Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
iratze.
sense-1
(AN, L-ain, BN, Ae, S; SP, Urt II 436, Lar, Aq 678 (AN), (AN), VocBN , Gèze, VocCB .(-aze)Dv (+ h-), H (+ h-), Lcq 176), iratz (Sal, R), iratza, iatze (L, S; Arch VocGr ), iretze (AN-ulz, B; h- Ht VocGr 364, Lecl), ietz (AN-gip), irats (R-uzt), igatz (Ae). Ref.: VocPir 595; Alth Bot 8; A (irats, iratze, iatze, ietz), Aezk 120; Lrq; ZMoso 68; Iz IzG 205, Ulz (iretze), R 291; Izeta BHizt (iretze).
Helecho. " Iatzea, la fougère" Arch VocGr . "Fougère femelle" Alth Bot 8. v. 1 ira, 1 iraztor (2), 1 garo.
Iratzia üdüri dian belhar batetarik. Ip Dial 39 (Dv iratze; It iñastor, Ur ira). Bedarra erdi eze erdi igar, iratzak berde mamin. Erkiag Arran 121. Aita beti bere iratze da otez arrangura duk. JEtchep 66. Nafarrako landa kozkorrak, otez eta iratzez jauntziak. Ardoy SFran 191. San Jil: iretzia ebakitzea zil (AN-ulz). Inza NaEsZarr 1916. Iratze puxka bat idor arazi. Etchebarne 70. Joanen ziren sailean larreari goiti, gorakoan iratzea pika eta beheitikoan espalka. Larre ArtzainE 60. En DFrec hay 3 ejs. de iratze.
v. tbn. Lh EEs 1915, 234. Ox 122. Barb Piar II 120. Etcham 163. Zerb GH 1934, 431. TP Y 1934, 172. Iratz 89. Othoizlari 1954, 13. Ibiñ Virgil 100. Larz Senper 64. Balad 65. EZBB II 100 (B). Albeniz 20. Iratz: Mdg 151. Iratz 125 (iratzez iratz). Arti MaldanB 201. Iratza: Anab Usauri 13. Gand Elorri 194 (det.). Iretze: Lazkoz (ap. DRA).
azpiadiera-1.1
Ez ahal. --Ahal ez ote? --Ez eta iratze. Zer? Gure Jainkoak ere ororekilakoa egundaino ezin egin du.(Interpr?). HU Zez 85.
2. (-tzia det. V-gip ap. Etxba Eib; Lh), iratza (A Apend). Helechal. "Fougerai" Lh.
Sancta Maria de Irach (958). Arzam 283.
Laster baserri eder bat, beingoan iratza zabal berdea, gaztañadi andia urrengo. Ag Kr 138. Iratze aundia omen zegoan eta aren tartetik jarri omen zan begira. Salav 14. Ahatzirik neunkan iratze berde horren / hildoetan pairatu nuen pasioa. Arti MaldanB 205 (201 iratz).
azpisarrera-1
BASA-IRATZE. "Fougère mâle, basa iatzia" Alth Bot 8 A.
azpisarrera-2
IRATZE AR (AN, L, BN ap. A; Lcq 176). "Helecho macho" A.
azpisarrera-3
IRATZE EME. "Iratze-hemea" Lcq 176. "(AN, L, BN), helecho hembra" A.
azpisarrera-4
IRATZE-EPAITE, IRATZE-EBAITE. Corta del helecho. Cf. Dv Lab 210: Iratzeak ephaiten abiatzea. Cf. iratzepaile.
Iratze ephaiteak akhabatzea. Dv Lab 210. Iratze-ebaitteak asten diranean. Lek EunD 20.
azpisarrerakoSense-4.1
(Con suf. local de declinación).
Iratze-ephaiten. Barb Sup 128.
azpisarrera-5
IRATZE-GARAI. Temporada de la corta del helecho.
Urtero, iratze-garaiean, eguna aukeratuta, erriko baserritar guziak [...] ango garoa ebakita etxeratzeko aukera izaten genin. Ataño TxanKan 137.
azpisarrera-6
IRATZE-GORRI. "Helecho macho" DRA.
Iratze-gorri pean, kasu onjoari, / brosta barnean aldiz, lo den herbiari! Barb Piar II 120 (cf. iratzepe).
azpisarrera-7
IRATZE-LUMA. Segmento lanceolado (de una hoja de helecho). "Iratze luma (AN-5vill, BN-arb)" Gte Erd 246.
Galtzen hegaletan eta botetan baziren belhar pherde eta iratze luma batzu. Larz Senper 58s.
azpisarrera-8
IRATZE-META (L-ain, B; Dv (h-); irazmeta R). Ref.: A (iratzemeta, irazmeta); Izeta BHizt. "Montón de helecho en forma de cono" A. v. IRA-META.
azpisarrera-9
IRATZE-METATZE (Con suf. local de declinación). Acción de amontonar helecho.
Yakin zien Piarres iratze metatzen ari zela handik urbil. Zub 63.
azpisarrera-10
IRATZE-HOSTO. Hoja de helecho.
Mendi buruan daldaran dago / iratze osto luzea. Iratz 88.
azpisarrera-11
IRATZE-SAIL. "(BNc, Sc), helechal" A. v. IRA-SAIL.
azpisarrera-12
IRATZE-ZANGO. "Iratze [...] zangoa, pied de [...] fougère" H (s.v. zangoa).
Eskual-Herria ez dutela ote ta iratze zangoek salbatuko. JEtchep 66.
azpisarrera-13
IRATZE-ZIRITE. "Iratze-zirite, montón de helecho" A (s.v. zirite).
azpisarrera-14
IRATZEZKO. "Qui est en fougère. Hiratzezko ongarri, fumier de fougère" Dv.
azpisarrera-15
SANJUAN-IRATZE. "(Osmunda regalis), helecho real, helecho florido, helecho acuático" Lcq 175.
iratze
<< intxaur 0 / 0 1 irol >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper