Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

328 emaitza hainbertze bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (328)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gupidetsi.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado únicamente en textos septentrionales.
sense-1
1. (L ap. A (gupideste) ; Lar, H (-ph-)), kupitetsi (L-ain ap. A ), gupitetsi (Urt).
Compadecer, tener piedad (de). "Animadversionem remittere, barkhatu, guphitetsi " Urt II 102. "Apiadarse" , "compadecerse" Lar. " Iauna, zure seme bakharra guphidetsi eztuzuna " H (s.v. kupidatzea). v. errukitu.
Zenbatenaz hemen zure burua guphidesten baituzu gehiago, hanbatenaz gehiago han sofrituko duzu. Ch I 24, 3. Sarthuko direla zuen arterat otso arrapatzailleak, arthaldea guphidetsiko ez dutenak. He Act 20, 29. Ez nihor guphidets, aitzitik, hil araz-zatzu gizon, emazteki, haur, abere, hitz batez, guziak. Lg I 271. Bainan, othoi, hil ondoan guphidets nazazu, ifernutik beira nazazu. Dh 168. Nahiago dugu, bada, ixilik egon, lagunen, anai-arreben eta gain-gainetik haren andrearen herabea guphidetsiz. Ox in Lf ELit 283. Esan gabe zoan gaitzesten baino gupitestenago zutela orain. Mde HaurB 83.
azpiadiera-1.1
Orai diat ezagutu Iainkoaren beldur aizela, ikhusirik eztuala guphitetsi hire semea, hire bakhoitza, enetzat.Urt Gen 22, 12 (Dv guphidetsi; Bibl ukatu).
azpiadiera-1.2
Perdonar, renunciar (a).
Etzen izatu net errespetutsua, / gure andere arrotzarentzat; / etziotzan ezen guphidesten hanbat / moko-kolpe kruelenak. Gy 279.
sense-2
2. (-ph- VocBN ( A), Dv), gupitetsi. Escatimar. "Agir avec ménagement" VocBN.
Egin ahalik eztute / gaixteok gupitetsi; / trabaillu luzez luzaro / ni nahiz ardietsi. Hm 168. Ez dituzte guphidesten ez penak ez nekheak haren zerbitzatzeko. Mih 112. Gu errebelatuen ondoan abiatzen da, ez du guphidesten nekhea eta izerdia, ez ditu kondatzen urhatsak. Brtc 246. Ez gupidets ein ahala / zeren ezin aski lauda / baidaiteke sakulan. Monho 136. Deus ez guphidets hortako. Pairatuko baduzu ere, eman zaite estatutan nori berea bihurzeko. CerBid 6. Ez dut deusik guphidetsi, ez negliatu, erlixionea xeheki irakhasteko balia zaiteken gauzetarik. MarIl 128. Ez dauzkigu abisuak, gonbidu eztiak, mehatxuak, ez eta laguntza nasaienak guphidetsi. Lap 417 (V 190). Zazpi urthez bere arthaldearen zerbitzuko bere nekhe izerdiak guphidetsi behar ez zituena. Prop 1906, 125. Horra, bada, zer ikusiz, ez dugun oraiko huntan ere guphidetsiko zuen aintzinean mintzatzea. Lander RIEV 1910, 599.
v. tbn. Guphidetsi: JesBih 423. Jaur 109.
sense-3
3. Despreciar.
Jauna, zuk hainbertze maite duzun Erreginak, zure esposak, guphidesten zaitu, osoki arbuiatzen, gaizki bizi da aitorenseme nere lagunarekin. Arb Igand 105.
gupidetsi
<< gozatu 0 / 0 gustu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper