Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ikuskizun.
sense-1
I . (Sust.).
azpiadiera-1.1
1. (V, G; -kh- O-SP, SP), ikuskixun, ekuskizun. Ref.: A; Etxba Eib.
Espectáculo, escena, imagen; cosa digna de verse. "Qui est bon à voir" O-SP 229. " Ikuskizuna bada jauregi artan " Etxba Eib. v. ikusgarri II (1).
Ekuskizun txarmari ederrak dira [...] Jangoikoak eragin diezten gauzak. Mb IArg II 267. Toki, erremienta ta ikuskizun guztijak. Mg PAb 133. Ikuskizun negargarria. Mg in VMg 113. An zegoan ikuskizuna. Apaol 123. Begi bik ikuskizun bat dauke. A BeinB 48. Eztakit zerk nakarren ostera Batikanora, Iauregietara, beste Erromak daukazan ikuskizunak geroko itxirik. Ag Ioan 204. Etzan beren [pelotarien] leia ikuskizun andia izan. A Ardi 140. Hainbertze ikuskizun miresgarrien artean. JE Ber 64. Ikuskizunaren zoragarria, aurkientzaren ederra! Erkiag Arran 8. Beste lau gizonak, itota ontziratu zituen. Alako ikuskizunik! Etxabu Kontu 135. Beste ikuskizun askoren artian, iru parke zoologiko aundi dagoz. Gerrika 218. Gertaerek aspertuxe daukaten ikusleak ikuskizun eder bezain ugarietan lasai ditzake begia eta gogoa. MEIG I 191. En DFrec hay 34 ejs.
v. tbn. Ur MarIl 20. Anab Usauri 122. Ldi BB 28. Zait Sof 109. Etxde AlosT 53. Mde HaurB 75. Gand Elorri 102. Vill Jaink 40. Gazt MusIx 68. Ibiñ Virgil 46. NEtx LBB 39. Ikuskixun: Altuna 47. Otx 76. Akes Ipiñ 20.
azpiadiera-1.1.1
(A).
Visión.
Ez zala izan ames ta burutaziñoia bere ikuskizuna. Ur MarIl 105. Ez eikijozube esan iñori ikuskizuna. Ur Mt (V) 17, 9 (Ur (G) ikusketa). Egiazko olerkariaren amets eta ikuskizun goitarrak. Ldi IL 36.
v. tbn. Itz Azald 87.
azpiadiera-1.1.2
(Urt II 57).
Espectáculo, función.
Era oietako ikuskizunez aspertuta. Ag G 189. Irakurte ta ikuskizun zantar ta loiak. KIkV 69. Zine-gaiak edo beste ikuskizunak dirala-ta. EAEg 3-4-1937, 1421. Beste ikuskizuna / ezpat-dantzariak. Yanzi 180. Ikuskizuna zerabilaten arte guzian. Lf in Casve SGrazi 9. Dirua batzeko, jai edo ikuskizun batzuk eraldu zituan. Etxabu Kontu 47. Korpus egunez gure zai zegon / Tolosako zezen-plaza, / ikuskizun bat zegoen bertan. MMant 133. Ainbat ikuskizun egoan: zirku, estropada... Gerrika 122.
v. tbn. ForuAG 323. Kk Ab II 159. Anab Poli 124. Olea 59.
azpiadiera-1.1.2.1
"Actor in comœdia, [...] ikhusgárria, ikhuskízuna " Urt I 118.
azpiadiera-1.2
2. Sufrimiento, penalidad.
Zuk emon gura deustazun edozeinbere neke ta ikuskizun. EL2 191. Zuen seme-alaba maiteen bekokian eztagoan eskribatua mundu onetan zer ikuskizun dauzkaten. Arr GB 139. Ai! Zenbat ikuskizun izan bear dezuten zuen bizitzan! Ai, gaixoak! Ag Serm 489.
azpiadiera-1.3
3. ekuskizun. Responsabilidad. v. erantzukizun; cf. IKUSKIZUN IZAN.
Aren aurrean ikuskizun andia izango dezu, bide gabe ilerazotzen banazu. Lard 456. Ekuskizunak aundiak daude / Jaungoikuaren aurrean. PE 25. Zer ikuskizun ta kontu estua Jaungoikuaren tribunalian eman biarra izango duten. Bv AsL 85.
azpiadiera-1.4
4. Conflicto.
Erriarekin zerbait ikuskizun izandu zualakoz eman zan bizi-modu berri artara [lapurra] . Bv AsL 108.
azpiadiera-1.5
5. Ideal.
Berriz ere antziñateko asmo eta ikuskizun oietarantz gaudela abiatuak. Vill Jaink 173. Gogamenak ikuskizun zabal baztergabeak eskeintzen dizkigu. Ib. 147.
sense-2
II . (Adj.).
azpiadiera-2.1
1. (V-gip, G-to, L; H (+ ikh-)). Ref.: A; Iz ArOñ.

(Tema nudo).
(Que está)por verse. Cf. el dicho "Ikuskizun, kontakizun, lo que sea sonará, lo que se vea, se contará".
Hori ikhuskizun diagokularik. Darric RIEV 1912, 226. Nigan, oraingoz, dena dago ikuskizun. Txill Let 29.
azpiadiera-2.1.1

(Det.).
"(Está por) ver, ikuskizuna " Lar. "(Aún está por) verse" .
Aurrerakoa, ikuskizuna. (G-to). EZBB I 52.
azpiadiera-2.2
2. (Dv).
Visible.
azpisarrera-1
IKUSKIZUN IZAN (G-goi-to; O-SP 229, SP, Dv, H (+ ikh-)), IKUSKIZUN EDUKI. Ref.: A Apend; JMB At. (Sobre todo en oraciones negativas o interrogativas). Tener que ver, relación. "Eztu nitan ikuskizunik, il n'a point d'inspection sur moi" O-SP 229. v. IKUSTEKO IZAN.
Ene penek hekenekin konparatzeko ikuskizunik eztutela. Harb 249. Zer ikhuskizun du bada spirituak haragiarekin? Ax 476 (V 308). Eztuzu zuk bekhatutan zaudeiño hartan parterik eta ez ikhuskizunik. Ib. 145 (V 95). Ez duzu beraz ikhuskizunik gure gainean. Lg II 266. Jesusen kontrako lanetan ikuskizunik izan gabea. Lard 463. Nerekiñ ikuskizunik eztaukata. Arr May 42. Utsa ere nonbaitor. Betearekin yun ikuskizun. Or QA 69.
Zer dut ikuskizun [...] bizi arekin? Or Aitork 19. Ikuskizunik etzeukaten inoren esan-eginetan ez sartu. Zait Plat 103. Egoera honek [...] badu ikuskizunik euskara sekula hizkuntza ofiziala ez izatearekin. In MEIG VI 26.
ikuskizun
<< idor 0 / 0 ilungi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper