Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
artatu.
sense-1
1. (-th- L, BN; SP (sin trad.), O VocPo, Lar, VocBN , Gèze, Dv, H). Ref.: A; EI 301.
Cuidar, asistir, atender (a un ser vivo); cuidar, ocuparse (de una cosa). " Artatzea (L), avoir soin, de arta, soin" O VocPo. "Aplicarse" Lar. "Soigner" VocBN, Gèze. "Soigner. Soigner un malade: eri bat arthatzea " H. "Nourrir" Foix ap. Lh.
Bertze lanik / Baduta nik / Diela hanbat denbora, / Zure artatzez, / Zerbitzatzez, / Et' onhestez kanpora? O Po 4. Arthatuak izaiteko Aita on haren probidentziaz bizitze huntako behar suerte guzietan. Jaur 191. Gorphutz hau, hainbertze arthatzen eta lausengatzen dudana, ustelduko da. Ib. 103. Ez du guphidetsiko kongregazioneko aldarearen eta ornamenten arthatzeko hartu behar duen pena. JesBih 423. Menaieria da establimendu handi bat [...], zeinetan hazten eta arthatzen baitire munduko toki urrunenetarik bildurikako animale arraro eta salbaienak. Gy 279n. Andre-serorak ditu Elizak arthatzen. Hb Esk 202. Yesusek, harmarik gabe, hedatu du bakea, haizatu nahastura, arthatu mundu eria. Hb Egia 85. Baratze-lurra da maiz erabilia, maiz ongarritua eta jorratua, hitz batez erraiteko, ongi arthatua. Dv Lab 38. Bainan zure arimaren arthatzeko zer traba khausitzen duzu Loiolan? Laph 25. Nork ditu artatuko, aita-ama maiteak, / Zuen tonba-gainean nik eman loreak? Elzb Po 180. Gorphutza arthatzearekin batean arimaren hatzemaitera ari zen ahal oroz. Prop 1890, 141. Eriak arthatzen zituen, hilak ehorzten. Arb Igand 121. Etxea arthatzen baduzu, / Tresor handia hor duzu. In Arb Igand 27. Ospitale batean eri arthatzen haritzea. Jnn SBi 91. Familia nasaiki hola dut arthatzen. Ox 167. Bi lore untzi hauk arthaturen ditutzu, othoi, gain gainetik! Barb Sup 153. Marie, ongi artha zazu zure aita! Ib. 19. Hasten da beraz Sudur-Haize bere lanean, hau zerdako bazkari bat behar duela arthatu. "Préparer un dîner". Barb Leg 131. Kathedralea [...], San Agustinen ordenako fraide batzuek omen zuten zaintzen eta arthatzen beren esku-lanaz. JE Ber 23. Berrogeita sei urte / aise tu ekartzen [Eskualduna astekariak], / Jabek ezin hobeki / baitute artatzen. Etcham 211. Eskuara / artatzen dutenak. Ib. 216. Berak behar zuen bere burua arthatu. Zerb IxtS 32. Aphezek eta lebitek behar zuten lekhu saindua zaindu, gauza sainduak arthatu. Ib. 40. Adio beraz gure gereziak, adio gure fruitu-mota guziak, nun ez dugun berriz hunat biltzen eta gain-gainetik arthatzen! Lf Murtuts 6. Osasuntsu naduka ni aize garbiak / artatzen ditudala behi ta ardiak. Xa Odol 148. Joan zen ospitale baterat, hor baitziren artatuak, hil aintzin, senda etzitazken eriak. Ardoy SFran 128. Kalonje andana bat, otoitz egiten eta pelegrin artatzen ari zirenak. Lf in Casve SGrazi 16. Duela berrogoi urte hurbil izana niz ospitale hortan artatua brontxita batendako. Etchebarne 135. Gain gainetik artatua, lehenik Labenneko etxe hartan, eta azkenik Parisen, erran dezaket kasik lehen bezala nintzala urtearen buruko. Larre ArtzainE 238. En DFrec hay 7 ejs., 6 de ellos septentrionales.
v. tbn. StPierre 23. Mde Pr 114. Balad 152.
azpiadiera-1.1
(Part. en función de adj.).
Lan arthatua dela ontasun guzien ama. Dv Lab 231. Oihan arthatuetan ez da holakorik gerthatzen. Ib. 357.
azpiadiera-1.2
Tratar, curar (una afección, etc.).
Lehenago etxetan bihotz min xumea / Arthatzen bazen nola kanibet kolpea. Hb MonteB 15. Emasabeleko eta ondertzeko mingaixtoen artatzeko. JE Med 143. Nola bere arreba berriz ere min hekien arthatzen ari baitzen. Barb Leg 135. Bainan zu nolaz ez zira joaiten Kanbora zure asma horren artatzeko? Etchebarne 139.
sense-2
2. (Lar, , H).
Encargar. " Artatzea, arturatzea, charger quelqu'un de quelque commission, affaire" H s.v. artapena.
Onetarako artatzen edo enkargatzen zaituztet benazki, irakurri ditzatzutela artezaz eta asko aldiz irakaste txiki oek. Izt D 145.
artatu
<< artamendatu 0 / 0 1 arte >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper