Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gaur.
etimologikoa
Etim. De gau más el demostrativo de 1.a persona, siendo, pues, 'esta noche' su sentido original.
sense-1
1. (V, G, AN, L, BN-lab-baig, R; Urt I 501, Ht VocGr 330, Lar, Añ, Lecl, Dv, H), geur (V-ger). Ref.: A; Bon-Ond 170; EI 86; Etxba Eib; Iz Ulz; Holmer ApuntV; EAEL 192; Elexp Berg; Gte Erd 131.
Hoy; hoy en día. "(Esta) mañana, gaur goxean " . (En EI, lo referente a R podría corresponder a "esta noche"; v. infra (2): ContR). v. 2 egun; GAUR EGUN, GAURKO EGUN.
tradizioa
Tr. Documentado desde Lazarraga, es usado de modo general por vizcaínos y guipuzcoanos; al Norte hay algunos pocos ejs. (ninguno suletino) de todas las épocas, desde Etcheberri de Ziburu. Cf. gaurko gau , ya en Leiçarraga.

Nai dakizula gaur gabean / zeure aposentuko bentanara joaten. Lazarraga 1140r. Jerusalem / gaur bete da traidorez. Ib. (B)1203v. Beizut nai baozu gaur, biar, etzi, etziluma, etzikaramu. RS 410. Gaur halaber nahi duzu / hartu zeure izena. EZ Noel 78. Zerren daukat gaur asko zer egin. Mic 12r. Berak oihuz dagozkigu / Atzo hek hill direla, / Eta gaur, ezpadakigu, / Gure aldia dela. Arg DevB 159. Eman diozogun oraño gaur gauaz arnoa edatera. Urt Gen 19, 34. Gaur daukagun Aita santu Clemente amabigarrenak. Urqz 20. Ez dakit nolakoa natorren gaur. Lar SAgust 3. Zuk gaur ta bigar ta beti esanagatik. Mb IArg I 105. Gaur ezpada biar argitu. Cb Eg II 11. Gaur beretik enekin izanen zara parabisuan. "Hodie" (Lc 23, 43). Lg II 281. Ni nas zuben Abadesa gaur ill ta infernuban naguana. Mg CO 204. Gaur arkitzen da Afrikako jendea [...] idolatriaren illunbean. AA III 435. Emon daigula Jaunak gaur biar doguna. Astar II 261. Jaiotako egunean bezin ondo gaur ere. Izt C 11. Gaur eta orai Jainkoaren tribunalean agertu behar dut. Dv LEd 166 (Cb Eg II 91 gaur). Kanpoko belar gaur dana, eta biar labe sutura botatzen dana. Ur (G) Mt 6, 30 (Echn, Ol, Ker, IBk e IBe gaur; Lç, He, TB, Dv, Ip, SalabBN, Samper y Hual egun). Gaur gauerako ostatua eskatzen dute. Zab Gabon 37. Ez da gaur ezagutzen morroi ta nausirik. AB AmaE 407. Baña, ori noiz izango da? Gaur bertan? Arr May 91. Gaur, nerekin izanen zare zeruko lorian. Jnn SBi 7. Gaur goizean artu dozuzan eskutitz biak. Ag Kr 159. Gaur arratsalde apalean. A Ardi 134. Gaur, ez dugu bazkari saria gal beldurrik! "Pour aujourd'hui" . Barb Leg 142. Gaur oraindikan egongo ziran / zeruko atiak itxita. Tx B II 121. Jente asko bizi-izan da ludi onetan, eta gaur be bizi da, teatrua ta ziñea zer diran be eztakiyenak. Kk Ab II 159. Zabal-naroa nuen baratza, / gaur ain estu, gaur ain gabe! Ldi BB 146. Eta atzokoaren eta gerokoaren gatik, ez dezakegun, gaur, batek ez besteak, gure hitza jan. JEtchep 71. Otoi antolatu zaidazu [erlojua] gaur berean. Izeta DirG 116. Liburu ori da gaur emen euskeraz ematen dizudana. Vill Jaink 10. Ez deutsa ezer adierazoko, ez gaur ta ez biar. Erkiag BatB 165. Gaur ikusten da fubolak nola / dadukan indar geiago. Uzt Sas 325. Garai aietan ez zan, bada, gaur aiña jaten-klase izango. BAyerbe 178. Neuk sartuko dot gaur kartzelara! Gerrika 23.
v. tbn. (para autores septentrionales): Gy 47. Zby RIEV 1908, 412. Ox 66. Iratz 49. Mde Pr 285. LuzKant 119. Mattin 117. Xa Odol 107. Larre ArtzainE 310.
azpiadiera-1.1
(Precediendo a un numeral).Hoy hace. v. infra GAUR HAMABOST, GAUR ZORTZI.
Gaur larogei urte jaio zana. AB AmaE 247. Ez da gogoratzen gaur sei urteko doakabe artaz? Ill Testim 5. Gaur zortzi egun ixan balitza / Ezingo nintzan etorri. Enb 138. Gaur iru urte ainbat aleman / ez da Frantziko lurrian. Tx B I 105. Gogoan al dezu gaur amasei urteko ura? NEtx Antz 14. Gaur bost urte Amerikera / i juan yitzan urruna. Auspoa 77-78, 279.
azpiadiera-1.1.1
Eskerrikasko, gaur urte bete / etorriko naiz onuntza.Tx B 176.
azpiadiera-1.2

(Uso sust.).
(El)hoy; (el) presente.
Amoreak dau "gaurra" bakarrik / ta eztau biarrik. Azc PB 159. Eztago atzorik, ez gaurrik, ez biarrik. NEtx LBB 108. An daramate gaurra / ta biaramona. Zendoia 138. Ala ezin da gaur ari. / Eldu bearko gaurrari. Ib. 195.
sense-2
2. (L, B, BN, S, R; SP, Lecl, Gèze, Dv, H). Ref.: A; Lrq; ContR 518 y 531; Gte Erd 84, 131.
Esta noche. " Gaur berean, à ce soir même" SP. "Ce soir, cette nuit" Gèze. "Ce soir, la nuit prochaine" Lrq.
tradizioa
Tr. Frecuente sobre todo en autores bajo-navarros y suletinos; al Sur se documenta en un ej. seguro de Lizarraga de Elcano.

Arriba naiteke Baionara gaur? "Ce soir" . Volt 140s. Egin dik hireak, gaur eskatuko zaizkik heure arimaren. "Hac nocte" (Lc 12, 20). Ax 76 (V 50; cf. GAURKO GAU). Agian bihar goizian neure ohian hillik edirenen nute, agian gaur hillen nute. Tt Onsa 71. Disposatzeko feitian / bihardara gabe gaur. Xarlem 1371. Naibez, Jauna, gaur nor denagátik / guardatu libre gú gaitz guzietátik. "Nocte ista" . LE Ong 70r. Pentsatzen diat gaur / ohilturen duziela logalia. AstLas 59. Gaur, su berri egizie. "Ce soir" . Arch Fab 113. Eta gaur bizitzekoa ausarki bazutenak / Aurkitzen dire biharko kolpez erromesenak. "Du soir au matin" . Gy 94. Gaur, lehenbiziko loaren ondotik, zure ohean jarriko zare. Laph 234. Gaur berian, bide hunez, eskütik eskiala emanen deitzot. Const 33. Ilhargi-izar-xuritara dukegun etzatea orok, gaur, kanpo zabalean. JE Ber 98. Ez zare zu, gaur, bethiko hartan! "Ce soir" . Barb Leg 24.
azpisarrera-1
GAUR HAMABOST ( (BeraLzM)).
a) Dentro de quince días.
Malentxo nere alabarik zarrena gaur amabost ezkontzen zaidak! Etxde AlosT 69.
b) Hace quince días.
Sute ikaragarri batek irentsi du gaur amabost. Etxde JJ 192.
azpisarrera-2
GAUR ARTE (V, G, AN, L-côte), GAUR ARTIO (AN-araq-olza-erro-arce, L-sar, Ae). Ref.: EI 160. Hasta hoy; hasta ahora. v. GAURDAINO.
Gaur arte sortutako / usai on klasiak. Bil 61n. Gaur arte irautea. AB AmaE 324. Txarrak dirala siñistu izan daroat gaur arte. Ag AL 84. Beren guraso izanagandik asi-ta gaur arte. Inza Azalp 95. Janari mota au ez da Euskalerrian gaur arte sartu. JMB ELG 59. Gaur arte legor ziran odeiak / ernaltzen ditu gogara. Or Eus 259. Gaur arte irau zezaken. Or Mt 11, 23 (tbn. Ker; para la demás versiones, v. EGUNGO EGUN). Egillea gaur artio bere lanean ikutuak eta aldatuak egiten ari da-ta. Vill in Gand Elorri 18. Gaur arte itxu / netxegonan. NEtx LBB 240. Horrela irauteko ordutik gaur arte. Xa Odol 245. Gaur arte olaxe joan dituk nere urteak. Ataño TxanKan 268. Seme ona izan da gaur arte. JAzpiroz 214. Da eu non egon intzan gaur arte ori esateko? Gerrika 294. Joko honek, harrigarriro, gaur arte iraun du. MIH 240.
v. tbn. A BGuzur 136. Enb 128. Lek SClar 119. Bilbao IpuiB 67. Basarri 7. Vill Jaink 20. BEnb NereA 209. Etxba Ibilt 483. Uzt Noiz 71. Insausti 126.
azpisarrera-3
GAUR ARTEAN (V-ger-ple-arr ap. EI 160; Añ). "(Hasta) ahora, hasta el día de hoy" Añ.
Gaur artean legez emen bizitzea. AB AmaE 299. Gaurrartian motz motzik / bizi izan zirean. Azc PB 47.
v. tbn. Ag Kr 8. Gaur artean ixilik euki diat. Etxde JJ 42.
azpisarrera-4
GAUR ARTEKO. De hasta hoy.
Zorionian pasatu ditu / gaur arteko egun guziak. Uzt Sas 189. Odola, gorrotua eta mixeria eztitu maite gure erri onek, asko dira gaur artekuak eta. Gerrika 277.
azpisarrera-5
GAUR ARTERAINO (G-goi ap. EI 160). Hasta hoy; hasta hoy día.
Izan bazara gaur arteraño, beti ta beti / bakegintzako mugarri altu eregia. AB AmaE 448. Ordutik gaur arteraño. Inza Azalp 133. Geroztikan etzaitut, / naiz aldian bizi, / gaur arteraño nere begiyen / aurrian ikusi. MendaroTx 260. Ordutik gaurrarteraiño euskerazko liburu ta aldizkari asko irakurri dauz. Alzola Atalak 113. Alta, sekulan gaur arteraino, kantuz hasi nintzanetik, / behar ez danik ez du aditu iñork ene mingainetik. Xa Odol 269. Besteren odola ixurtzeak, gaur arteraño ez dik ezer zuzendu. Ataño TxanKan 218.
azpisarrera-6
GAUR ARTERIK (gaurrartik AN-ulz ap. EI 160). Hasta hoy.
azpisarrera-7
GAUR-BIHARKOZ. Para hoy o mañana.
Eta horiek ari dira, hasiak baititugu, hauzia gaur-biharkoz erabakitzen. MEIG VIII 47.
azpisarrera-8
GAUR-BIHARRETAKO. De hoy y mañana, actual y futuro.
Beldur naiz ez ote garen beti ibiliko gaur-biharretako munduan . tanquam aduenae et peregrini. MIH 303.
azpisarrera-9
GAUR-BIHARRETAN. Hoy y mañana. "(V, G, L), entre hoy y mañana. Goienik barren gaurbiarretan soro ori laiatu nai genduke (G-to)" A.
Gaur-biarretan eta uda-neguan soineko zarpil bera erabilki. Zait Plat 99.
azpisarrera-10
GAURDAINO (G, AN-gip-larr-5vill, BN-lab; Lar, Añ; gaurdaraino Lar; gaurdino V-ger-m; gaurgaino V-ple; gaurgino Añ). Ref.: EI 159; Gte Erd 15. "Hasta ahora" Lar. "(Hasta) ahora, hasta el día de hoy" Añ. En EI hay además gaurdano (S), tal vez con el significado de "hasta esta noche". En DFrec hay 11 ejs. de gaurdaino, 2 de gaurdaño y uno de gaurdaiño. v. egundaino.
Gorde ta jagon nau gaurgiño. EL1 6. Sinistu du Eliza guziak bere asieratik gaurdaño. AA III 521. Auxen da atsegiñen niretzat gaurdaño. AB AmaE 398. Geroztik beti gaurdaño . guardatzen dituzte. Bv AsL 222. Lurraren asieratik gaurdaño izan ez dan eta izango ez dan bezalakoa. Inza Azalp 82. Gaurdaño agian lirauke-ta. Ol Mt 11, 23 (tbn. IBk; para las demás versiones, v. GAURKO EGUN). Iñoiz ikusigabea gaurdaño! Aitzol in Laux BBa VI. Tertulian-engandik gaurdaiño etorri da. Or QA 170. Bidez aldatzea zer zen ez nekien gaurdaño. Txill Let 38. Lagun maitia, nola etzera / kontuan jausi gaurdaño. Olea in Auspoa 39, 139. Gaurdaño bizi bear izan dut. Ibiñ Virgil 59. Garai artatik gaurdaiño. Berron Kijote 142. Ez dut gaurdaino hitzaurrerik egin. MIH 296.
v. tbn. It Fab 210. Aran SIgn I. Ldi IL 105. JMB ELG 89. TAg Uzt 265. Etxde AlosT 74. Bilbao IpuiB 205.
azpisarrera-11
GAURDAINOAN. Hasta hoy; hasta ahora.
Etxagilleak osa ditzake, gaurdañoan baño obeki. Ldi IL 127. Gaurdañoan beintzat, baikorxeago gaituzu. Ib. 79.
azpisarrera-12
GAURDAINO ARTE (G-goi ap. EI 160). Hasta hoy.
azpisarrera-13
GAURDAINOKO. De hasta hoy.
Etxe-barne bizia dut au ere. Gaurdañoko bigarrena. Ldi IL 20. Gaurdañoko bazkun euskozaleak ez bezela. Ib. 116. Gaurdañoko zotiñak yadanik atertu. SMitx Aranz 33.
azpisarrera-14
GAURDAINOKOAN. Hasta hoy; hasta ahora.
Ze bizitza-mueta eskribatu ta argitaratu dirade gaurdañokoan? Aran SIgn I. Gaurdañokoan asterokoaz yarraituzkero, ezin bizi aundirik eman genezaiokela. Ldi IL 75.
azpisarrera-15
GAURDANIK. (V-arr-oroz-m, G, AN, L-sar, BN-baig-lab, Ae, R-urz; Lar, H; gaurganik V-ger-ple-arr-arrig-oroz; gaurdanetik V-m; gaurdandik G-azp-to-bet, AN-5vill; gaurtandik G-bet; gaurgandik V-arr; gaurdandi V-ger, G-to, AN-5vill; gaurgandi V-arrig, G-goi, AN-larr). Ref.: A; A Morf 479; EI 150.
a) Desde hoy; a partir de ahora. "Desde ayer, desde hoy, desde mañana [...] gaurdanik" Lar. "(De) hoy más, de hoy en adelante" Ib.
Tr. La forma mejor documentada es gaurdanik. Hay gaurgaiñik en Urquizu y gaurganik en E.M. Azcue (PB 47); gaurdandik(an) en Echagaray, Iturriaga, J.I. Arana y D. Agirre; gaurtandik en Mocoroa (Damu 36), Lizardi (IL 137) y E. Arrese.
Euki daizula gaurgaiñik neure kontua. Urqz 28. Gaurdanik, orai beretik. He Gudu 165. Gaurdanik artu behar dugun bidea. Mb IArg 160. Gaurdanik betiko utzi nai ditut. AA I 454. Gaurdandikan ikasten / bear degu asi. Echag 249. Ez dezu artu bear, / jakizu gaurdandik, / zure adiskidetzat / gizon beldurtirik. It Fab 94. Gaurdandik-asita. Aran SIgn 218. Gaurdandik aurrera, zuek lurrean parkatzen dituzuen pekatuak askatuak eta parkatuak geldituko dira. Ag Serm 328. Lazaro, gaurdanik eurea az, ez nirea. Or Tormes 61. Gaurdanik gizon-arrantzale izango zera. Ir YKBiz 88. Ikatza eroste eskubideak izan bitez gaurtandik Errekiñak arautzeko Batzordearen esku. EAEg 12-2-1937, 1046. Betiko gabaz nere bizitza / estaliko da gaurtandik. EA OlBe 9.
v. tbn. AB AmaE 225. Etxde AlosT 69. Mde HaurB 39. Erkiag BatB 182.
"Dès ce soir" Dv.
b) (Añ; gaurganik V-ger-oroz ap. A). "Para ahora ya" Añ. "Ya, en llegando a eso, desde hoy" A.
azpisarrera-16
GAURDANIK BIHARDAINO. "De hoy a mañana" Lar s.v. oy.
azpisarrera-17
GAURDANIK BIHARKO. "De [h]oy a mañana" Lar.
azpisarrera-18
GAURDANIK GORA. "De hoy en adelante, gaurdanik gora (V), gaurganik gora (V-ple)" A EY III 239.
azpisarrera-19
GAURDANIKO. De a partir de hoy.
Txikizitutik orain artekoa bata, ta gaurdanikoa bestea. Txill Let 28.
azpisarrera-20
GAUR DEN EGUN (En casos locales de declinación, en sing.). Día de hoy; hoy en día.
Jakin bear dezute / gaur dan egunetik / ez duela oriñak / beste ispillurik. It Fab 90. Juduak gaur dan eguneraño sinismen uts onetan bizi oi dira. Lard 471. Gaur dan egunian Santua jaio zan lekua dago Eliza egiña. Bv AsL 24. Gaur dan egunean bertan. Ag AL 29. Bañan ez zenbait gaur dan eguneko asko bezela elizara ondo lo eginda. Moc Damu 12. Gertaera gaur dan egunean Irizar-en. Lab EEguna 61. Gaur den egunean, arruntago baizik ez da bilakatu jendea. JE Ber 85.
v. tbn. Berron Kijote 20. Gaur den eguneraino hizkuntza gordetzen lagundu. In MEIG VI 33.
azpisarrerakoSense-20.1
(Con instr.).
Gaur dan egunez edozein izkuntzak [...] yakintza-bide bear du. Ldi IL 52.
azpisarrera-21
GAUR EGUN ( (V, G)). Ref.: A; Etxba Eib; EAEL 192; Elexp Berg.
a) (En casos locales de declinación, en sing.). (El) día de hoy, (la) actualidad. "Gaurregunean (V, G), hoy en día" A. "Gaur egunian, en el día de hoy, a estas fechas. Gaur egunian ez da toki urriñik" Etxba Eib.
Tr. Además de Gamiz, con un ej. que parece significar 'hoy', lo emplean autores meridionales del s. XX, siempre con el significado de 'hoy en día'.
Iruñetik, gaur egunen / estakit zer iletan, / orain eta sekulako / nai dituzun urtean. Gamiz 206. Gaur egunian eta emetik aurrera, abelaztia [...] aberastasun andija ixango da. ForuAB 89. Ingeles-mintzoa dek gaur-egunean gizonak bearren duena. A Ardi 18. Eztok bada gaur egunean, luzaro bizitzeko, gitxi yatea lako biderik. Or Tormes 71. O gaur eguneko yakintzea! Kk Ab II 136. Antxiñako langille alkargo aek gaur egunerako egokiak etzirala. Eguzk GizAuz 20. Gaurregunetan Ondarrabin urtero egiten dituzten "alardea" ta elizkizuna. SMitx Aranz 214n. Gaur eguneko kristauen gerekoitasuna. Munita 8. Gaur egunean Kalbario mendia eristen dautse angoak. Erkiag Arran 183. Gaur eguneon ustekizun oiek aaztuak daude. Vill Jaink 185. Gaur egunean munduan zear / nere antzekokin nastu. Uzt Noiz 52. Amellus eztakigu gaur egunean zein landareri dagokion. Ibiñ Virgil 119. Gaur eguneko izate ta izenari begiratuaz. Etxabu Kontu 124. Gaur egunean ere lege zuzenik bazeukagu. Ataño TxanKan 46. Gaur egunean lau bizi gera. AZink 14. Gaur egunean euskaraz mintzarazten inor saiatzen baldin bada. MEIG III 153.
v. tbn. SM Zirik 6. Basarri 100. BEnb NereA 145. Arti Ipuin 35. Lab SuEm 165. Olea 106.
b) (Sin suf. de declinación, con valor adv.). Hoy día.
Gaurregun, Ama an degunetik / danok bedeinkatzen degu. SMitx Aranz 84. Lehen hain ugari izanik, gaur egun ia iñork ez badu lamiñik topatzen. Mde Pr 272. Amodioa, gaur egun ere hoin sendo bada ahalez. Xa Odol 322. Iñoiz bakerik nai izan bada / beraz gaur egun daigula. Ayesta 38. Gaur egun ere oitura orrek jarraitzen du. Ostolaiz 101. Barkakizun zen, okerrenean ere, gaur egun barkakizun izango ez litzatekeen neurrian. MEIG VIII 44.
v. tbn. Txill in MEIG I 259. BAyerbe 78.
azpisarrera-22
GAUR ENGOITIK. "Gauren goitik (BN), en adelante. Darric" DRA. v. gaurgoitik, engoitik.
azpisarrera-23
GAUR-GAUR. Intens. de gaur.
Idazu gaur gaur paradisuan / lapur onaren zoria. "Hoy mismo" . Or Eus 123.
azpisarrera-24
GAUR GAUR BEZALA. Hoy por hoy.
Tori bost duro oiek, Maria, gaur-gaur bezela, ez det geiago neronekiñ. Moc Damu 19. Seminarioan zerbait erakusi baligute, nekazari-artean gaudenak zerbait egingo genuke. Bañan, gaur gaur bezela, ez dakigu landarea zañez gora edo zañez bera sartzen dan. Munita 32. Orren tokian Amerik-aritza erabilli bear da, gaur gaur bezela beintzat. Ib. 44.
azpisarrera-25
GAUR-GAURKO. Muy actual.
Gaur-gaurko euskal-idazketa lurrak artzeko. Or BM 24. Gaur-gaurko Lertiak B. I. "Explosivos modernos S. A." EAEg 14-6-1937, 1809. Guretzat gaur gaurko diran esaerak, aieri zaar-usai dakarkie. Or in Gazt MusIx 24. Txillardegi gaur gaurkoa dugu, inor bada. MIH 300. Gaur-gaurko gizonen eta auzien kondaira neurtua. MEIG II 144.
azpisarrera-26
GAUR-GAURKOZ. Hoy por hoy, de momento.
Erkalak emanak dauzkan arauak betetzea gaur-gaurkoz gudak galerazten duala oartuaz. "Por el momento" . EAEg22-11-1936, 360. Gaur-gaurkoz irakurle gutxitxo izango dittuzte. Etxde AlosT 12 (v. tbn. JJ 118). Gañerako guzia, gaur-gaurkoez, dagoan bezela utzitzen dut. SM Mogel 7 (ap. DRA).
azpisarrera-27
GAUR-GAURXE. Hoy mismo, hoy en día.
Are gaur-gaurxe, uste dute zenbaitek [...] Ikasbide zaar orreri yarrai bear gatzaiola, mendeen ondarreraño. Ldi IL 54.
azpisarrera-28
GAUR GOIZEKO. Reciente; joven. (Empleado sobre todo en frases negativas). "Ezta gaur goizeko intza [...] (G-goi)" A EY III 349.
Eztet beraganakoa [neskatxaganakoa] gaur goizeko amesa. Ag G 40. --Gazteagoa da ni bañon ta! --Zu ez zera gaur goizekoa. Lab EEguna 66. Ez da gaur goizekoa [trofeoa] . Naiago nuke orduko sasoia baneuka.Albeniz 43.
azpisarrera-29
GAURKO. v. gaurko.
azpisarrera-30
GAURRETIK BIHARRERA. a) De la noche a la mañana.
Orduan dela sendatu bet-betan, gaurretik biharrera. HU Aurp 186.
b) (Dejar, etc.) de un día a otro. v. GAURTIK BIHARRERA.
Ustez ba den denbora / Luzaz egoiteko, / Gaurretik biarrera / Ez da fidatzeko. LuzKant 143.
azpisarrera-31
GAURTIK (V, G, AN, L-côte, BN-lab; gaurdik V-gip; gaurti V-ger-m, G-goi-to-nav, AN-araq; gaurdi V-ger-och-gip; gaurrik V-ger-ple-arrig-oroz-m). Ref.: A Morf 503; EI 150. Desde hoy, a partir de hoy. "Gaurtik harat nere buruz naiz jokaturen (Gy)" Dv. v. GAURDANIK.
Itzi gaurtik aurrera / taberna-zuloak. Zav Fab RIEV 1909, 38 (v. tbn. gaurtik aurrera en Izt C 139, Lard 364, Bv AsL 51, TAg Uzt 307, Basarri 149, Alzola Atalak 49). Gaurtik hara, nazaten kritika. Gy 202. Biok izan gaitean adiskide gaurtik. AB AmaE 399. Destaiña ta urruiñ guztiak gaurtik aurrerantzean aztu egizuez. Ag AL 161. Gaurtik aurrerako gizadi guziak. Inza Azalp 127. Gaurtik betiko / Ixan gaitezan zeuretzat. Enb 102. Olakorik gaurtik geiago uste eztagixuben. Otx 129. Gaurtik, nere aburuz, nola asi diteken azalduaz. Ldi IL 72. Gaurtik bost egunera luzeen dala [agiria] bidali. EAEg 4-1-1937, 721. Gaurtik hamar egunen barru. Mde HaurB 81. Mutil ori gaurtik "Bakarrekoa"-ren saltzaille barria dana? Erkiag BatB 30. Gaurtik erri-basoz / ez ikus ez arki ezpanendi. Gazt MusIx 191 (tbn. Onaind Ib. 208 gaurtik; Or Ib. 200 aurrera). Gaurtik, kontuak ziaro aldatuko zaizkitzu emen. NEtx LBB 139. Izen auxe artuko dut gaurtik gerorako. Berron Kijote 212. Ume oen aitatza ta amatza, gaurtik aurrera, zuk egin bearko baitezu! Ataño TxanKan 181.
v. tbn. ForuAG 275. ArgiDL 163. Jaukol Biozk 97. Bilbao IpuiB 243. MAtx Gazt 100. Lazkano in Uzt Noiz 70. Gaurtikan: Azurm HitzB 30. Auspoa 39, 126. MMant 83.
azpisarrera-32
GAURTIK BIHAR. De la noche a la mañana.
Guziek hobirat / jautsi behar / haren baltsarat / gaurtik bihar. Monho 140.
azpisarrera-33
GAURTIK BIHARKO (Dejar, etc.) de un día a otro.
Gaurtik biarko egiteko andi au uztea. Cb Eg II 118 (Dv LEd 212 gaurtik biharrera).
azpisarrera-34
GAURTIK BIHARRERA (Dejar, etc.) de un día a otro. v. GAURRETIK BIHARRERA (b).
Gaurtik biharrera gibelaka, ixtika ibili gabe. Dv LEd 200 (Cb Eg II 111 gaurtik biarrera). Gaurtik biharrera egiteko handi hau uztea. Ib. 212.
azpisarrera-35
GAURTXE. Hoy mismo.
Gaurxe bertan ibilli / bear omen ditu. SMitx Aranz 206. Gaurtxe esan dit amatxok ea orretzaz zerbait itzegin ote degun. Anab Poli 137.
azpisarrera-36
GAUR ZORTZI.
a) Dentro de una semana, de ocho días.
Gaur zortzi itxaroten dot / zure burubidea. Azc PB 157. Gaur zortzi, goizean goiz, emendik orrerako bidea artuko degu. A Ardi 142.
b) Hace una semana.
Arkitu nindun nere adiskide batek gaur zortzi. Inza in Jaukol Biozk V. Urkiolan gaur zortzi. Enb 133. Bai, gaur zortzi igo zen. Etxde JJ 111.
gaur
<< gaugiro 0 / 0 gaurgero >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper