Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

773 emaitza dantza bilaketarentzat

Sarrera buruan (116)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
kantatu.
sense-1
1. (V, G, AN, L, BN, R, S; Lcc (-adu), Volt 61, SP, Urt IV 146, Lar, VocS .(kh-), Lecl, Gèze (kh-), Dv, H), kanta (V ap. A ; Lar). Ref.: Bon-Ond 156; A; Lrq (kh-); Iz ArOñ (kantáu); Etxba Eib (kantau); Holmer ApuntV (kanta); Elexp Berg (kantau).
Cantar. " Kantáu, kantáiten, cantar" Iz ArOñ. v. abestu, oihukatu (2).
tradizioa
Tr. De uso general en todas las épocas y dialectos. Es también frecuente en los autores meridionales del s. XX, aunque no en los más puristas, que emplean abestu, abesau . Hay algunos ejs. de part. en kanta en Arana, Echeita (Jos 50), JanEd (I 100), Jautarkol (Biozk 46), Orixe (Eus 110), Etxaide (JJ 58), Lekuona (SClar 137), N. Etxaniz (Antz 86), Uztapide (Noiz 113), Ayesta (29) e Insausti (241); kantako en Azkue (in Azc PB 16) y Lopategi (in Uzt Noiz 54). Para el sust. vbal., además del general kantatzen , hay kantetan en los vizcaínos (kanteetan en Mg, JJMg BasEsc 88 y fB Ic I 54; kantateko en Zavala), kantaetan en Lazarraga (que emplea tbn. kantatzeko ), kantatan en Mendigacha (127) y kantaitzen en Anduaga (AUzta 62). En DFrec hay 147 ejs. de kantatu .

Plazer hartzeko, solaz egiteko, kantatzeko eta denbora igaraiteko materia. E 7s. Kantatzen zutén Iainkoaren zerbitzari Moisesen kantikoa. Apoc 15, 3 (He, TB, Ur, Dv kantatzen, Ker, BiblE abesten). Nik ain on baneu bozau kantatzeko. Lazarraga 1187r (v. tbn. kantatzeko (B) 1193rb). Manera onetan kantaetan ebela. Ib. 1142v (v. tbn. kantaetan 1140v, 1143v, 1144r, 1197r). Urrenak entzunen du aparteko soñua / Hala nola hurbillean kantatzen den tonua. EZ Man I 135. [Ea] kantaadu daben kanta deshonesturik. Cap 107. Usantza zuten kantatzeko bere arteko kanta bat. ES 111. Jesusikori bear deutsat / billanziko bat kantadu. Acto 461. Erribestean kanta alegererik ezin kantatuko det. Cb Eg III 310. Bialtzen dizut Azkoitian aurten kantatu diranak. Lar, carta a Gandara 162. [Khantariek] eztüie khantatüren sobera goratik, ez fitetz-egi, bena deboki. Mercy 41. Oro belharika eta kanta. Xarlem 1167. Gura dogunian kanteetan dogu geure soñuban. Mg PAb 141. Gauza orreek esan arren, soiñu orreek kantadu arren [...] eztot neure bizijan deseo loirik euki. Astar II 145. Euskeraz kantateko / prest nago ni beti. Zav Fab RIEV 1907, 92. Khantoren khantatzeko bada süjet berri. Etch 436. Beren itz-neurtu gozo adigarriak aoz kantatu eta danbolin-arratza makillatxoarekin joaz. Izt C 217. Kanzio gozo eder. Jaunari kantatu dizaiogun asitzen dana aldizka kantatuaz. Lard 74. Zer kantatuko degu? Sor Gabon 20. Bertso onak kantatu zalea. AB AmaE 402. Ala kantatu oi zuan errege Igarliak. Bv AsL 219. Aspaldi onetan joan zaizkidak kantatzeko gogoak. Apaol 67. Paperari begira kantatuaz. Ill Testim 18. Amalau bertso kantatu ditut, / au det amabostgarrena. EusJok II 160. Gau gustijan kantetan ekingo dautsozu. Altuna 34. Akerrak kanta, / idiak dantza, / astoak danboliña jo. Canc. pop. in Or Eus 164. Kantatzez jantzi zen eta salara jautsi. Mde HaurB 24. Kanta ukigarri au kanta ta kanta. Lek SClar 121. Ederki kantatu ere. Anab Poli 88. Pentsaik, pieza bat bi aldiz kantau biarra izan juek. SM Zirik 85. Jaungoikoari eskerra emonaz kantaitzen dot. And AUzta 62. Ale, kanta zak gurekin. Larz Senper 104. Bai ederki kantatu ere naiz eleizako kantuak naiz beste edozein ere. Salav 106. Semeaz kantatzea zautzun galdegina. Xa Odol 167. Lenengo plazan kantatu. Uzt Sas 149. Arek bertsoak kantauko neukez / nire barruan balira. FEtxeb 90. Errazak dira, gainera, edonork kanta ditzakeenak. MIH 155.
azpiadiera-1.1
Cantar (no ref. a personas). " Kukúek eztu kantátzen, no canta el cuclillo" Iz Ulz.
Ezen xoritxoek ere kantatzen zeraukaten Iainkoari. Adv ** 1r. Kukuen kantatzean euri ta eguzki. RS 70. Arranoa dathorreño xoriak dik kantatzen. EZ Man I 45. Oillar erneak zueneko / hiruretan kantatu. EZ Noel 95. Erresiñol umeek ikhasten dute kantatzen handiekin kantatuz. SP Phil 143. Denbora berean kantatu zuen oilharrak. Lg II 264. [Kardantxilloa] aurreko zugatz-to baten / kanta ta kanta / dago. Zav Fab RIEV 1907, 94. Gau huntan berean, oilarrak kantatu baino lehen, ukhatuko nauzu hiruretan. TB Mt 26, 34 (Ip, Echn, Hual, Samper kantatu; io, Leon kukuruka hasi, Ker kukurruku egin). Bitartean txitxarra / zijoan pasatzen / uda guzti-guztia / sasian kantatzen. It Fab 55. Senti du beleak kantatu nahia. Gy 2. Ordu hetan erleak gogotik kantatzen du. Dv Lab 296. Uda berrian dute / xoxuak kantatzen. JanEd I 62. Txoritxo oek zeñ poliki kantatzen duten. Arr GB 56. Xori papogorriak eijerki khantatzen. ChantP 132. Xoriñuak kaloian / tristerik dü khantatzen. Ib. 62. Nik ere txoritxo bat badaukat etxean, / kantatzen dakiena ederki goizean. AB AmaE 397. Han bere umen artean, gozoki du kantatzen [Orhiko xoriak] . ! Barb Sup 107. Usua ta belia / mendian kantatzen. Canc. pop. in Jaukol Biozk X. Alai, pozik kantau ta egaz. Enb 65. Ibil, txoriok, ta kanta alaiki. Ldi BB 114. Goiztar txoriek kanta bezate. Mde Pr 289. Urte-giro guzietan kantatzen duan beste txoririk ez dek. Ataño TxanKan 19. Txoriak [zuhaitz] hartara jo zuten kantatzera. MEIG IX 104.
v. tbn. Volt 168. He Gudu 139. Xarlem 1379. Noe 17. Sor Bar 18. Apaol 124. Azc PB 62. Echta Jos 211. Ox 178. Laux AB 19. Or Mi 105.
azpiadiera-1.1.1
(Ref. a seres inanimados).
Zuten izarrek kantatu / biok etzan ginenean. Mde Po 95.
azpiadiera-1.2
Cantar (misa o parte de ella, el rosario, una oración...).
Bizkitartean zenbeit psalmu kantatzen da. Ins B 5r. Aingeru aunitz juntaturik kantatu zuten. Gloria in excelsis Deo. Ber Trat 42r. Salmoak kantatuko itut. SP Phil 143 (He 146 zure laudorioak). Nula gai oroz jaikiten diren Jinkuaren laidoriuen khantatzeko. "Ad psallendum" . Mst I 25, 8 (SP, Ch kantatzera; Ol abestera). Eskatu zuen kanta zezatela illen meza. Mb IArg II 271. Bost Misterio Doloretsuok / lagundu eiguzu kantatzen. EL1 220 (EL2 233 kantetan). Emen esan edo kantadu egiten dira Aita gurea ta Ave Mariak. EL2 231. Urten dot Maitiñaak kantauta. JJMg BasEsc 89. Nik han matütiñak / khantatüren tiñat. Etch 278. Kanta zagun, bestela gaizuma etorriko dek asi bañan len eta. tinieblak kantatu biarko dizkiagu. Sor Gabon 20. Larunbat oro gure Ordenan kantatzen zan meza bat, eta geroztik beti kantatu da. Bv AsL 201. Meza nagusia kantatzera zijuakiela. Ib. 192. Dugun orok kanta / Agur, Maria. Zby RIEV 1908, 286. Bi oren behar ziren Pasioniaren kantatzeko eta mezazaliak etziren debeiatzen. Const 40. Meza berrian ematen da / Epistolaren kantatzen, / Epistolaren kantatzen eta / urre kalizea goratzen. (G-nav). Balad 53. Arrosarioa kantatzen ozenki. Zub 78. Meza eman ta Ebanjelioa kantatzen. Or Mi 77. Igande guziez behar zuten meza kantatu. Zerb Azk 44. Bidean letaniek kantauez. Akes Ipiñ 21. Auspez belauniko, letariak kantatuz. Arti MaldanB 196. Zubiaurrek egiñiko meza bat kantetan eben Durangoko [...] mojak. Alzola Atalak 77. Gizon berriaren letaniak kantatzera noa. Lasa Poem 100. Ikasteko biharko meza nola kantatuko ginuen. Larre ArtzainE 209.
v. tbn. EZ Eliç 45. Tt Onsa 66. Urqz 69. Mih 110. fB Ic III 286. Jaur 369. Ur MarIl 2. Bilbao IpuiB 237. Basarri 23.
azpiadiera-1.2.1

(Participio en función de adj.).
(Misa...)cantada.
Meza kantatuetan. Ber Trat 125r. Konfrariak erran eraziren dü. Requiem khantatü bat. Mercy 34. Meza kantauban ebanjelijua kantetia. fB Ic III 287. Egun gehienez meza kantatuak diren Elizetan ez da deus difikultaterik. MarIl 17. Orduan meza kantatuak emaiten ziren aste egun batzuetan ere. Xa Odol 29.
azpiadiera-1.3
Cantar, referir, contar (en canto o en verso). Cf. infra (2).
Profetak hala zuela / ia aspaldi kantatu, / iudu guztiak sinheste / hartan bethi egotu. EZ Noel 66. Kanta dezagun gogoz / gure naigabeak. Echag 21. Istoria au kantatuko det, / atozte enteratzera. Afrika 139. Miseria kantatuz / bizi naiz ardura. Bordel 107. Nere senarrarekin / daukadan bizitza, / kantatuko det. Xe 250. Kantatutzera nua / bistan ikusiya. Ib. 203. Kanta ditzagun ango gau luze, / ango ilun-nabar su gorriz bete. Ldi BB 140. Sekula zuen martyrioa / ez da khantatu euskaraz. Mde Po 101. Egiz / kantatu genezake / euskaldunak gerala / dantzik onenen jabe. MAtx Gazt 63. Bertso mardul borobillez kantatu izan du Bibliatik eldu zaigun fede ori. Vill Jaink 33. Mopsuk Daphniren eriotza kantatzen du. Ibiñ Virgil 45. Mattin, ez laike kantatu behar sekulan bertzen berririk. Xa Odol 161. Zuk ere triste kantatu duzu maite zonbaiten joaitea. Ib. 144. Eseri zaite ta kanta iguzu zure amodioen erromantzea. Berron Kijote 126.
v. tbn. Ox 195. Or Eus 141. Balad 234. Akes Ipiñ 20.
azpiadiera-1.4
Cantar, celebrar.
Gure erriko abantajaok / daikezula kantadu. Lazarraga 1169r. O Birjina, kantatzera / noa zure khoroa. EZ Eliç 407. Finak darama koroa, akhabatzean kantatzen da loria. Ax 473 (V 306). O ezpañ ditxoso, Jainkoaren alabantzak kantatu bear dituztenak! Cb Eg II 146 (Dv LEd 259 kantatu). O, nola egongo ziñan gaur Zeruan Jangoikoaren miserikordiak kantatzen beste bekatari penitente askorekin batera! Mg CC 118 (CO 168 kantetan). [Jaunaren] alabanzak kantatzen eta adirazten ditugula. AA II 13. Jainkoaren laudorioak kantatzea. Dh 151. Dugun kanta herria, lana, berthutea. Hb Esk 6. Azkenik behar da Laphurdi kantatu. Ib. 85. Bere alabanza ta azañak kanta zituen itz neurtuetan. Aran SIgn I. Herritar saindua othoiztuz, kantatuz bi bulharrez haren laudorioak. JE Ber 68. Zure errukia eta zuzentasuna kantatuko ditut. Or Aitork 236. Ba ote da Hiribarrenek bere pertsuetan kantatu ez duenik? Zerb Azk 65. Nere gisan, nik ere, Krixtoren piztea kantatu dut bihotzean. JEtchep 75. Elorria kantatzen da giza-bizitzaren irudi bezala. Vill in Gand Elorri 14. Gudu eta erregek kantatzen ari nintzalarik. Ibiñ Virgil 48. Kanta dezagun Iparragirre, / Euskalerriko olerkari. NEtx LBB 284. Euskaraz abestu nahi duen batek nahi ta nahi-ez kantatzen du bere herria. Larre in Xa Odol 15.
v. tbn. Mih 56. LE Ong 40v. fB Ic III 308. Añ EL2 117. AB AmaE 43.
azpiadiera-1.5
(Con dativo).Cantar (un tema).
Gautar poeta batek, urkhamendi bilha, / neurthotsetan kantatzen dio gauari. Mde Po 91. Onela zeruko maitasun oiei kantatzeak ez dio gal-biderik sortuko. NEtx LBB 336. Xalbador, zuk kantatuko diozun gaia au da: Izarra. InXa Odol 339. Iru bertso [...] udaberriari kantatu bear dizkiozu. Ib. 342. Irigoienek urte zarrari / kantatzeko esan digu. Uzt Auspoa 22, 145. Bertso au sutan zegon gaztañari kantatu zioken. Ataño TxanKan 99.
sense-2
2. Contar, referir.
Eliza saintak zer kantatzen dü hartzaz? "Qu'en chante la Sainte Eglise" . Bp II 107. Erregez izaten bahiz atzamanik, / kanta itzok, kanta hire istoriak. Arch Fab 217. Badoa, bada, hauzora / xinaurria aizpa baithara / gosetea kantatzera. Gy 3. Hiriko muthil batek, Alcalako karriketan, khantatzen du seme bat sorthu zaiola erregeri. Laph 91. Elizaren kontairak agitz kantatzen du egi au. Bv AsL 75. Kondairak kanta beza nai badu / ill zala gure umanta. AB AmaE 104.
azpiadiera-2.1
"Gure eskriturak bide ori eztu kantatzen, no consta, consigna" (G-bet).
azpisarrera-1
KANTA. En el mus, voz con la que se indica que se acepta el hordago.
Azken "hordagoa" bota duzu, Marc [Legasse] . Norbait den horrek "kanta" erran dizu, azken kanta.Herr 27-3-1997, 8.
azpisarrera-2
KANTA ERAGIN. Hacer cantar. v. kantarazi.
Illunduta gero ere deadarka zeuden enzuleak, aurrera ere kanta eragiteko. Izt D 172s.
azpisarrera-3
KANTA ETA KANTA. Cantando continuamente.
[Kardantxilloa] kanta ta kanta / dago, eztanda / egin bearrez soñutzen. Zav Fab RIEV 1907, 94. Zenbat amets gozo ez ote-zituan egin, orain eun urteko andereño oiartzuarrak, kanta ukigarri au kanta ta kanta, josten edo bordatzen ari izaten zanean. Lek SClar 121. Goizetik arrats berdin ari zen beti kanta eta kanta. Xa Odol 143. Ekin dio jiraka / kanta eta kanta. Zendoia 26.
kantatu
<< kantaldi 0 / 0 1 kantu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper