Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
borrokatu.
tradizioa
tradizioa
Tr. Para la distribución de borroka- /burruka- , cf. borroka. La forma borrukatu hallada en Beovide puede ser errata En DFrec hay 60 ejs. de borrokatu y 74 de burrukatu, todos ellos meridionales.
sense-1
1. (SP, VocS , Lecl, Dv, A), burrukatu (Lar, , A), borrukatu.
(Aux. intrans.).Luchar, pelear (con, contra). "Bregar, erriertatu, burrukatu " Lar. "Lutter, borrokatü " VocS . " Elkarreri lotuta borrokatu ziren (AN-5vill)" Gte Erd 123.
tradizioa
Tr. Todos los ejs. que hemos encontrado con compl. en sociativo tienen el sdo. de 'luchar contra'.

Orduan hobe da defensan iartzea eta tentamenduaren kontra borrokatzea. Ax 401 (V 261). Egin da gure iende gazteaz, eztute hemendik aitzina ihardukitzeko paradarik izanen eta ez borrokatzeko etsairik. Ib. 29 (V 17). Borrokhatu eta gudukhatu behar dugu mundu huntan gireno. Tt Onsa 169. Ezen ez dugu borrokatzeko haragiaren eta odolaren kontra. He Eph 6, 12 (Dv gudukatzeko). Aragiaren nahikünten kuntre borrokatziaz. Mst III 12 (tít.). Martizdi azkarrakaz / burrukatu baaz / ator bildur bagarik / gudatuten geugaz. Zav Fab RIEV 1907, 92. Borrokatu naiz, preso ere bai / okerreneko moduan. Noe 32. Noiz eriotzak burrukatzeko / Biotzik dauka oiekiñ. AB AmaE 101. Amasei ontzigaz an jako aurkeztuten, / Berak beste ainbeste orduan dauz artzen, / Ontzidi bardiñagaz burruketa arren. Ib. 96s. Zaldizkuak esaten zien oñezkuai, aiek baño obeto borrukatu zirala etsaiarekin. Bv AsL 214. Egia onen alde ill arteraño burrukatzeko prest zegoan emakume indartsua. Ag Serm 305. Jende xehea balago ere, bethi bezala, bere sor-herriaren omenaz jakin gabe deus, bere lurraren maitatzeko ez ukanki harekin egun guziez borrokatzea baizik. JE Bur 181. Konstantino Aundia Majentzioren bidera zijoan, onen aldean oso gizon gutxikin, onekin borrokatzera. Inza Azalp 16. Batzu borrokatu ziren Auritzeko ordokian; besteak [...] Ibañetatik beherakoan. Zub 30. Arkoskoekin ere burrukatuko baitzen, eta ezten-agarekin eguzkia ere zulatuko baitzuen. Or Mi 53. Emen borrokatu nai ez duanik baldin ba-da. Anab Usauri 67. Katamotza bezelaxe burrukatu uan. TAg Uzt 85. Moruen aurka borrokatzera joateko asmoa artu zun. Etxde AlosT 66. Bere nortasuna, bere etnia jatortasuna begiratuko dituen Euskal Herri batentzat borrokatu nahi dugu. Mde Pr 40. Egia ta Zuzenbidearen alde borrokatu uste zuten gudariak oro. Txill Let 126. Yaube burrukatuko da zuen alde, zuek ezer egiteke. Ol Ex 14, 14 (Urt, Dv, Ur gudukatuko). Au da gizonaren patu txarra: norberarekin ere burrukatu bearra. Vill Jaink 121. Esaidazu zer baituratzen duzun nerekin burrukatzeko. Ibiñ Virgil 38. Bai eta garrez betherik / ororen gogo bihotzak, / dirade borrokatüko / hebenko güdükariak. Casve SGrazi 134. Errepublikearen alde burrukateko. Etabu Kontu 67. Baiña borrokatu ziranean, labana sartu zion tripatik. BAyerbe 60. Egunez bulartsu burrukatu bagiñan ere. AZink 84. Bere aldez burrukatu ziran asko. Gerrika 109. Behar izan du oraino bere osasunarekin borrokatu. Larre ArtzainE 150s.
azpiadiera-1.1
(Con dativo).
Gaizkilleak lentxeago tiroka burrukatu zitzaion batek ematen zion ura edan zuan. NEtx Antz 147.
sense-2
2. burrukatu (V-gip, AN-larr). Ref.: Iz ArOñ (burrúkatu); Asp Leiz2 (burrukatu). (Aux. trans.). Vencer en combate. "Izugarrizko burruka eiñ ondoan, beltzak txurie burrukatu du mutur-yokan" Asp Leiz2. v. porrokatu (I, 3).
Artzain batek omen zeukan zakur indartsuren bat [...], otsoak ere burrukatzen zituena. Izt C 251. Aieri ekin eta irriz burrukatu nai bainitun. "Irrisos refellere" . Or Aitork 163. Baserritarrak jarrita zeukaten lege bat eren artean: etxeko seme maiorazgoak aita burrukatu bear zuen ezkontzeko. Aita geiago zan artean ezin zeikien ezkondu. And AUzta 37.
sense-3
3. (Aux. trans.).Combatir, luchar contra.
Norbait jo, borrokatu edo arramaskatu dezu? ArgiDL 27. Gaiztakeri ta gezurra / [...] / burrukatzeko egokiko dut / nere indarren apurra. "Para combatir" . Or Poem 555. Zien orhitzapenian / dit ükhen handi indarra, / Etsaien borrokatzeko / lagüngua eta kharra. 'De combattre' . Casve SGrazi 142.
azpiadiera-3.1
(Fig.).
Hainbertze urtez hain gogotik bere haurren erdian borrokatu dituzten lur hek, kabala maite hek, [...], oro utzi behar ukan dituzte. JE Bur 105.
sense-4
4. (V-gip ap. Elexp Berg ).
(Part. en función de adj.).Muy aficionado, muy entregado. v. porrokatu (II, 1).
borrokatu
<< bizkar 0 / 0 bortxain >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper