Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

773 emaitza dantza bilaketarentzat

Sarrera buruan (116)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
erromeria.
sense-1
1. ( -ixa V-gip, -i V-ger, G-nav; Lcc, SP, Ht VocGr 399, Lar, Añ, Dv, H), erromeia (-ixa V-gip), errumeria (SP), erromedia, romeria. Ref.: Etxba Eib; Iz Als 83; Holmer ApuntV; Elexp Berg (erromeixa).
Romería, peregrinación; romería, fiesta popular junto a una ermita. "Pelerinage" SP.
tradizioa
Tr. Documentado desde principios del s. XVII; desde comienzos del s. XVIII es poco frecuente al Norte. En DFrec hay 40 ejs. de erromeria .

Romeria bat egiteko, / jauna, daukat nik gogo. Lazarraga 1147r. Galai galantok ara doaz / egiten erromeria. Ib. (B) 1198vb. Erromerian dabilzanen eta bertze beharren ostatatzea. Mat 22 (en contexto similar Harb 28). Juan zela berze lagun batzueki erromerian. "En peregrinación" . Ber Trat 112v. Erromeria eginik / Nazaret barrenera. EZ Noel 82. Belhauriko orazinotan ezin dagoke, erromerian ezin dabilke. Ax 180 (V 122). Errumerian maiz dabiltzanak gutitan saindutzen dire. SP Imit I 23, 4. Eskutikan iduk nazazu / Munduko erromerian. 184. Peregrinazioan edo romerian dijeanari ostatua ematea. OA 100. Erromeriek nihor guti hobetzen ohi dute. Ch I 23, 4. Egiten zituen erromeri luzeak. Mb IArg I 198. Zerurañoko erromeria bat egin det. Cb Eg II 205. Festetan ta erromerietan ibiltzen. Cb Eg III 361. Joateko erromeria batera, etzara jagiten bestetan baño ordu bi edo iru goxago? LoraS 84. Erromerian izan da [San Inazio] / ekarri dutenean, / bereala artu dute / andetan aidean. FrantzesB I 62. Piestarik piesta, erromedijarik erromedija. fB Olg 179. Edozeñek daki erromerija dala santureen bati egiten jakon bisita modu bat. JJMg BasEsc 127. Erromerija, jolas eta danzarik galdu baga. Astar II 139. Erromerietako / bide luzietan. Echag 258. Turkoa pendi da romerietara. Gy 125. Ene erromeriako egunak dira ehun eta hogoi eta hamar urthe. Dv Gen 47, 9 (Ur arrotza bezela ibilli naizen urteak). Hekiei ematekotzat Kanango lurra, beren erromeriako lurra. Dv Ex 6, 4 (Ur arrozturik ibilli ziraden lurra). Bein batian Loiolan / erromeriya zan. Bil 70. Lur-Santuetarako erromeiari erasotzeko. Aran SIgn 31. Santiago Galitziakora erbestetik erromeri santuan etortzen ziranen bidia. Bv AsL 120. Noiz entzungo da erromerian / Euskaldunaren tuntuna? AB AmaE 55. Lurdera joana zen beilaz edo erromeriaz. Arb Igand 7. Valvanerako Maria Dontzella gure Amagana erromeriya egiteko asmua artu zanean. Itz Azald 55. Erromeri onen buru egiten dabenak papertxu bana emon deuskue [...] Erroman zelan ibilli iakin daigun. Ag Ioan 175. Beste gauza bat da . erromeri ta bodetan ibiltea! Ag Kr 122. Ibilli arren erromeri ta plazatan jira ta bira. Urruz Zer 76. Erromeri-eguneko jazoerak. Kk Ab I 39. Lenengo erromeriya / Astigarragan zan. Tx B II 162. Erromerira ta erriko festetara joatean. Etxde JJ 54. Erromeri lekutik iragan ostean. Erkiag BatB 100. Ez doralako beste festa eta erromerixarik nere etxia baño. Etxba Ibilt 486. Zeruan ezta gau ta egunik, / an beti da erromeri. NEtx LBB 256. Gure orainoko hainitz erromeria edo beila. Lf CEEN 1973, 124. Erromeri baten danbolin soiñua utsa gelditzen da. Etxabu Kontu 45. Taberna-txulo ta erromerietan arekin jardun ziranak. Ataño TxanKan 80. Udara aldera erromeri asko izaten da. AZink 128.
v. tbn. Lard 370. Aran SIgn 17. Xe 311. Zab Gabon 104. Sor AKaik 114. Azc PB 70. A BGuzur 114. Moc Damu 5. Etxeg RIEV 1908, 117. JanEd II 88. Arrantz 143. MendaroTx 132. SMitx Aranz 61. Bilbao IpuiB 56. Gand Elorri 61. MAtx Gazt 71. Alzola Atalak 78. Uzt Sas 208. Ayesta 79.
azpiadiera-1.1
(Fig.)Viaje.
Erromeria kalera eginda. PE 46.
azpiadiera-1.2
Fiesta, diversión.
Irugarrenen saiua eiten / ziran bada asi, / romeria polita / genduan ikusi. EusJok II 169. Noiz ikusi ete zan alako erromeririk errian! Bilbao IpuiB 158. Iñora urten barik, erromeri utsian egin genduan, radio ta kaseten bidez, dantza ta abesti, euskal giro uts baten. Gerrika 236. Era ontantxe izan ziraden / sokatirako komerik, / pasatuz neke-aldi galantak, / bromak eta erromerik. Insausti 114.
azpiadiera-1.3
Situación extraña, chocante. v. komedia (2).
Sentelle gorridxe! Au dok erromeridxe! Ondiño olakorik etxok iñok ikusi. Au dok, eh, urrunguen neuk ikusi dotena baño ondiño txarraue. Ort Oroig 46.
sense-2
2. Destierro.
Hekiei ematekotzat Kanaango lurra, beren erromeriako lurra, zeinetan arrotz bezala egon izan baitira. "Terram peregrinationis" . Dv Ex 6, 4 (Urt pelegrinkeria, Ol arrotzaldi).
azpisarrera-1
ERROMERIA-SAIL. Grupo de peregrinos.
Belaungorritan jetxiko zaizu / erromeri-sail luzea. SMitx Aranz 135.
erromeria
<< erkindu 0 / 0 esaera >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper