Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 azkura.
sense-1
(V-m-gip, G-nav, AN-gip; hazküra S), azkure (G-goi-to-bet; VocZeg ), azgura (V-m; H (+ haz-gura)), atz-gura (), atz-gure (G-goi ap. A ), atzkura ( -ea det. Añ), askura (V-gip), aizkure. Ref.: A (azkura, azkure, azgura); Lh (hazküra); Etxba Eib ; Iz ArOñ (askura), To, UrrAnz, IzG (azkure); Ond Bac ; Elexp Berg ; Zt (comunicación personal).
Comezón, picor. "Comezón" y "picazón de cuerpo" Añ. "Envie de gratter" H. " Korputz guztiko azkuriakin nabill oiñgo iru astian " Etxba Eib. (La forma azkure, que parece sacada de la forma determinada azkurea (< azkura + -a), está extendida tbn. fuera del área occidental donde el cambio -a + -a > -ea es regular). v. hazgale.
Zorri asko zeukan da / azkure buruan. Arrantz105 Bizkarrian beti palta zait biaztxo bat azkuria daukatan lekura irixteko. EgutTo 30-10-1920 (ap. DRA). Ur tanto batek begian jo zuan ta aizkure bizia etorri zitzaion. Anab EEs 1920, 69. Gerotxubago, azkura-antzeko gauza bat igarri eban soñian. Altuna 85. Eguerdiz-gero, zalantza da, larri; / buru oraillean azkura du sarri. Ldi UO 21. Kolko-bizarra gora, an doakoz / noizik beinka moxorroak; / lepotik gora dituanean, / azkurera bi eskuak. Or Eus 300. Utzi zatuka ta beazka asi / bizkarrean dun azkurez. Ib. 338. Sudurrean azkurarik bada, aitonen bat edo amonen bat ilten dago. (AN-larr) A EY I 217. Eperdian ats-gurea dagoanean garia merkatu egiten da. (V-och). Ib. 87. Buruari azgura barik azka ta azka egoala. A EY II 276. Sabel-zorriak azkureak egiten zizkiola-ta, etxekoekin moldatu zen astean bein anua ekarri zezaioten. Etxde JJ 18. Itsasontziak zakurrak bizkarreko azkura dutenean bezela moallari "pega-pega" eginda zeuden. Anab Poli 52s. Ardien batek pikeka eginda edo, beintzat azkurea izan eban ezkerreko besoan. Bilbao IpuiB 150. Ezkerreko besoan geiago azkurerik ez. Ib. 150. Ez eukan miñik, sendaroan oi dan azkurea besterik. Erkiag BatB 103. Azkurerikan ez dit ematen / klase ortako asunak. Olea 118. Azkurea baiño luzeago bizi bazarate ere. "Más años que sarna" . Berron Kijote 137. Baiña udaran ezin abantatu. Azkurea ematen zuten [galtzerdiak] . BAyerbe 48. Azkurea asiko zaio, ondoren illea joaten, ta gero sarna. Ostolaiz 33. Etzan bereala makilla ura autsiko. Buruko azkureak ederki kentzen zituan. Albeniz 23.
azpiadiera-1.1
(Fig.).Vivo deseo, curiosidad o inquietud.
Mutil politari so negijon dardaraz. / Oro nintzan azkuraz... "Era todo un ansia" . Laux BBa 108. Olerkari etzeratenok gure barren-azkure ontaz zerbait uler aal-dezazuten. Ldi IL 28. Sartu zaie lan azkura. "Codicia de trabajar" . Or Eus 83. Bat edo bati asia zaio / diru-poltsaren azkura. Ib. 389. Berorren ontasunak ekarri dit, zer dan eztakidan azkura berri bat. NEtx Antz 35. Araneko Joxek zeñen azkurea darabillen biotzean, ba-zekin norbaitek. Ib. 43. Gaztetu egin nau mundu berri onetan murgiltzeak; eta berriro bere zorion-azkure biziak. Txill Let 116s. Irrits-azkura daukat. Gand Elorri 170. Lur berriak ikusteko azkureak eta aurrez itxas-ontziko bizimodua probatzeko irrika pozgarria zeramaten beren buru txikietan. NEtx LBB 33. Ba-zan gazte artean esamesa ta jakiteko azkurea. Ib. 149.
azpisarrera-1
AXKURA (Forma con palat. expresiva).
Gure gaitz ori, gure axkure edo dalako zer ori, gure "erdibearra", beingoan esateko, eztezute ezagutzen? Ldi IL 28. Somatzen du, zure koplak an barru-barruan egiten dion axkura goxoa. Lek Olerti 1959, 241. Berez gai zarra izan-arren, berriaren axkurea ta kilika somatuko duzue, nonbait, euskeraz irakur badezazute. Zait Plat 3. Bazter berriak ikusteko irrika ta axkurea bere bularpean somaturik zeukan lenago ere. Ib. 12. Beraz, garai artako erritarren gorespenak baino axkure zirikarriago egin zion omen itzali-ezinak. Ib. 30.
azpisarrera-2
AZKURA EGIN. Rascar(se).
Egun artatntxe atz (akzure) egin zion / bein ta berriz kazkarrari. Or Eus 234. Polliki-polliki zuloan sartu zuan [kristalezko sonda] . Ain poliki, azkure egiten zuala ematen zuan.JAzpiroz 180. Azkurea egiñaz / negok zirri-zarra. Zendoia 87.
azpisarrerakoSense-2.1
Lotsagabe batek aurrean zijoakion gizon jakintsu bat ostikoz jo zuan, onek azkure pixka bat egin eta utzi egin zion ezer egin gabe.EgutAr 22-11-1960 (ap. DRA).
azpisarrerakoSense-2.2
( Axkura egin ).
[Ardiakin] egongo giñan aldi batez, bizkar gaiñean ikutu, kaxko gaiñean axkure egin eta ezin aspertuz. AZink 18.
azkura
<< azkentza 0 / 0 azpi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper