Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gaurgero.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado desde Leiçarraga, no lo encontramos en autores vizcaínos ni suletinos. A partir del s. XVIII la acepción de 'en adelante' es algo más frecuente que la primera. En el s. XX es más usado al Sur. La forma gargero se encuentra en Gasteluçar, unos versos alto-navarros del s. XIX e Inza, y gargoro en Etcheberri de Ziburu, Haramburu, Gasteluçar, Hiribarren y la ed. retocada por Harriet del Nuevo Testamento de Haraneder. En DFrec hay 2 ejs. de gaurgero .
sense-1
1. (AN-egüés-erro, BN; Lar, Añ, Dv), gaurgoro (BN-baig; Dv), gargero (B), gargoro (Sal; Ht VocGr 347, Aq 916, Lecl, Dv, H), gargioro (AN, L; Aq 916). Ref.: A (gaurgero, gaurgoro, gargioro); ZMoso 59; Izeta BHizt (gargero).
Ya. "(Para) agora [...]. Para agora estará ya en su casa, [...] gaurgero etxeratu da " Lar. "(Para) ahora ya" . " Ezta zeren khexatu, gargoro egina da " H (que traduce "aussi bien"). "Para ahora" A. " Gargero torri izein da " Izeta BHizt. v. engoitik.
Iauna, khirestu duk gaurgero: ezen laur egunetakoa duk. Io 11, 39 (HeH gargoro; He ja, LE yá, Dv oraikoz, EvS deja, Ker onezkero). Maiz etxetik hetara du / mandatari bidaltzen, / ea eztiren gargoro / Betleendik agertzen. EZ Noel 71. Gargoro denbora da amorioak garai dezan debozinoaren hotztura. Harb 206s. Gargoro hemendik aitzina eztut nahi nik nerorrek neure gainean berze eskurik izan. Ib. 409 (quizá de la 2.a acepción). Hel zazkit gaurger', otian, / Heltzekoz zure bizian. 'Venez à moi des maintenant' . O Po 45. Utzi duzu gaurgero Sathana [...], hartu ditutzun gogo onez. SP Phil 69 (He 70 gaurgehiago). Gargoro zenbat denbora da / Tenpesta hautan naizela. 179. Hots, agudea, hots, iharduki gabe, / Gaurgero parti haiteke. Gy 170. Belhaun muilo handia Senpertarra deitzen, / Ordu luke gargoro hasteko aphaintzen. Hb Esk 122. Kontseju onak arturik dago / orrengandikan gaur gero. Xe 190. Zeru-atian dago / San Pedro llebero, / millonak utzi ditu / kanpuan gargero. Auspoa 97, 33. Eta gaur gero antza emana / egongo zera zedorri. JanEd II 136. Baño gargero berandu dala. Inza Azalp 116. Gaur gero uztaro da. Or Mi 46. Laguna zai edukiko dut gaurgero. Lek EunD 22. Aiek [bere aurrak] gaurgero ez diralako. Ir YKBiz 31. Ez du gaurgero eden-izpirik / eskua gaiztatzeko din. Or Eus 318. Madalen, gaurgero, ene leikide eta etsaia besterik ezta. Etxde JJ 143. Gaurgero nere emaztea berantetsie egonen da. Izeta DirG 25. Arextean kor zegon beorra eta ya ezta ageri; fan da, bai, gargoro lapurdira. 'Ya habría ido sí desde ahora a la venta de la puñeta' . ZMoso 59.
azpiadiera-1.1
Para entonces.
Gaurgero, atergabeko gudua sorturik zegon Mattin eta Engraziren artean. Etxde JJ 170.
sense-2
2. (G; SP, Dv, H), gargero (AN-gip), gargoro (L-ain, Sal, R; H), gargio (L-côte). Ref.: A (gaurgero, gargero, gargoro).
De ahora en adelante. v. gaurgeroz, gaurgoitik.
Lo egizue gaurgero, eta reposa zaitezte. "D'ici en avant" . Mc 14, 41 (TB hemendik harat). Hala non gaurgero nihork enazan mespreza. SP Imit IV 13, 1 (Ch gehiago, Mst haboro, Ol arrezkero). Justu da gargero, denbora berrian / Segi dezan aldiz egiak figura. 124. Gizonaren eskupekoa zara gaurgero ta eragiñen dizu nai duena. Mb IArg I 182. Eman zaite gaurgero zure ahalez dagokon bezala haren ohoratzen. Dh 266. Orain-artean [...] gizonari ona eta ona egiten ikusi degu; gaurgero [...] penarik andienak eta eriotzarik lotsagarriena artzen ikusiko degu. Lard 436. Beñere ez al dek ire gandik fruturik jaioko gaur gero. Ur (G)Mt 21, 19. Zelaitxo au izan bedi bada gaur gero zure eliz, eta nere biotza zure aldare. Arr GB 53. Hitz derauzut [...] gaurgero Igande guziez mahain saindura jarraikiren naizela. Arb Igand 111. Ezta miñik ere ezta izango gaurgero. Inza Azalp 113. Nihaurek egin gasnarik / gaurgero ez dut salduko. Etcham 163. Orrela bearbada arnaria ekarriko du gaurgero. Ir YKBiz 289. Sutegiko Katalin gaurgero guretzat. Or Eus 275. Gaurgero an bean zurekin batera bizi nadin. Zait Sof 41. Gaurgero ezin bixitatu al / izango zaitut berriro. SMitx Aranz 194. Zurekiko zintzo izango naizela gaurgero. Etxde JJ 255. Gaurgero, Theresa, ni izanen naun hire aita eta ama. Mde HaurB 56. Gaurgero maite-kezkabiderik ez dute izango. Txill Let 28. Etzaidazu gaurgero / mandataririk bidali. Gazt MusIx 183 (Onaind ib. 204 gaurgero; Or ib. 197 geiago). Gaurgero, ez zaituztet ikusiko leize orlegian etzanda. Ibiñ Virgil 33. Gaurgero, beraz, ez da barkakizun izango Iturriagaren prosa ongi ez ezagutzea. MEIG III 112.
azpiadiera-2.1
En adelante, a partir de entonces.
Arteraño iñork ezer esan ez bazien ere, gaurgero aitzaki eta apukorik ezin ipiñiko zutela. Lard 507. Gaurgero etzituzten beren maitakerizko lokarriak urratuko. Etxde JJ 208.
sense-3
3. (AN-gip-5vill ap. A).Enseguida.
azpisarrera-1
GAURGEROKO (H + gargoroko). "Futur; qui est à venir. Gaurgeroko neke guziak artzeko asmoak (Mb)" H.
Gaurgeroko nere lana. Mb IArg I 224.
azpisarrera-2
GAURGEROKOAN. De ahora en adelante.
Baña jakiñaren gain biziko naz ni gaur-gerokoan. Mb OtGai III 280.
gaurgero
<< gaur 0 / 0 gaztaindegi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper