Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

773 emaitza dantza bilaketarentzat

Sarrera buruan (116)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
jostailu.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado desde mediados del s. XVII en autores septentrionales y meridionales. Para j- /d- , v. jostatu . En DFrec hay 26 ejs. de jostail(l)u , 2, septentrionales, de jostagailu y 1 de jostallu .
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. (Lar), dostailu (SP) "Burlesco", "jocoso", "entretenido, festivo" &c. Lar. "Mentira jocosa, gezur jostailua" Ib.
Hitz alferrak, arinak, iokolariak, dostailluak. Ax 396 (V 258). Zenbait hitz iokolariz eta dostailluz. Ib. 313 (V 208; tbn. en SP Phil 340). Kopla jostalluak. GavS 32. Ihardetsi zion aire dostaillu batekin. Lg II 351. Itz-neurtu askoren artean jostalluenetako bat. Izt C 469. Ark duen griña jostalluari dagokiola (Donostia, 1883). JFlor.
azpiadiera-1.1.1
(Lugar)alegre.
Iñon ere ez da bera dan baino bizileku leunagorik, gozarotsuagorik, jostalluagorik eta maitaroagokorik. Izt C IIs (cf. en el voc. del final: "jostallua, divertido").
azpiadiera-1.2
2. (Lar, Hb), jostagailu, joistailu (Lar), jostairu (y- AN-larr ap. Asp Leiz). (Aplicado a personas). "Retozón", "juglar" Lar. "(Estar de) fiesta [...] joistallu egon" Ib. "Mojarrilla, el que siempre está de chanza y fiesta, joistallua" Ib. (donde -is- representa probablemente una sibilante palatal; cf. tbn. infra ejs. de Iztueta y Soroa). "(Es muy) divertido, alegre, txit da jostallua" Ib. "Apodador, hitzen jostallua" Ib. "Juguetón" Asp Leiz.
Ez da ongi gizonak beti jostallu izatea. AA II 100. Emen Kupidok eta Bako jostalluak erreiñatzen dute. "Festivo" . Otag EE 1882c, 415. Euskal-biursari jostallua. Ag Lar 552. Ezkont ezteietan hain jostagailu baitira menditar batzu. JE Bur 131. Ain da jostallu, alai, pozgarria. Alz Ram 29. Umetan gu ere, besteen gisa, jostallu xamarrak izaki. Ataño TxanKan 96. Nahiago izan du beti txairo eta jostailu agertu [Hitchcock] , astun eta sarkor baino. MEIG I 187.
v. tbn. A. Arzac EE 1882b, 119.
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. (Hb), jostagailu, jostakailu (Hb), dostagailu (Ht VocGr 415, H), dostailu (L, S ap. A; H), joistailu. Diversión, entretenimiento; chanza. "Récréation" Ht VocGr 415. "Chanza" A.
Jorrai-dantza onekin ematen dute aditzera bukatu diradela joistalluak. Izt D 105. Jostallu gozarotsu [= pillotako joku] onetara. Izt C 242. Eta ematen daie laster [belea] / dostagaillu bere haurrer. "Amusette" . Gy 236. Nik jostagailu bat galdatu eta elizako liburu batekin heldu zaizkit? Laph 19. Behar zioen su eman ixtupa edo lasto ahur hari. Horra huna hori zen jostagailu. Lander (ap. DRA). Hok ez direla begietako baizik, eta jostagailu. JE Bur 176. Los Papagayos-etako jostaillu ta poz-emangarri izandako txistu-danboliñak. "Deleite y alegría". Mok 11. Ordian ori zen Erregeren yostagailu bat. Zub 83. Jostalluba. (tít) "Miniatura" . Laux AB 48. Zintzarri otsa zuten jostallu nagusi. Etxde JJ 171. Zinea gizonen jostailu bat da. Osk Kurl 216. Izan bide zen kontsolagarri zerbait, zinema, ateraldi edo beste jostagailu mota. Larre ArtzainE 114.
azpiadiera-2.1.1
Ari zan oiuka ta deika manta-jostaillu gizajoa. "Manteado." Berron Kijote 191.
azpiadiera-2.1.2

(Ref. a personas).
" Ororen dostagailu da, il divertit tout le monde" H.
Iñazioz jostagailu bat eginik! Laph 127. Baserritar gizajoa [...], danen jostallu ta parregarri or dabilkizute. Ataño TxanKan 17.
azpiadiera-2.1.3
"Farsa, jostakaillu " Lar.
azpiadiera-2.2
2. (G-to, AN-larr; B; Lar, Hb, H (G)), jostagailu (L, BN; T-L), joxtailu, dostagailu (Dv A, H), xostailu. Ref.: A (jostailu, jostagailu); Asp Leiz (y-); Iz To; Izeta BHizt2 (kraskazi). Juguete; (fig.) instrumento, aparato. "Trebejo con que se enredan los muchachos" Lar. "Hochet" T-L. " Aur orri kraskazi yostallu tzar oi " Izeta BHizt2 (s.v. kraskazi).
Manueltxo ta Luisatxo berriz beste joxtallubakin. Sor Bar 70. Atzeko mai batetik jostallu bat erakutsiyaz. Alz STFer 132. Jostaillu eta andere polit batzuek. Egutegi 2-9-1920 (ap. DRA). Haurrek aserik utzi jostagailu batzuen pare. JE Ber 24. Malentxo bigarrena da Zabaletako jostallua. Ag G 367. Yostailu edo edergarri zirudien ezpatatxoa. A Y 1934, 6. Laister liteke elurra, aurraren jostaillu. Or Eus 129. Tilin dio "kale"-ak intoz xostailurik. Agerre Olerti 1959, 15. Bere dostailu politak erakusteko. Arti Ipuin 25. Etzuten oraiko haurrek ukaiten dituzten jostagailurik. JEtchep 16. Gizona jostaillu berri [zine, televisio, satelite artifizial] auekin txoratua. Vill Jaink 27. Ekarri zizkiguten, bada, jostaillu eder aiek [=ametralladorak] . AZink 110. Haurtzaroko jostailuei ederretsirik. MEIG I 158.
v. tbn. Ag G 106. EuskOl 1931, 42. Sabiag Y 1934, 23. Mde Pr 135. Txill Let 126. Zait Plat 15. Basarri 84. Ugalde Iltz 15. Anab Aprika 44. Gand Elorri 71. Osk Kurl 50. MAtx Gazt 69. NEtx LBB 123. MMant 135. Jostagailu: Mde HaurB 54.
azpiadiera-2.2.1
+ dostarailu. (Tras gen.). Juguete de, (que está) a merced de.
Haren untzia haizeen dostarailu luzez ibili ondoan. Dv Telem 18. Itsaso hasarrearen jostagailu bilhakatua. Lap 15 (V 9). Edozein aizen jostaillu. Or Eus 386. Ontzi-mastak izan bailirakeen ekaitz baten jostagailu. Mde HaurB 5. Oiñaze ta samiñaren mirabe ta jostaillu. Erkiag Arran 152. Ez dela halabeharraren jostailu errugabea baizik izan. MEIG I 180.
v. tbn. Etxde JJ 265. Txill Let 90. MAtx Gazt 96.
azpiadiera-2.2.1.1
(Tras tema nominal nudo).
Aize jostaillu biguna. Inzag In Onaind MEOE 781.
azpisarrera-1
JOSTAILU-DENDA. Juguetería.
Ango jostallu-denda batian. Sor Bar 97.
azpisarrera-2
JOSTAILUZ. Por pasatiempo.
Egin behar da [iokatzea eta danzatzea] dostailluz, ez afekzionez. SP Phil 375.
azpisarrerakoSense-2.1
En broma, bromeando. " Dostagailuz erran diot, je le lui ai dit par badinage" Dv.
azpisarrera-3
JOSTAILUZKO.
a) Frívolo. "Badire dostagailuzko trebekeria batzu (He), il y a des privautés de pur badinage" Dv. "Hitz dostagailuzkoak, paroles plaisantes" H.
Amodio ergela eta dostailluzkoa. He Phil 300. b) De juguete.
Arthalde bat badu: ardi eta bildots jostagailuzkoak. Ox 38. Jostailuzko etxetxoak. MEIG I 164.
jostailu
<< josta 0 / 0 jostaketa >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper