Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
barkazio.
sense-1
1. (Lar, (AN), Dv, H), barkazino (V-gip; -kh- SP), barkazion, parkazino (V-arr; (V), Zam Voc), parkazinoe, parkazio (). Ref.: Totor Arr (parkaziño); Elexp Berg (barkazino).
Perdón; absolución. "Perdón" Lar, . "Amnestía, amnistía, perdón general de las injurias, gaitzegin guzien barkazioa " Lar. " Parkaziño, perdón. Eztau zutzako parkaziñorik " Totor Arr. v. barkamen, barkamendu, barkapen.
tradizioa
Tr. Empleado casi exclusivamente al Sur. Al Norte hay ejs. de barkhazino en Haramburu, Pouvreau y Gasteluçar. En el s. XX decrece su uso en favor de barkamen y barkapen . En DFrec hay 2 ejs., meridionales.

Oi legiola alkanzadu / parkazioa, / zerren lebela enojadu. Lazarraga 1198v (cf. unas línas más abajo barkazio). Bertati eske nax parkazioa. Ib. (B) 1180vb (cf. infra BARKAZIO ESKE). Sinestatzen dut dela podorea bekatuen barkaziona, eta aragiaren resurrekzioagan, eta sekulako bizitza. Amen. (Areso, c. 1591). FLV 1990, 206. Santuen komunioan, pekatuen parkaziñoean. Bet 6. Eskatus gero Meza enzuten duenak barkazio bere bekatues. Ber Trat 40v. Gargoro denbora da amorioak garai dezan debozinoaren hotztura, esperanzak beldurtasuna, barkhazinoak hobena. Harb 206. Gero kasuzko gauzaren gainean barkhazino eskaraztea gatik. Ib. 171. Eta ofrezietan ditudaz neure pekatuen parkaziñorako, neure bizitzea, obraak eta trabajuak. Cap 119. Zer esan gure dau Pekatuen parkaziñoeak? VJ 9. Egiazko urrikimenduan, eta bihotzeko humiltasunean iaiotzen da barkhazinoaren esperanza. SP Imit III 52, 3. Eska zakizko barkhazino eta egotz zaite Iaunaren oinetara. SP Phil 45 (He 46 barkhamendu). Bere bekhatuen barkhazinoaren galdegiteko, othoitza. 55. Arkitzen ote da Eleiza onetan geuren pekatuen barkaziorako remediorik? OA 43. Alkanzaduko dala guztien parkazinoa. Arz 54. Merezidu ez arren parkazinoa / Bakigu zeu zarana piadosoa. Acto 31s. Zor dun penaren barkazioak. El 78. Eskatzen zaiola barkazio Jaungoiko gure jaunari. Iraz 39. Komunioa, pekatuen barkazioa, aragiaren piztea. CatBurg 5. Barkazioa, bada, Jauna, piedadea nizaz, barkazioa. Cb Eg II 16. Jainkoa ala ofenditu zutenak barkaziorik merezi etzutela. Ib. 157. Demagun, bada, infernuko karzela illun artan, miserikordia edo barkazioko pregoi andi bat egiten dala, non esaten zaien guziai: Ea zer egingo dezute, ta libratuko zerate? Ib. 130. Eskátu barkázio orduárteo inikáko gaizki guzies. LE Prog 96. Penitenzia egiten zuenak iritsiko zuela bekatuen barkazioa ta sekulako bizitza. Ub 80.
( s. XIX.) --Zein da amargarren Artikuluba? --Pekatuben parkazinoia. CrIc 47. Lenengo, alde egin bear deguna, da bekatura garameezan okasio ezagunak, ta onetan eztago parkaziorik. Mg CC 185. Anziñako legean bekatuen barkazioa iristeko bear zan Kontrizio oso edo amori-damua. Ib. 103. Egin nuen guzia barkazioaren esperanza gabe. Ib. 122. Konfesino edo deklarazino ain oso ta zuzena eginda, ez eban izan lurrerako parkazinoerik, ta beriala ill eben arrika. Mg CO 176. Uste nebala Konfesoriak eukiko nindubala herejetzat, ezeguala Erromara baga parkazinoerik. Ib. 266. Zure eretxi edo uste izate txaarrak ekarriko deutsu parkazinua? Ib. 261. Presta nadin, ondo konfesetako, ta neure Jaunaren egiazko bake ta parkaziñoa irabazteko. EL1 126. Barkazioa eskatzeko premian gaudela, eta aspertu bage barkazioa eskatu behar degula. Gco I 451. [Bekatarien eriotza da gaiztoa], ez zergatik [...] barkazioa ukatzen dion Jaun berak. AA III 286. Gure Jaungoikoak eman zigun lotsa dio S. Juan Crisostomok, bekatu egiteko, ta eman zigun barkazioaren ustea egiñ ditugun utsegiteak aitortzeko. Ib. 527. Ez nuke sinistuko bekatu-mota onek barkaziorik duanik, fedeak erakusten ezpalit. Ib. 563. Irakurri ditut neuk bere pazienzija ta parkazinoeko exenplu txito asko ta andijak. JJMg BasEsc 188. O Sazerdote Jaungoikotuba! Begaz zeure zain dagoz munduko pekatu guztien parkazinoiak? fB Ic III 297. Parkazinoiaren uste oso bategaz eskatu biar deutsa Jaungoikuari grazija. Ib. 278. Ez yagok iretzat parkaziñorik, / ez bizia euri isteko gogorik. Zav Fab RIEV 1909, 30. Barkazioa eska diozezu Yaunari. CatB 9. Lasterka datoz ager egiten / pekatu antziñakoak, / damuarekin Gurutzeari / galdezka barkazioak. Echag 216. Emango dubala amabi eguneko denboran presentatzen diranentzat indultoa edo barkazioa. CartAnd 397. Adanek eta Ebak alkantzau ebeen parkaziñoia, eta salbau ziran. Ur MarIl 30. Eta onen izenean baizik bekatuen barkazio eta salbaziorik etzegoala. Lard 487. Jainkoa kastigurako baño barkaziorako prestago zegoan. Ib. 8. Eta etsirik zegoan oietatik barkaziorik iritsiko etzuela. Ib. 453. Barkaziyua du ta eskatu, / nere biyotz onak ezin ukatu. Bil 80. Orañ eska zaiozu berari, ondo begiratu eta pensatzeko lekugabe gauz au egiñaren barkazioa. Arr GB 30. Barkaziyoko sermoia egiten / kulpitotikan asi zan. PE 28. Bildots umilla baño umillago, juan zitzaion San Franziskori, bere gaiztakerien barkaziuaren billa. Bv AsL 149. Utsegiñ baldin badet iztxoren batean, / Barkazioa nai det sosega naitean. AB AmaE 406. Parkazinoa, Jauna, / betor geure zorrai, / parkatu deutsegunez / guk geure zordunai. Azc PB 319. Ematen die [...] gaistakeri guztien barkazioa. Ag Serm 392 (ib. 89 parkazio). Ama, nere aurrean onela jardun bearrik ez dauka; barkazioa badaki norengandik iritxi bear dan! Moc Damu 33. Ondo autortu eta parkazinoa artuten dogunean. Itz Azald 137.

( s. XX.) Eskatuz Jaungoikoai miserikordie eta barkazioa. CatUlz 44. (cf. ib. 4 barkatzioan, tal vez errata) Aren amak eun ontzurre eskeintzen omen zituen ura libratzeagatik. Barkazio edo indultua etorri omen zen, baiño berandu. Urruz Zer 55. --Gogortasunean, ez dit iñork eramango. --Ez dago barkaziorik; bat aski ez bada, lotu biak; ikusiko degu zein diran fanfarroi oiek. Ill Testim 16. Argatik erakutsi digu Jesusek gure zorren barkazioaren ondotik "tentazioan erortzen ez gaitzan utzi" eskatzen. Inza Azalp 147. Juan biar dot, ba, ludi guztittik, ama idoro ta bere azketsa (parkaziñua) jaritsi-arte. Altuna 100. Nere obenen barkazioa eskatu. ArgiDL 62. Orain ez dago barkaziyorik, / kunplitu dira plazuak, / zere pagua emango dizu / serbitu dezun maisuak. Tx B I 206. Ez al zenidake neri barkaziorik emango aitortzean, gorriekin yoan omen naizalako? Or QA 84. Gañera, nork zekik bere animaren salbapenak ire barkaziñoa lagungarri aundi ez ote dun. Etxde JJ 277. Ta, enetxuok, parkaziño-kontuak alde batean itxita, gaur be alantxik diardeutse. Bilbao IpuiB 42. Doilorrak, etoiak, prestuezak, barkaziorik gabekoak! Arti Tobera 269 (cf. infra BARKAZIORIK EZ EDUKI). Musu batzuk eman nizkion barkazioa eskatuz. JAzpiroz 141. Parkaziñoa eskatu eutson / Aita Jaunari gugaitik. Ayesta 106 (ib. 78 barkazio, ib. 70 barkaziño).

v. tbn. Afrika 52. Aran SIgn 33. Legaz 43. Zab Gabon 43. Noe 22. Ud 129. Goñi 117. Parkazino: CatBus 5. Etxabu Kontu 89.
azpiadiera-1.1
(Lar, ).
Indulgencia (eclesiástica).
Amabost kuarentenako parkazinua. ZBulda 17. Libru onetan irakurtzen duenak, irakurri aldian irabazten du berrogei eguneko barkazioa edo Induljenzia. Mb JBDev (ed. 1900), 2. Ave Maria ta Salve bakoitza errezatzeagatik Induljenzia edo egun askotako barkazioa, noiz nai ta beti irabaziko dezu. Cb Eg III 353. Aita Santuak debozio au biotzetik gogoz egiten dutenentzako esleituak dauzkan indurenzia edo barkazioak irabazteko. Jauregui 234. Toledoko Kardenal Jaunak eta Sevillako Kardenal Jaunak eun eguneko barkazioa edo Induljenziak eman ditu bakoitzak librutxo onetan oja bat irakurten dan bakoitzean. Cb JMJ 2. Eta zenbat eta jaiera edo debozio andiagoarekin ematen duan Meza esateko limosna, anbat ugariagoa izango da barkazioa. AA I 507. Baña zuk oriek erraz gutxitu zintzake bizitz onetan zenbait gorputz-nekagarri edo penitentzi, eta beste lan onak egiñaz eta induljentzi edo barkazioak irabaziaz. Arr May 111.
sense-2
2. (G), barkazino (V-gip).
Vacación. " Aurten be barkaziño barik geratu nok taillerrian " Elexp Berg. "Lo dicen algunas personas de edad que hablan muy "cerrado" y que seguramente encuentran alguna analogía entre las vacaciones y el perdón" Ib.
Udako oporraldia (barkazioak) bitarteko, mutiko umezurtz bat etxean artuko al zenduteken. Ldi BiAizp 5. Ainbeste urtetan jardun gerade / jai eta aste lanian, / barkaziorik etzan guretzat / gauza izan geranian. BAyerbe 89.
azpiadiera-2.1
Fiesta, tiempo de asueto.
Aste egunean etzegoan barkaziorik. Igandea etortzeko pozak. BBarand 38.
azpisarrera-1
BARKAZIO-ESKATZE. Petición de perdón.
Zer esan konfesioko humillatze, orazio edo parkazio eskatzeak gatik, laster, ta sarri biurtzen bada lengo bekatuetara? Mg CC 176. Zein nekez sinistu euren negar ta parkazino eskatutiai! Mg CO 89.
azpisarrera-2
BARKAZIO ESKE. Pidiendo perdón.
Neretzat barkazio eske dagokizu. Cb Eg II 54. Kezka andiarekin barkazio eske zegokan Jaungoikoari besteen bekatuaz. AA III 549. Negarrez asten zaio barkazio-eske. It Fab 136. Josegana itzuli ziran, eta auzpez barkazio-eske jarri zitzaiozkan. Lard 58. Obeditu ta ipiñi dira / barkazio eske bajezan. Afrika 140. Pekatua zala ere / ez nuan nik uste, / bertatikan jartzen naiz / barkazio eske. Balad 222. Hortxe bertan jakinduriaz eta sakontasunaz diozunak ez du (barkazio eske natorkizu, berriz ere) ez bururik ez zentzurik. MIH 215.
azpisarrerakoSense-2.1
(Tras gen.).
Moises Jainkoari jartzen zitzaion, zer egingo zuen galdez, edo aien itsumenaren barkazio-eske. Lard 76.
azpisarrera-3
BARKAZIO ESKEKA. Pidiendo perdón.
Ederrak artu eta / ateriak dira, / barkaziyo eskeka / biziko badira. Afrika 134.
azpisarrera-4
BARKAZIO OSO (Lar; parkazio oso Añ, parkaziño oso Añ). Indulgencia plenaria; perdón total. "Indulgencia plenaria" Lar. "Jubileo" Lar y Añ.
Nere kulpa guzien barkazio osoa eskatzen dizut. Cb Eg II 81. Induljenzia plenaria, edo pekatuen barkazio osoa. Cb Eg III 255. Erromara bagarik, bere errian, edozein Konfesorek, guztien parkaziño osoa emongo deutso. Cb CatV 83. Pekatubaz konfesetara duanak eskatuten deutsa Jangoiko ofendidubari parkazino osua. Mg CO 91. Gomutarazoten deusku lapur onaren garbai egiazkoa, eta izan eban bekatuen parkaziño osoa. EL2 122. Aita Santu Benedicto 14.ak, zeñek eman zuan induljenzi edo barkazio oso bat Kofradi onetako sarreraren egunerako, konfesatu eta komulgatua. EE 1884b, 112.
azpisarrera-5
BARKAZIORIK EZ EDUKI. No tener perdón. "Eitten daben beruakin da urik ekarri ez? Eztaukak barkaziñoik" Elexp Berg.
azpisarrera-6
BARKAZIOZ. Con perdón (fórmula de cortesía). "Con perdón de Vmd. [...], berorren lizenziaz, parkaziñoaz" Añ s.v. salva. v. BARKAMENDUREKIN.
Adiskidea --galdetzen du--. barkazioz, oñatiarra altzera? Ag G 191.
azpisarrera-7
BARKAZIOZKO. De perdón, absolutorio. v. BARKAPENEZKO.
Ez bakarrik salatuarenganako erabakiera barkaziozkoa, ezpada bere bizimodu eta erutsikizuna oñ ederrean ta txit onragarri jartzen zuena, eman zuen On Geronimo Veralli, Jabedi artan Aita Santuaren aldameneko bialkiña zanak. 'Sentencia absolutoria' . Aran SIgn 92. Seguratarrak eskeintzen degu / barkaziozko eskua. Insausti 114.
barkazio
<< 1 baretsu 0 / 0 baroi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper