Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

142 emaitza sagardo bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
laurogei.
sense-1
(V-arrig-oroz, G-nav, AN-5vill-arce, Sal, R; Lcc, Mic 10r, Lar), larogei (V, G, AN-sept; Lar, , Izt 27, H (V, G)), larogai (V-arrig, AN-larr), laroei (G-azp, AN-larr), larogoi (L-côte), laurhogoi (L; Volt 100, SP (s.v. hogoi), Urt Gram 49, Ht VocGr 411, Dv, H, A Morf 653), lauogei (AN-5vill-ulz), laurobei (AN-olza), lauhogoi (L; Dv), laroi (V-m, AN-larr), laroe. Ref.: A (larogei, lau-hogoi, laurogei); ContR 515 y 529; Iz ArOñ y Etxba Eib (larogei); Echaide Nav 368; EAEL 177; Elexp Berg (larogei).
Ochenta. "Lauogei, 80" (Tabla de numerales del s. XVI). FLV 2008, 296. "Laur-hogoi, quatre-vingts" Dv.
tradizioa
Tr. De uso general en autores vizcaínos y guipuzcoanos. Al Sur aparecen las var. laurogei y larogei , con predominio de la segunda; hay ambas formas en Cardaberaz, Iztueta y Orixe. Hay además lauogei en la tabla citada supra. Cf. infra (s.v. LAUROGEITA)larogeta, laroita y otras formas contractas. En la tradición septentrional se atestigua desde Leiçarraga, pero su uso va disminuyendo progresivamente a favor de lauretan hogei y, ya en el s. XX, prácticamente desaparece; la forma general es laur(h)ogoi ; hay lar(h)ogoi en Hiribarren (Egia 61), Prop, Joannateguy (SBi 74) y un ej. de EgutTo (12-2-1924, ap. DRA ); lauhogoi en Baratciart, M. Elissanburu, Barbier, Etchamendy y, junto a laurhogoi , en Duvoisin. Hay además laurogei en Leiçarraga e Inchauspe (-ho- ). En DFrec hay 24 ejs. de larogei, 5 de laurogei y 1, septentrional, de laurogoi . Hay además 7 de larogeita, 2 de larogeta y 3 de laurotegita(ka) .

Har ezak eure zedulá eta skriba ezak laurogei. Lc 16, 7 (TB, Dv laur hogoi, Oteiza, Brunet, Ol, Or, Ker larogei, BiblE laurogei; Leon lauetan-hogoi). Guziez montatzen dute laur hogoi real. Volt 217. Zenbat duzu zor? [...] Ehun neurri ogi. Har zazu [...] zure billeta eta egizu bat laur hogoiekoa. He Lc 16, 7. Laurogei urte. Cb Eg II 89 (Eg III 394 larogei). Daukaguz larogei giberri. Mg PAb 109. Laurogei barrika sagardo. Izt C 141. Laur hogoi urthe zituen. Gy 150. Orai duela lau hogoi urtheren ingurua. Elsb Fram 172. Lar'hogoi [urthe] ere badituzkela. Prop 1905, 281. Lau hogoi libera ez dire ez gero piko baten azpian atxemaiten! Barb Sup 155. Bonaparte euskalari andiak laurogei izen bildu zituen. A EY I 426s. Larogei urte atian, / oso astunak lepuan. Gerrika 13. Ez lau orrialdek, ez laurogeik, ez laurehunek ez diote euskarari gora edo behera handirik egingo. MIH 209. Laurogei orrialde musika erantsi nizkion. MEIG I 62.
v. tbn. Azc PB 242. Larogei: EgiaK 88. Mb IArg II 290. Añ EL1 183. AA II 191. Astar II IX. It Fab 252. Lard 434. Afrika 128. AB AmaE 217. Arr May 156. JanEd I 70. Azc PB 65. Echta Jos 277. Ag G 44. Mok 5. Kk Ab II 107. Tx B II 59. Alz Ram 43. Ldi BB 88. Ir YKBiz 305. Or Eus 35. Eguzk GizAuz 24. TAg Uzt 182. EA OlBe 107. SMitx Aranz 89. JAIraz Bizia 32. Munita 59. Mde Pr 243. Etxde JJ 41. Erkiag Arran 46. Basarri 1. And AUzta 137. Salav 68. NEtx LBB 309. Alzola Atalak 78. Uzt ZArg 1-9-1974, 2. Berron Kijote 188. Etxabu Kontu 138. BAyerbe 74. Laurhogoi: Volt 258. ES 383. CatLav 374 (V 181).
azpiadiera-1.1
(Con adnom.).
Atso [...] / argal makur laurogei urtekoa. Zav Fab RIEV 1907, 95. Iru onzitegi [...] non egin oi zituzten laurogei toneladakoak asko ta asko. Izt C 126 (87 larogei). Larogei urteko atsoa. A BeinB 79. Larogei eguneko garizuma. Ag G 259. Larogei urteko amona. Tx B II 115. Larogei ontzako egurrak. Albeniz 251.
v. tbn. Larogei: Mb IArg I 320. Ur MarIl 74. Lard 47. AB AmaE 277. Ir YKBiz 29. JAIraz Bizia 17. Munita 63. Insausti 95.
azpiadiera-1.2
Gutiak heltzen hirur-laurhogoi urthetara.Dv LEd 163s.
azpisarrera-1
LAUROGEITA. (V-arrig, G-nav, AN-arce, Sal, R-is-uzt; Mic 10r, Lar, A Morf 653; laurogeta V-oroz; Lcc; larogeita V-gip, G-goi-bet-nav, AN-gip-5vill-araq; Lar; larogeta V-ger-ple-arr-arrig-och-m-gip, G-azp; Añ; laur hogoi eta SP (s.v. hogoi), Urt Gram 49 laur-hogoita Ht VocGr; larota V-ger-m, G-azp; laroita G-to-bet, AN-larr; laroeta G-azp-goi-to; laurobeite AN-olza). Ref.: ContR 515 y 529; EAEL 178. a) "Lauogetabat, 81" (Tabla de numerales del s. XVI). FLV 2008, 296. "Quatre-vingts-dix, laur hogoi eta hamar" Ht VocGr 411. "Nonagésimo, larogeita amargarren" Lar. "Noventa, larogei ta amar, laurogei ta amar" Ib. "Noventa, (c.) larogeta amar, (AN) lautan ogeta amar" Añ.
Laurogei eta laur urtheren inguruko alharguna. Lç Lc 2, 37 (He, Dv laur hogoi eta, Brunet, Ol larogeita, Leon lauetan-hogoi-ta, Or, BiblE laurogei ta, Oteiza, Ker larogeta). [Ardi] bat errebelatzen zaikanean, ioaiten baita laur hogoi eta hemeretziak utzirik, errebelatuaren bilha. Ax 549 (V 352). Laur hogoi eta seigarren kapitulua [sic]. SP Imit III 46 (tít.). Iskiribu bat, milla ehun eta laur hogoi eta amalaurgarren urthekoa. ES 160. Plazer gehiago da, [...] bekhatore konbertitu batez, ezen ez bethi prestutasunean egotu diren lau-hogoi eta hamar justuz. Brtc 246. Larogei ta lau erreal. Izt C 84 (129 laurogei eta, 126 laurogei ta). Bizi izan zen zazpi ehun eta lau hogoi eta bi urthe. Dv Gen 5, 26 (Urt laurhogoita, Ur, Ol, Ker larogei ta, BiblE laurogeita). Seigarren mentian, bostehün eta laur hogei eta hamargerren urthian. Ip Hil 179s. Eun artzainen artean, laurogei ta amar gutarrak izan oi dira. A Ardi 4. Mila zortzi ehun eta lau hogoi / eta hemeretzigarrena, / Frantziari zerbitzuaren / errendatzen garena. Etcham 38. Aren eriotza, laurogei ta lau urtetan, aitagoi batena izan zen. Or Mi II (SCruz 71 larogeita). Ez ote ditugu [...] argitara eman [...] Indiako [...] jakite-liburuak ehunetan laurogeita hemeretzi bider? MIH 340. Pello Errotaren laurogei eta hamalau urteko alaba. MEIG III 129 (I 233 larogei eta).
v. tbn. Ber Trat 42v (laurogei eta). LE Ong 67v. Larogeita: Mb IArg I 244. Cb Eg III 377. Ub 72. Gco I 333. Izt C 27. Lard 104. EusJok II 27. Zab Gabon 65. Ud 143 (125 laroi ta). Bv AsL 23. AzpPr 124 (36 laroi ta). Moc Damu 10. Ag G 251 (AL 14 larogeta). Alz Txib 86. Goñi 45. Urruz Zer 13. EusJok 86 (II 57 larogei eta). Enb 43 (80 larogeta). MendaroTx 34. Ir YKBiz 213. Ldi IL 167. JAIraz Bizia 25. Munita 54. Basarri 187. Anab Aprika 35. And AUzta 39. BEnb NereA 129. Salav 37. Alzola Atalak 104. NEtx LBB 64. Uzt Sas 336 (344 larogei eta). Ataño TxanKan 207. JAzpiroz 16. Larogeta: DurPl 54. Añ EL1 189. JJMg BasEsc 36. Astar II IV. Ur MarIl 51. AB AmaE 293. Itz Azald 209. Echta Jos 345. Kk Ab I 88. Eguzk GizAuz 16. Akes Ipiñ 24. Etxabu Kontu 108. Gerrika 22. Laurogeta: Mic 14v. Arti Ipuin 35. Laurhogoi eta: Ox 21. Laur hogoi-ta: HU Aurp 83. Larogoita: Hb Egia 81. Larogei eta: PE 40. Arrantz 77. Tx B I 24. FEtxeb 85. Laroge eta: FEtxeb 103. Laroe ta: Insausti 227. Laroi ta: Insausti 202.
b) Ochenta y tantos. "Larogeta urtiak zituela il zan (V-gip)" Gte Erd 261. v. laurogeitaka, laurogeitaz.
(Pl.).
Euskal idazle trebe Tene Mujika larogetak urteko andreak El Diario Vasco-n idatzitakoa. Etxabu kontu 182.
azpisarrera-2
LAUROGEITSU (Forma con sufijo -tsu, de valor aprox.).
Lanean lagun "Kaskazuri" du, / larogeitsuko aitona. "Cerca de ochenta" . Or Eus 301.
laurogei
<< 1 lau 0 / 0 libre >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper