Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 bidatu.
sense-1
1. (Lar), bidetu ().
"Caminar" Lar, .
Ta azala zear bidetu ziran txingurri beltzak, / bana-banaka, moztu zituzten goiko ostoak. Loram 121.
sense-2
2. (BN ap. A; Hb, Dv), bidetu. Conducir, guiar. "Guider, diriger" Dv. "Conducir, guiar. Se usa mucho, por lo menos entre escritores, y parece variante de gidatu, aunque también derivado de bide " A. DRA cita el ej. de LE Urt 186 Jauna bida, edo bidaldu bere bendizioa (en el orig. 66r Jauna, bida bere bedeizioa), e interpreta (como parece que tbn. Iturriaga) la forma bida como rad. de un supuesto bidatu "enviar"; en realidad se trata de una forma de imperativo (cf. i(n)dazu, etc.), con el sdo. de 'déme'. v. gidatu.
tradizioa
Tr. Documentado en autores septentrionales desde finales del s. XVIII; al Sur, sólo lo hallamos en Añibarro (en la var. bidetu ) y en Iraizoz.

Hainitz urthez [kofesor] hartaz bidatuak izan ondoan. Birjin 97. Bakharrik bere Izpirituaz bida edo gida zaitzala gauza guzietan. Dh 117. Mariak bidatuz eta lagunduz, salbamenduko porturat heltzen zare. Ib. 269. San Frantses Salesek galdetzen zuen bidatzen zituen arimetarik, egun oroz egin zezaten oren bat meditazione. Ib. 51. [Itsua] zakhur batez bidatzen da. Ib. 235. Esperanzeak arteztu, bidetu, zuzenduten gaitu Jangoikoagana. MisE 181. Berze bide guziek zerura bidatu bihar bidean, ez gaituzte errebelatuko baizen. CerBid 7. Gutarik batbedera bida zazu onera. USJub 53. (ap. Dv) Itsu batek bertze itsu bat bidatzen badu, biak lezera dohaz. HeH Mt 15, 14 (Lç, He, TB, SalabBN, Echn gidatu, Ur zuzendu). Zuk bida, nik jarrai. Dv LEd 230. Izan zaite neretzat nere urhats guziak bidaturen dituen zeruetako izarra. Ib. 280. Halere laborariak ez du izanen zur motzik baizen, hastetik landarea ez duelakotz goiti bidatu. Dv Lab 348. Ez dakit zer egin behar den arbolen ongi bidatzekotzat. Ib. 349s. Iphar-izarrak itsasoan Marinelak bidatzen dütian bezala. Ip Hil 29s. Elgarrekilan hanbat ongi bidatu duten herriko etxearen zaintzeko. HU Aurp 90. Zuen sehien eskuratzeko, bidatzeko, zaintzeko baizik ezpalitz ere. Ib. 208. Makurretik xuxenera bidatuz. JE Bur 210. Emazteak, agertu gabe, bidatzen du maiz lanetako goiti-beheitian, sal-erospenetan, auzoekilako urhats minberetan, argitzen, xuxentzen, hezten lagun oiesa. Ib. 103. Bizpalau urte bederen behar dituzu laborari on jartzeko, norbeitek bidatzen zituelarik. Ib. 193. Bihotzez diot egun, Artizar garbia: / Zu ganat bida-zazu Eskual-gazteria! Ox 25. Iragaiten dugu azkenekotz Ibañeta-ko lepoa, --hainbertze mende huntan hainbertze miliun gizon, hanitzak armadetako soldado, bere arteka xabalari esker bidatu dituen lepoa. JE Ber 14. Eta itsu batek beste itsu bat bidatzen badu, biak leze-zulora erortzen dira. Ir YKBiz 226. Zure besoak othoi bida nezala eta argi. Leon Imit III 26, 4.
sense-3
3. Conducirse, guiarse, comportarse.
Nere jaidurei sentsuei bere nahikarak ematea gatik, ibili ta bidatu naizela. Dh 188.
bidatu
<< bidaiatu 0 / 0 2 bide >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper