Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

773 emaitza dantza bilaketarentzat

Sarrera buruan (116)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 zinta.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado al Sur desde principos del s. XVII y al Norte desde finales del s. XVIII. En DFrec hay 13 ejs., meridionales.
sense-1
1. (DvA, H).
Cinta, cinturón, faja. "Ceinture" Dv. "Faja, cinturón" A.
Gero arzen du zinta zeñes erzitzen baitu gerria. Ber Trat 11r. Oñak dituzu txiki politak, / gustagarriyak txit dira, / gerriyan berriz eman litzazke / kana bat zintak bi jira. Bil 36. Gerria kalamuzko zinta batez inguratua. Laph 34. Jantzia, txuri txuria, zeruko euleak egiña; gerrian zeru koloreko zinta eder bat. Goñi 27. Gerriko zintak egiten ziozkan hiru inguru segurik, gorri gorria, girgilleriak sahetsetik dilindan. Barb Sup 9.
sense-2
2. (gral.; Lar, Añ, H), zintxa (V-gip), zintta (V-gip). Ref.: A; Holmer ApuntV; Etxba Eib (zintxia); Elexp Berg (zintta).
Cinta. "Encintar, [...], zintaz apaindu " Lar. "Cinta, tela" . "Ruban" H. " Abarketa zurixetan, zintxa gorrixa " Etxba Eib. "Zelako zintta politta daroiazun buruan" Elexp Berg. .
Il dira orrazketaz, apainzez, zintaz eta edergarriz betea bizi zen dama eta neskatx arroa. Mb IArg I 205. Zoiñek heiekin baidute, galtzen bere omen ona, / ziñta urreztatua baiño, baliosago dena. Gy 70. Gorputz guziya seda ta zinta, / gerriyan berriz kortsia. Xe 312. Artzen dikezate garia eta artoa, semeak beren joko edo entretenimentuetarako; alabak beren zinta edo jironak erosteko. Sermón ms. de Loyola. Aphaintzen naizenean, / zetha zinta gorria / ematea soinean. Arb Igand 43. Txapela eruatebien, paper zuriagaz egiña, oial-estu edo zinta gorriakaz apaindurikoa. Ag Kr 42. Bere zinta edo kalartzu gorriz apaintzen. Elizdo EEs 1925, 248. Xiruli, Xirula, / zinta gorri, galtza xuri. Ox 132. Zintzillikan jarriyak / zintak lepotikan. Yanzi 158. Ez aiz gaizki egongo lepotik zinta urdiña zintzilik dekala. ABar Goi 57. Zinta eder bat biali idazu / borondaterik ba'dezu. SMitx Aranz 193. Nun-naitik bazitun metalezko botoi diztiragarriak, zenai koloretako zintak eta gudari-txanoan luma luzedun kukur bikaiña. Etxde JJ 173. Koloreak zuritu omen zitzaizkion eta egur neurtzen zebilkian zinta utzi omen zuan. Uzt Sas 337. Denbora igoaletan irabazi nion, zinta aurretik autsi nualako. Albeniz 271.
v. tbn. AR 430. Astar II 166. Echag 82. It Fab 133. Elsb Fram 137. Balad 241. Iraola 75. Leon GH 1928, 44. Anab Usauri 113. Or Eus 166n. Zerb Azk 78. TxGarm BordaB 85.
sense-3
3. zintxa (V-gip ap. Etxba Eib). "Acera de la calle. Etxe aurrian, zintxa guztia artzen dau bere salgeixekin" Etxba Eib.
Kale baten betorren arro Fortunea; / neure zintan ta neure alderuntza zuzen, / eta ese giñan nik nolan niarduen. AB AmaE 228. v. zintarri.
azpiadiera-3.1
Proba-plazak [...] zortzi zati ditu eta zati bakoitzak "zinta" du bere izena.Garm EskL I 140.
sense-4
4. Banda de hierro.
Bi zinta nabar zurari. HerVal 60r. Iru makilen zinta, sei granpoin berri. Ib. 82r.
sense-5
5. "(G-bet), arco iris" A.
sense-6
6. Cinta magnetofónica.
Zintan gordeta ementxe dauzkat / oraindik zure bertsuak. Olea 284. Nere koñadu Mikelek zinta batean grabatu eta gordeak zeuzkan. MMant 147. Oso gutxitan zinta martxan jarri ta grabatuz jarri izan ditut nik bertsoak. Insausti 233. Beste hizkuntzetakoak, pertsonak falta balira ere, bagenituzke zintak eta diskak gehiegizko gasturik gabe. MEIG VI 135.
sense-7
7. Cinta de cine, película.
Bai gaztetxo, bai pillatu itzatzu jazkera, irakurgai, abesti, zine zinta lotsagarri guztiak eta egin San Juan sua. MAtx Gazt 55.
azpisarrera-1
ZINTA-HARRI. v. zintarri.
azpisarrera-2
ZINTA-BELAR (G; zinta-bedar V; zintta-bedar V-gip). Ref.: A (zinta-bedar); Arzdi Plant1 281; Elexp Berg (zintta-bedar). "Cierta planta, espadaña?" A. "(Phalaris arundinacea), hierba cinta (variedad con bandas blancas a lo largo de las hojas)" Arzdi Plant1 281.
Asentzioa, apioa, erromerua, zinta-belarra ta artamixa . (G-azp) "¿Espadaña?" . A EY I 303. [San Juan-sorta] Markinan zintabelarrez ta erinotz latzez egiten da. Ib. 303.
azpisarrera-3
ZINTA-DANTZA. Baile tradicional con cintas.
Zinta-dantzan ari zirala esango genuke: mutilla zutik erdian eta neskak biraka zintari elduta. Anab Usauri 113.
azpisarrera-4
ZINTADUN. "(L, BN, S), qui a une ceinture" Lh, que cita a Harriet, pero en éste no lo encontramos.
azpisarrera-5
ZINTA-MOXKO. "Zinta-muxko, cinta colgante de la trenza (Sal)" A Apend.
Emaztiak oialezko ta merinozko baskiñekin, neskatuak korpux mangua aneria ta oraziorekin ta erraien barna bilua ongi biurtrik, zinta moxkuekin. Garral EEs 1921, 106.
azpisarrera-6
ZINTAN. En gestación.
Baldin bazedukan aurra zintan, prokuratu ote zeban abortatzea. OA 157.
zinta
<< ZIKIRO-DANTZA 0 / 0 ZORTZIKO DANTZA >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper