Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ingeles.
sense-1
1. ingles.
Inglés. " Prantzez, ingles, artu t'ogie jan gures (V-ger)" AEF 1921, 48. v. angeles, engeles.
tradizioa
Tr. Documentado exclusivamente al Sur (al Norte sólo hay ejs. en unas cartas labortanas del s. XVI que muestran rasgos meridionales). La var. ingeles se documenta a partir del s. XIX. En DFrec hay 22 ejs. de ingeles y 13 de ingles .

Ingles bat Baionan izanez tardatu dut anbat tenpora. (c. 1597). FLV 1993, 457. Praka luze bategaz / txamarreta azula / ebillak biribillak / inglesen modura. DurPl 78. Itandu bekijue ingles eta irlandatarrai. Astar II IV. Txino eta ingelesen kontra. Izt C 480. Ingelesaren andria non bizi dan. Urruz Urz 33. Eta, ontan, prantzes eo ingeles mutur-gorri oietako bat ateetan azaldu zan. Alz Burr 32. Handik beren herrira inglesen bizimoldeak lilluraturik itzultzen ziren. Mde Pr 252. Ez da iñolaz probatuko garai artatik gaurdaiño inglesen batek beleren bat il izan duanik. Berron Kijote 142. [Ontziak] laba etziña ingelesa eukan. Etxabu Kontu 116. Inglesak barkuan aterako ginduztela. AZink 90. Elkarren lehian ari dira ingelesak. MEIG I 187.
v. tbn. Echag 24. Afrika 122. AB AmaE 273. Ud 80. Azc PB 218. A BGuzur 140. Ag Ioan 203. Enb 45. Ldi IL 169. Erkiag Arran 195. Ingles: Iraultza 165. Bv AsL 65. EusJok II 140. Tx B I 106. Basarri 165. SM Zirik 10. And AUzta 63. Osk Kurl 163. Gerrika 65.
azpiadiera-1.1

(Acompañando a un sustantivo).
" Ingeles apaizaren jate-edatekoakin ezin asmatu " Gketx Loiola (s.v. pinport-uda).
Bai atzo esan dit nere ko[n]pai ingles batek. (c. 1597). FLV 1993, 464. Kontradantzak, minue, rigodon, baile ingles, eta beste soñu askok konpas jakiñak dituzten bezala. Izt C 217. Iru Ingeles ontzi. Ib. 465. Ingeles-bandera antzeko txamarra bat soiñean. A BGuzur 114. Or nunbaiten egiñiko oial mengelak ingeles oial sendotzat emoteko. Ag Kr 100 (v. tbn. ingles oihal en Arti Ipuin 58). Seme, ikasi ingeles-izkera. A Ardi 27. Nere baltzukide ingelesa. Ib. 5. An ari izan zan lanean amabost urtez jesuita ingelesakin. Or SCruz 132. Gizon argitu horrentzat [...] Shakespeare ez zen ingeles idazle. Mde Pr 60. Aldameneko ingeles emakumezko bi. Anab Poli 81. Ingles dama bat ikusten zutenean gonak kentzen zizkioten. Arti Ipuin 47. Andre ingles hura. Ib. 24. Ingeles jendiak. Uzt Sas 221. Ingeles eredu bati datxikola. MEIG V 153.
sense-2
2. Lengua inglesa. v. ingelera.
Zuen semeak eztakie latin edo ingles. MisE 214. Eztu iñork munduban / inglesa aboan / plaza fuertiagorik / izango gogoan. Echag 23. Ingelesa, latina, gaztelania eta euskara. Izt C 468. Kornubitarretatik zenbaitek ingles tutik ez zekien. Mde Pr 255. Andre bat ekarri zuen estranjeriatik mutilari inglesa irakasteko. Arti Ipuin 24. Alemana, griegoa, arabitarra, inglesa, española ta nik eztakit zer dakixe. Osk Kurl 115. Danok ingelesa egiten ebela ikusten neban. Gerrika 206. Ingelesetik hartzen dira orduan hitz zahar ahaztuen ordekoak. MIH 186.
v. tbn. A Ardi 141. Or SCruz 135. Enb 136. Ingles: Basarri 179. Uzt Sas 291. Gerrika 242.
azpisarrera-1
INGELES-BERBETA. Lengua inglesa.
Ik eztakik ingeles-berbetea ta agiri da. A BGuzur 155.
azpisarrera-2
INGELESEAN. "Ingelesian, ume jokua, diruak marra batera jaurtiten" Zubk Ond.
Ingelesean izena eukan, dirua aizera jaurtiaz egiten zan jokoa ta abar egiteko. Etxabu Kontu 193.
azpisarrera-3
INGELESEZ. En inglés.
Nik naiago nikek euskeraz baino ingelesez irekin mintzatu. A Ardi 18. Kornubian inglesez egiten zuten. Mde Pr 255. Alde emendik, beltza, aguro, esan zion inglesez. Anab Poli 55. Baliteke, bai, ingelesez euskeraz bezala gordiñago gertatzea. Or in Gazt MusIx 12. Alboko huntziko mariñel batzu inglesez hasi ziran. Osk Kurl 129. Ondo omen dakizu / ruso ta inglesez. InUzt Noiz 106. Danak [dendak, jatetxeak] dagoz txinoz da ingelesez siñatuak. Gerrika 217. Harro mintzatzen dira ingelesez, beren hizkuntzaz maiz lotsatzen direlako edo. MIH 184.
azpisarrera-4
INGELESEZKO (Adnom.).
Alabaina inglesezko elizkizunak onartu behar zituzten nahi eta nahiez. Mde Pr 253s. Begira, bestela, dakarren ingelesezko adibidea. MEIG VI 160.
azpisarrera-5
INGELES GILTZA, GILTZA INGELES. Llave inglesa.
Ingles giltz bat erakutsi zidan, gizonik altuena baño luzeagoa. Osk Kurl 126. Burdiña-negarrez beteriko artaziak, giltz ingelez [sic] ao bakoa... Ainbat eta ainbat erreminta zaar. Erkiag BatB 21.
azpisarrera-6
INGELES OIN. Pie inglés.
Altueran 19.500 ingeles oin ei daukaz. Ezale 1899, 6b.
ingeles
<< infernuzulo 0 / 0 inor >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper