Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

142 emaitza sagardo bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
klaro.
tradizioa
tradizioa
Tr. Propio de la tradición meridional desde Lazarraga; su uso disminuye en el XX. Al Norte sólo se encuentra en Leiçarraga, Etcheberri de Ziburu y Lapeyre. La forma general es klaro . Al Sur hay ejs. de klaru no ambiguo en Lazarraga, Capanaga, Moguel, Guerrico, Astarloa, fray Bartolomé, J.J. Moguel, Arana y en unos versos recogidos en Xe (351), y junto a klaro , en Cardaberaz, Arrantz y Noe . En DFrec hay 4 ejs. de klaro .
sense-1
1. (AN-egüés-ilzarb-olza, BN-baig, Ae; Lcc, SP, Urt II 162, Lar), klaru (V-gip; Chaho). Ref.: Bon-Ond 155; A Aezk 200; Elexp Berg (klaru).
(Adj.).Claro, luminoso; claro, fácil, inteligible; claro, evidente, seguro. "Manifiesto, klaroa " Lcc. "Clara cosa, gauza klaroa " Ib. "Claro, opuesto a obscuro" y "claro, manifiesto" Lar. v. klar.
Olio klaroa edo ur usain onetakoak. Decl ã 7r. Gauza klaroa da. Ins B 1r. Bioen kontra probanzea / klarua dago, ziertu. Lazarraga 1154r. Da gauza ziertoa eta klaro dena. Ber Doc 84v (v. tbn. 125r). Iguzkia egonen da klaro Orientean. EZ Man I 88. Kontenplatzen ditugula argizagi klaroak. EZ Man II 147. Zatoz orienteko eguzki klarua. Acto 27. Auzia klaroa ta sentenzia berena. Cb Eg II 107. Ama Birjiñaren dei klaroaz. Cb Just 5. Euskera klaru, egoki ta errikoai akomodatu. Cb EBO 60. Entendimentu klaruba. Zuzaeta 68. Señalerik klaruena dala biotzez humilla izatea. Gco II 24. Au baino berbeeta klarubagua. fB Ic I 97. Adierazo nai det / izketa klaroan. Afrika 31. Dizdizara klarozko / izar doratua. Bil 100. Klaru ta egitsuak ziraden agerkera oiek. Aran SIgn 28. Jainkoaren hitza osoki klaroa agertzen. Lap 148 (V 66). Edan bear dik / sagardo klarua. JanEd I 81. Iztkuntzik [sic] erraz eta klaruenian. Aran-Bago ManMed 279. Dire siñele klaro batzuek Jesu-Kristok paratuek. CatUlz 37. Jaunaren abixuak / oixek ditut klaro. Balad 144. Maiatza pardo, garagarzaroa klaro, orduan izain da ogi eta ardo. A Aezk 220 (tbn. klaro en BN-baig). Goiza izarra ta egualdi klarua. (V-gip). Gand Eusk 1956, 216. Bertsua beti izaten da / garbia eta klarua. Uzt LEG I 227. Maiatza pardo, ta ekaina klaro. (BN-baig). Inza NaEsZarr 2467. Klaroa franko gelditu zan. JAzpiroz 69.
v. tbn. LE Ong 104v. CatSal 53. Xe 336. Ud 87. AzpPr 124. EusJok II 171. Tx B 126.
sense-2
2. (Adv.).Claramente. v. klarki, klaroki, KLAROAN.
Klaru dakutsun azkero biziokaz baño gutxiagogaz pagatuko ez dozuna. Lazarraga 1154v. Nik klaruago banesakezu, / oi baneu lizenziarik. Ib. 1171r. Erakusten dan klaru. Cap 35. Bakoitzak klaro esatea bere pekatuak. OA 136. Gauzak klaro agindu bear dituzu. Cb Eg III 224 (II 187 klaru). Ori guziak txit klaro ta kontentuz aditzen dute. Cb EBO 52. Kláro errezatu beár da. LE Prog 100. Nago ikaratuta, zelan gizon ordi batek atera leikezan alango bertsuak, ta kantau ain klaru. Mg PAb 65. Diruba zenbat zuten / ez dakite klaro. FrantzesB I 141. Argi edo klaru adi erazoten dabee. Astar II 160. Neuk ikusi ta entzun nituban zikinkerijaak [...] lagun asko neska ta mutil egozan ezkaratz betian klaru guztien aurrian. fB Olg 111. Zer modutan konfesatu bear dire bekatuak? Klaro eta berex. CatB 67. Klaro egiyak esango ditut. Xe 189 (351 klaru). Prueba nolakua zan / klaro asko ikusi zan. PE 28. Izena nola duten / esango det klaro. JanEd I 59. Ezagun zan klaro, / Naparruan etzuten / ori espero. EusJok 126. (II 78 klaru) Nere konfesiyua / egiña det klaro. Auspoa 97, 103.
v. tbn. Bil 30. AB AmaE 404. Arrantz 93 (154 klaru). Noe 62 (107 klaru). AzpPr 66. Gy 189. Tx B I 219.
azpiadiera-2.1
(Con reduplicación intensiva).
Tratuba klaru-klaru garbija ez danian. JJMg BasEsc 196. Klaru-klaru animaren begiyakin ikusi zuen Aita-Jainkoa. Aran SIgn 95.
azpiadiera-2.2
Honestamente.
Klaro dabillen gizonak eztu / arrazoi txarrik merezi. Tx B II 60.
azpisarrera-1
KLAROAN ( (Lcc)). Claramente, de forma clara.
Oi zuen gatxok / utra dakust nik klaruan. Lazarraga 1199v. Aitortzen dizutegu / klaroan egiya. Bil 29. Prueba klaroan dago / iñork nai badu ikusi. PE 22. Disputa aundiyak ikusi dira / publikuan ta klaruan. Ud 135. Bertso berriak jartzera nua / euskeraz eta klaruan. Xe 231. Kontu ori [...] / esan dizut klaruan. Tx B 130.
azpisarrera-2
KLARO-EDER. Muy claramente, muy claro.
Llágen kúntzeak, konserbatzen tuénak kláro edér glórian ére. LE Ong 47v.
azpisarrera-3
KLARO EGIN. "Castrare vina saccis, [...] arnoak klarifikatu, klaro egin, klaroeragin" Urt IV 287.
azpisarrera-4
KLARO EGON (En 3.a persona de sing.). Estar claro.
Bai ori klaru dago. Gco I 449. Orain ezta problema, ezta misterio, / Joanerentzako: / Argitan dago oro, / agiri ta klaro. Arti MaldanB 228.
azpisarrera-5
KLARO IZAN (Con aux. intrans. unipersonal de 3.a persona de sing., y oración completiva). (Estar) claro, (ser) evidente.
Klaro da Iudaren leinutik ilkhi izan dela gure Iauna. Lç He 7, 14 (TB kar da; He gerthua denaz geroz). Hau klaro da dela gaizki. Ber Trat 98r.
azpisarrera-6
KLAROXEAGO. Un poco más claramente.
Klaruxeago berba egizu, / edo zaoza ixilik. Lazarraga 1171r.
klaro
<< karga 0 / 0 2 lapatx >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper