Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
nahaskeria.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en Pouvreau, Haraneder, Duhalde, TB y autores septentrionales desde la segunda mitad del s. XIX.
sense-1
1. (L, B ap. A ; VocBN , Dv), nahasikeria (A).
Cosa que enreda, confunde, aturde, turba; enredo, lío, embrollo, desbarajuste, desorden, revuelta, tumulto; intriga, maquinación. Azkue dice tomar de Duvoisin la forma nahasikeria, pero se debe, sin duda, a un error por nahaskeria. v. nahasmendu.
Erranen derautzute [...], eta milla halako nahaskeria. SP Phil 426 (He 430 erasia zoragarri). Hauziek eta bertze halako nahaskeriek barraiatzen dutela bihotza. Ib. 420 (He 423 trafagoek). Nahaskeria bazen heien artean. TB Io 9, 16 (He, Dv eskatima, Leon kalapita). Ezik non-ere baitaude bekhaizgoa eta khimera, han ere dire nahaskeria eta lan tzar guziak. Dv Iac 3, 16. [Haren prediku eta obrak] nahaskeria tzar batzu zirela. Laph 88. Joan den urthian mintzatu nitzauzue Kouen-kin-Fou aldeko herrietan gerthatzen diren nahaskeriz. Prop 1876-77, 23 (v. tbn. 25). Nahaskeria edo erreboluzione baten ez ezartzeko. Arb Erlis 144. Hainbertze nahaskerien pean lehertua [...] zagon herria [...] bide onean eman. HU Aurp 90. Nola erdiz erdi atzemanak izan diren ohoinak [...] . gezur eta nahaskeriarik itsusienen erdian. Ib. 63 (v. tbn. 89). [Emazteak ithurrian] solas gaitzak derabiltzate. [...] Egun batzuez nahaskeria gaitzak atheratzen dira ithurritik. JE Bur 36. Nahaskeria batzu / Bazuzten eginik [bi gaztek] . LuzKant 59. Axolarik gabe mundu huntako nahaskeria eta naigabetarik. Zub 26. 1789eko nahaskeria beno lehen. J.B. Mazéris GH 1933, 309. Hemengo politika nahaskeriekin asko okupatua izan naiz. Orain gauzak baketsuago direla badirudi. Mde Pr 36. Bi urtez asko nahaskeri, desmasia eta odol-ixurtze jasan zituzten gure arbasoek. Dass in Zerb Azk 61 (tbn. 61 nahaskeria). Errege hoik hasi ziren protestanten laguntzen, beren nahaskeriari buruz. Othoizlari 1961, 344. Zonbat amodio nahaskerian galtzen direnak! Jeloskeria, senhar-emazte berexte [...]. Othoizlari 1962, 431.
azpiadiera-1.1
Zelango ondorengoak urteten dabe ortik? [...] matrimonio zibila edo nazkeria.Itz Azald 210.
sense-2
2. (Lecl, Dv).
Confusión, turbación (de espíritu).
Hura gabe errepausua ezta alferkeria baizen eta trabaillua ezta nahaskeria baizen. SP Phil 136 (He 139 enbarrasu). Ez duzula beldurrik debozionezko pratika-mulzu handi batek kausa diezazun nahaskeriarik edo enbarrasurik. He Gudu 137. Gutizia minetarik bethi kasik sortzen diren barneko nahaskeria, [...]. Dh 180 (v. tbn. 192). Zure izpirituko nahaskeriak beregisa utz-atzu. Larz Senper 54. Sarraztia / goguetan auherkeria, / baitere nahaskeria / eta orano tzarkeria. Casve SGrazi 48. [Arduak] gurekilan nahaskeria / [...] dü ezarten. Ib. 98.
sense-3
3. (Pl.).Enredos, cosas diversas de poca importancia.
[Itsasoak] hegira etxatzen zituen maxkorrak, adarxoak, belhar ondoak [...] eta bertze halako nahaskeriak eta ezdeuskeriak. SP Phil 129 (He 132 fitskeriak).
azpisarrera-1
NAHASKERIAN. Enredando, armando jaleo, armando lío.
Nahaskerian dabiltza / zonbait sazerdote. Bordel 177. Anton [...] edan-eta arras zakartzen denetarik da. [...] Erretiretan, bethi nahaskerian behar zuen ari. Larz Senper 60.
azpisarrera-2
NAHASKERIAZKO (Adnom.).
Ielosiazko, amuruskeriazko eta bertze horrelako nahaskeriezko tentazione xeheak. SP Phil 454. Eztute deusere nahi [...] Jainkoaren loriakotzat baizen. Ezta beraz ez hekien barnean [...] gerlazko ta nahaskeriazko ithurririk batere. Dh 192.
nahaskeria
<< nahasi 0 / 0 nahastaile >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper