Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

773 emaitza dantza bilaketarentzat

Sarrera buruan (116)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
bizinahi.
sense-1
I. (Sust.).
azpiadiera-1.1
(V-gip).
Ganas de vivir, apego a la vida. "Ansia de vivir, instinto de supervivencia. Oilluak lepua moztu ondoren be egundoko egakarak joteittu. Ori da bizinaixa, ori " Elexp Berg. v. bizigura. .
[Nola] beren bizi nai ta bizi bearraren kezka, bildurra ta arrastaka baizen ezduten. Cb Eg III 347. Naturál dá bizináia. LE Ong 76v. Antxen izandu zan, jan bearrak eta bizinaiak ematen duan indar ta adorez abere basatiak egin zuten borroka errimea. Ag G 159. Baño nere bizinaian, astiro astiro, apurka apurka, atera nuan burua lurpetik azalera. Ib. 209 (habla un roble). Bere bizitze bakar, hilduratuarentzat irain bat ezin jasanezkoa zen "beste"-en atsegin eta bizi nahia. Mde Pr 158. Iltzen nintzan bizi-naiez. Or Aitork 200. Oroi-miñak jarraitu dio lillurari, ta eriotzaren beti-egonak bizi-naiari. Txill Let 94. Ona emen zein den giza-desiraren muiña: bizi naia. Vill Jaink 109. Gu guzien bizi-nahiak bizi-arazten ditu medikuak. EZBB II 36. Bizi-nai onek sortzen dizkigu / makiña bat atsekabe, / mundu koxkor au nork utzi nai du / alegiñak egin gabe? Olea 231. Nere seme auen bizinaiak etzin orduan neurririk; beren urterik onenak galdu baizituzten [...] alkar-iltze lotsagarri artan. Ataño TxanKan 246. Euskarak azaltzen duen bizinahi egoskogorra. MIH 146. Bizinahiak eta ezinbiziak, Txomin Agirreren antzera mintzatzeko, zerabilen gizonak ez zuen deusetarako astirik, ihizerako eta bilketarako izan ezik. Ib. 284s.
azpiadiera-1.1.1
Afán por ganarse la vida. " Bizi-nai. Se dice de las labranzas pobres o de los rudos y humildes trabajos que se pagan mal y denotan el esfuerzo de vivir. Orixe bai dala bizi-nai! Eso sí que es querer vivir" Etxba Eib.
Euskaldunak izan ditu auzoan lagun, mugaz bi aldeetatik bizi-naiak ara bildutako jende jatorra. Mok 6. Baiña kaira arrain apurra eldu dediñeko, ikustekoa da portualdeak artzen dauan bizinaia. Erkiag Arran 118. Bizi naiak lege zorrotzak ditu, eta erabat ondatuta gelditzen giñan negu aurrean. AZink 35.
sense-2
II . (Adj.). 1. (S). Vividor, amante de la buena vida. "Vividor, amigo de la buena vida (274)" LE-Ir. "Débrouillard, dégourdi" Lrq.
Et domos de Garcia Uicinaya de Oiquina (1203). Lac Irach 227. In Oyllo qui vocatur vici naya [es el nombre de una pieza] (1100). Arzam 182.
Ongi mundukoa ta bizinaia ze bada ditxosoa; bortz partido jokaturik, bortz pintaska eginik, bortz dantza atrarik... joan da mundu gontaik. LE ms. (ap. DRA).
azpiadiera-2.1
Deseoso de vivir, de sobrevivir, de salir adelante. "(V-m-ger, G, BN, R), vividor activo y ahorrador económico" A.
Eskuratuko dogu geure ikasguetan izkera bizinai au sartzea? A EEs 1916, 110. Orma-bedarrak, inguma-lorak eta orio-bedarrak alan bere, zital ta burugin ta bizinai izanik, lekuan lekuan erne ta ormetan euretan erro bigunak sakonduaz. Erkiag BatB 43. Ala aurkittu zan, alde batera ill guran ez beitzeko bere pauso lotsagarrixa; eta bestera bizi-nai, Zaldunagan mendakatze gogorra aldutzeko. Etxba Ibilt 478. Herri gaztea, begiak argi dituena, kolorezalea, bizinahia, alaia, ez dotore horietakoa, zarpailxkoa aukeran. MIH 151.
bizinahi
<< bitarte 0 / 0 1 bizkai >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper