Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

773 emaitza dantza bilaketarentzat

Sarrera buruan (116)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
nasaitu.
sense-1
1. (V, L, BN, S; Lcc, Lar, , H, Zam Voc). Ref.: A; Lh; Iz ArOñ; Etxba Eib; Elexp Berg.
Aflojar, ensanchar. "Afloxar" Lcc, Lar y Añ. "Tiramollar, término náutico" Lar. " Oinetakoak nasaitzea, rendre une chaussure large" H. " Oiñgo aldi guztian kaliak nasaitzen diardue " Etxba Eib. " Prakak estugi neuzkan da nasaitera eruaittut " Elexp Berg.
Senarrak tira egiten deutsanian zuk itxi edo nasaituten badozu arija, [...]. Astar I 275. Eure soiñekoak bere, eugaz batera azi ta nasaiturik iagozak. A BeinB 74.
sense-2
2. Relajar(se) (ref. a la moral, las costumbres...). "Se relâcher dans sa conduite, devenir libre, perdre de sa retenue" H.
Santa Teresak beste birtute baleuke bere, galdu ta nasaituko lirate uda aldi baten alango piestetara duazan neskatillak. Mg CO 132. [Sendotasuna] ez nagitu ta nasaituteko neure ejerzizio santuetan. LoraS 180. Nasaitu daigun dotrina au al daigun guztia, dantza zaliai gusto emoteko. fB Olg 97. Oitura onak txartu eta nasaitutea. Itz Azald 206 (v. tbn. 213). Baña osasunaren itxaropen ta bizitziaren gurari larregirik ez dozu euki biar, nasaitu etzaitezan arimiagaz euki biar dozun arduran. Garit Veni mecum 49 (ap. DRA).
sense-3
3. (V; H). Ref.: A; Etxba Eib; Elexp Berg.
Tranquilizar(se), relajar(se). " Zure ikhusteak nasaitu nau, votre vue m'a consolé, m'a soulagé" H. " Gerria amaittu zanian, naiz galdu, nasaittu giñan " Etxba Eib. " Dirua eskutan ikusi zebanian nasaittu zan " Elexp Berg.
Galdu egingo da / gizona ta belan / beti badiñardu / gogor bearrean. / Nasaitu beiteke / tingi bat aldian / osasuna izan daian. Zav Fab RIEV 1909, 36. Barru au egingo jat puska bat nasaitu. AB AmaE 273. Baña nasaitu, atseden zaite, / seme maite. Ib. 11. Gurasoen estutasuna, bai, txarra zan; baña nasaitu zeitekean zelanbait Mañasik berak aurreratuta eukazan diru apurtxoakaz. Ag Kr 158. Masima ezin zan nasaittu etxe barruan, ta [...] mutiko bati jaurti eutsan pitxar zar bat. Echta Jos 71. Noz-edo-noz asmo au bete al ixango ebanaren itxaropenak zerbait nasaitu eutson bere barruba. Kk Ab I 38. Gaurkoa bukatu diagu zorionean, eta nasaitu gaitezen kopla zarretan. NEtx Antz 17. Zabaldu yaka bularra mutillari eta arnasea nasaitu. Erkiag BatB 163. Berba onegaz Dukia nasaittu zan biziko onduen. Etxba Ibilt 483. Junta-gizonak onegaz ez ziran gitxi nasaitu. Gerrika 153. Barrua nasaitzeko baño ezpada be ezin esan Euskadiren ikurriñaren eta beste antzekoren izenik be. Ib. 275.
v. tbn. SM Zirik 50.
azpiadiera-3.1
(Part. en función de adj.).
Gu gabilz kate ta katigutasun lotsagarri bat urratuten, arnasa baketsu ta nasaituba billatuten. Mg PAb 205.
sense-4
4. "Absolver, askatu, lasaitu, nasaitu " Izt 3v.
sense-5
5. (L, BN, S ap. A ; Dv).
"Abundar, hacerse abundante" A.
sense-6
6. "Prendre de l'ampleur, devenir abondant, dépensier" H.
sense-7
7.
(Sust.).
"Respiro, desahogo, alivio. Kreditua pagau zebanian arek artu zeban nasaittua " Elexp Berg.
nasaitu
<< nasaikeria 0 / 0 nasaitzar >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper