Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

142 emaitza sagardo bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
lohitsu.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado desde mediados del s. XVII en textos septentrionales. Al Sur lo emplean Mendiburu, Lizarraga de Elcano (loizu ), Iztueta, Soroa, Jauregui y M. Atxaga.
sense-1
1. (c. sg. A; SP, Urt I 177, Lecl, Dv, H; loi- Lar, Añ, H (V, G)), loizu , lohitzu (VocS).
Fangoso; sucio; turbio. "Boueux" SP y Dv. "Lodoso" Lar y Añ. "Fangeux" VocS. "1. [...] Herri lohitsua, pays boueux. 2. [...] Lohitsu duzu aldagarria, vous avez votre habit plein de malpropretés" H.
Lizuing, Loizu, Santakara (1100). Eximinus de Loyçu (1230). Yeneguo Loyçu (1351). Çerca Loyçu (1267). Tardets Lohitsun (1520). Arzam 330.
Bide eder on eta garbia da. Parte gaisto lohitsu eta ederra. "Boueux". Volt 136. Gehiago ez nathorren bekhatutan sartzera, / nola urde lohitsua illkhi den istillera. EZ Man II 76. Zeren nola negua baita linburi, leun, istilsu eta lohitsu, ezta bidean ibiltzeko on. Ax 200 (V 134). Eskaratzeko gorotz loitsu zikiña. Mb IArg I 195. Balsa zikin loizu usai gaistotako bat. LE-Ir. Gipuzkoako ur garbiak naspillatu nai ez dutela beñere, erbesteko belubi zakar loitsuakin. Izt C 110. Haitz non nahi sorthuak, xirripa lohitsuak, zuhamu osto metak. Hb Egia 154. Sagardo gazi antzeko illun loitsua. Sor Bar 94. [Zerriyak] azpi guztiya loitsua baldin badauka ere, txokora jun ta egingo ditu bere biarrak. Ib. 102. Itsasoa da alde batetarik eta ihiztoka lohitsu batzu ditu bertze aldetik. Prop 1906, 122. Bide ixtil eta lohitsuan lerraturik, firristan bi gizonak badoazi. Zub 42. Gure sahetsetik ibaia, apur bat lohitsu, xurrungan jausten da. JE Ber 11. Oihal, harrokak urratuz trumilka joaki lurrera, / lur lohitsuan sartzeko Jaun Goikoaren Gogoa. Iratz 151. Mila askotan ibai-ohe lohitsuaren bi aldeetarik, bada ur-lili larrizko eramu zurbil bat. Mde Pr 117. Hemen gaindiko lur lohitsu edo lur kozkorrak beren indar guziez aspaldian lantuak zituzten langileak. "Marécageuses". Ardoy SFran 13. Pariseko karrika lohitsuetan. Ib. 105s.
sense-2
2. (H (+ loi- V, G)).
Indecente, deshonesto, impuro. " Emazte lohitsua, femme débauchée, dévergondée" H.
Jan-edan makurrak, aragiaren zikinkeri loitsuak, ondasun-kontu galgarri guziak. Mb IArg I 60. Ai nere bekatu itsusi zikin loitsu madarikatuak! Jauregui 240. Gutaraño eldu ez ditezen bidez bide dabiltzan fedearen lapurrak: esan nai ditut, beste izkuntzetako liburu loitsu, egunari tzar, iztun gaixtagiñak. Lh EEs 1915, 243. Lohitegiarrak, leinu urrikalgarri hartakoak, beren jauregian gauza zikin lohitsuak bururatzen zituztelakotz izan zirela hala izendatuak. Mde Pr 181. Gogapen edo pentsamentu loitsuak gogoan erabilli al dituzu? MAtx Gazt 84.
lohitsu
<< libre 0 / 0 1 mahuka >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper