Inza Azalp 60 (v. tbn. en contexto similar Lard 10, Bv AsL 79 kopetako izerdiarekin, ABar Goi 49 kopeteko izerdiz). Kopetako izerdiaren gostuz janen duk hire ogia. Zerb IxtS 10. Ongi gure kopeteko izerdiz irabazitako ogia jaten genin. Ataño TxanKan 187.
v. tbn. Ag Serm 271. AZink 130. Kopetako izardi: Olea 33.
azpisarrera-22
KOPETAN IBILI. Meditar.
Gauza duenean ibilli kopetan / Laster baderra: guretzat / Urthek dirauten bezanbat, / Bethi urthe oroz orobat, / Nekhe handienak badaramatzala. "Quand il eut ruminé tout le cas en sa tête" . Gy 261.
azpisarrera-23
KOPETA ONEKO (G-to, L-ain, B ap. A; VocB). "Kopet oneko gizona! se dice por antífrasis de un hombre testarudo, ceñudo y de mala índole, litm.: hombre de buena frente" A.
azpisarrera-24
KOPETA TXARREAN. De mal humor. "Kopeta tzarrean da (BN-ciz), [...] muturrean da (AN-gip)" Gte Erd 294.
Behako zalu batez so-iten du mutiko arrotza, batere kopeta txarrian. Zub 106.
azpisarrera-25
KOPETA TZARREKO. Osado, desvergonzado.
Alabainan [...] beharrik gutiena dutenak dire ardura kopeta eta mihi tzarrekoenak. HU Zez 34.
azpisarrera-26
KOPETA-ZIMUR. Ceñudo.
Bortan sartu eta arrapatzen dut ene gizona usaian baino kopeta zimurrago. Etchebarne 109.
azpisarrera-27
KOPETA ZIMURTU. Fruncir(se) el ceño (sentidos prop. y fig.). Cf. Or Eus 93: Burua argi nai / zimurra ateraz kopetan, y Ldi IL 84: Otza ta kopetean zimurra besterik etzan nabari bazterretan.
Bezkinari beha emaiten da, kopeta zimurturik. Barb Sup 169. Zimurtu zuen kopeta, etzuen bada uste [...]. Izeta DirG 22. Kopeta zimurtu ta "La India!" esaten bazuan. JAzpiroz 126. Inongo gramatikalarik ez lioke merezi onez kopeta zimurtuko honako [...] aldaera honi. MEIG VI 145.
azpisarrerakoSense-27.1
(Con adj.).
Etxeaz oroitzean, bere kopeta leuna zimurtu oi zitzaoin Joseri. Ag G 148.
azpisarrera-28
KOPETAZ KOPETA. Frente a frente.
Kopetaz kopeta zubian yarriak / [...] ez beharrez elkhar utzi / pasatzera lehenbixi. Gy 185.
azpisarrera-29
KOPETAZ MINTZATU. "Kopetaz mintzatzea, parler avec front" Dv.
kopeta
<< konfesional 0 / 0 1 kostatu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper