Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

773 emaitza dantza bilaketarentzat

Sarrera buruan (116)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
betargi.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. (V, G), begi-argi (V-gip). Ref.: A; Etxba Eib (begi-argixa).
Alegre, animado, de buena cara. " Betargi (V, G), alegre" A. " Begi-argixa, aspaldiko partez, topau dot gaixua, de buen semblante" Etxba Eib.
Ez dugula aurpegi-illun ta muker agertu bear, alai ta begi-argi baizik, yaietan bezala. Ir YKBiz 131. Mutil jolasti, alai ta betargia. Erkiag Arran 66. Arrantzale ta legortar, antxen ebiltzan betargi ta irribarreka dantza ta jolas. Ib. 67. Yaubek onetsi ta zaitu zaitzala, betargi ta adeitsu ager dakizula Yaube. Ol Num 6, 24s (Ker aurpegi argia). Elade zarreko gizoste birtxin, betargi ta dirdaitsu artetik, gizon ezein batzu alde eginda, iakinaren gainean burmuinak biurritzen asiak ziran. Zait Plat 28.
azpiadiera-1.2
2. "Begi-argi dago gaba au, la noche está clara (V-gip)" A
azpiadiera-1.3
3. Vidente, que puede ver. v. argi (II, 2).
Itsu, orain begi argi dana. Zait Sof 69. "Ikusi, bada, esan zion Jesusek; zure fedeak sendatu zaitu". Eta bertantxe begi-argi gelditu zan. Or Lc 18, 42s (Ol ikustun).
azpiadiera-1.3.1
Clarividente. v. BEGI ARGIKO.
Itzal ikaratzen nau, aztia, ausaz, begi-argi zanentz oldozteak. 'Si el adivino no estaba en lo cierto' . Zait Sof 78.
azpiadiera-1.3.2
Certero, de buen ojo.
Dudako baitzen [pilota], ez jakin nora / eroriko da auzia. / Eskas aretan dago begira / Errazkin begi-argia; / ark, geienetan, bere aldera / iraultzen erabakia. Or Eus 421.
azpiadiera-1.4
4. De ojos brillantes.
Maitasun-edermen-zitu, / aur begi-argirik anitz bekargu. "De lucientes ojos" . Ldi BB 136.
sense-2
II . (Sust).
azpiadiera-2.1
Buena cara, expresión afable. Cf. BEGI ARGIA EGIN (s.v. 1 begi).
Baña denborarekin, oztu zan animako lanetan, eta asi zan lurreko gauzai begi argiarekin begiratzen. Bv AsL 63. Berriro zure begi-argiak argituko dit gogoa. Jaukol Biozk 83. Urkizu Mondragura zan, Serrano an baitzegoan. Onek begi argiz artu zun. Or SCruz 33. Baina bekozko ordez / betargi didazu, ta / betetzen naiz pozez. "En vez de ponerme semblante ceñudo, me lo muestras risueño" . Or BM 99. Zure betargi babesle ori guregana itzuli Tzeu-ren urre-alaba orrek. Zait Sof 62. Gu etxera etorri geranik ez dezaizula igarri amak onela zure betargiz, deitoraz. Ib. 45. Pelota zegon tokian beti / an zegoan begi argiz. Basarri 87. Sekulan naiz ez ezagutu zuk, / lendabaiziko izkeran / begi argiyaz galdeko dizu / ia zu euskalduna zeran. Auspoa 77-78, 277. Betargi pozez farre samurra / amari dautsazu jarri. Ayesta 81.
betargi
<< bestela 0 / 0 beti >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper