Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

142 emaitza sagardo bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
lasai.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en Mendiburu y textos guipuzcoanos desde mediados del s. XVIII. Se encuentran tbn. algunos ejs. en Añibarro, Enbeita, Otxolua, Iratzeder, Mattin, Xalbador, Etxaburu y Larre. Lasai es la forma más general. Se documenta sólo lasa en Añibarro (en la expr. lasa emon ), Arrese Beitia (AmaE 401, versos en dial. guipuzcoano) y Udarregi (50) y, junto a lasai, en Beovide, Mocoroa, Azkue, Otxolua, Labayen, Orixe, Lizardi, Etxaide, Munita, Villasante, Ibiñagabeitia, Uztapide, J. Azpiroz, B. Barandiaran y Zendoia. Hay lasari , metri causa, en EusJok II. En DFrec hay 84 ejs. de lasai y 5 de lasa .
etimologikoa
Etim. Relacionado obviamente con nasai y con vizc. asa(g)o 'lejos', comparativo en su origen.
sense-1
1. (Dv, H (V, G)), lasa, lasari (Usos predicativos y adverbiales). Tranquilo, tranquilamente, con tranquilidad; cómodo, cómodamente, holgadamente. "Etzaitezela estutu, zaude lasai (Echve), [...] restez libre" Dv. "D'une manière lâche, non tendue, non serrée. Amplement, largement. Sans gêne, à son gré" H (Harriet trae además la var. losaia 'forme altérée de lasaia' que no se encuentra en los textos). "Tranquilo. Lasa bizi naiz ni, yo vivo tranquilo" SMuj EEs 1921, 104. v. lasaiki.
Aixa ta lasai kabitzen dira. Lar SAgust 10. Etzion [...] ipiñi muga-arririk [...] ibilli zitezen lasai eta zabal. Ib. 10. Sekulan bekaturik egin ezpalute bezain lasai bizitzea. Mb IArg I 247. Lasai gelditzea. Ib. 83. Nik loa ere neurrian ta ezin geiagoan emango dizut, ta ez orañartean bezeñ lasai. Cb Eg II 42. Egon zaite lasai eta soseguz. Arr GB 13. Fortuna egin dezu / bizitzeko lasai. Xe 289 (v. tbn. 235). Penitentziako bidian dabiltz ertsi ta estu eta gu gabiltz penitenziarik gabe lasa ta zabal! Bv AsL 194. Ar beza asnasa lasai. Ib. 142. Urretan omen dauka / asko abundantzi / lasai egiñ dezake / mantendu ta jantzi. AzpPr 47. (30 lasa)
( s. XX.) Parra lasai egiñaz. Goñi 37. Uritar andikiak baño askozaz lasai ta askatuago dabill. Ag G 151 (v. tbn. 253). Gogoa [...] noiz ote degu lasa, [...] estutasun gabe? A EEs 1916, 301. [Iguinik andiena eman zidan] Isabel ainbat lasaiago ta pozago ikusteak. A Ardi 117. Bakotxa[k] [sic] bere etxean / lasai aritzen da. EusJok 119. (v. tbn. II 163) Ez bildurtu, ba, ama gaixua / lasari egon etxian. EusJok II 154. Atozte lasai, / etzaiteztela bildurtu! Tx B I 93. Kuidado gabe jan zazu lasai. Tx B II 153. [Lizarraren] azpian, amabi lagun / lasai eseri ditezke. "Cómodamente" . Or Eus 311. Neskak lasago dauka biotza. Ib. 77. Pausoa balute lasa [...]. "Si es que aflojan su paso" . Ib. 337. Biok eskutik bide estu ori / lasai igaro dezagun. Or BM 62. Egizu lo lasai. SMitx Aranz 206. Oparo ta lasai etxean bizi ziran. JAIraz Bizia 16. Bakarrik itzultzea bazterrak lasai arakatzeko. Etxde JJ 203. Erantzunak jator eta lasai bota zitun. Ib. 194. Ago lasai, etxean ezpaitun okerrekorik gertatu. Ib. 121. Eta gu onen lasai, oraindik lanak atzeratuta. NEtx Antz 32. Sar zaitezte eta exeri lasai. Izeta DirG 33. Etorri lasai berriro ere / zeuen etxera bezela. Basarri 70 (v. tbn. 152). Gure gaztea ibil zale da; / etxean ez dago lasai. Ib. 136. Alperrak lasai jango dau / langillearen lepotik. BEnb NereA 53. Len talua ta gaztañak janda / lasai gendun bizitzia. Ib. 218. Pekatu geiago ta lasaiago egitearren. MAtx Gazt 101. Askoz lasaiago geldituko zera dan-dana apaizari esanda. Ib. 52. Lasai ta patxara onean bizi da. Vill Jaink 107 (v. tbn. 113). Egon lasai, ez estutu. Lab SuEm 205 (EEguna 97 lasa). Eskopetadunak, zaldizkoak iritxi-ala, bere txispaz jo ta lurreratzen zituan lasai. NEtx LBB 167. Lasai sentitzen ez bazara [...]. Lasa Poem 90. Kezkarik gabe / biziko aiz lasa. Uzt Sas 263. Noiznai ez da izaten / olako saria / lasai egingo zuten / Gabon-aparia. Ib. 274. Eneukan lasai barrena. Uzt LEG II 202. Kontzientzia lasai dadukat. Xa Odol 270. Atsalditxo bat nai nuke lasai-antzean itzegin aal izateko. Berron Kijote 166. Baiñan, emakumea! Egon zaitez lasa. BBarand 17 (ib. 81 lasai). Batere larritu gabe, lasai ari da bere lanean. MEIG I 131.

v. tbn. Sor Bar 46. Moc Damu 16. Ill Testim 28. JanEd II 82. Arrantz 156. Jaukol Biozk 25. Otx 80 (75 lasa). Alz Bern 58. Enb 97. Ldi BB 70. Ir YKBiz 274. ABar Goi 15. TAg Uzt 196. Lek EunD 41. EA OlBe 16. Iratz 37. Mde Pr 183. Anab Poli 53. Txill Let 26. Ugalde Iltz 49. Onaind in Gazt MusIx 155. Arti Ipuin 77. And AUzta 143. Mattin 151. Ibiñ Virgil 103 (31 lasa). Salav 96. Etxaburu Kontu 48. Ataño TxanKan 12. Larre ArtzainE 54. Insausti 14. Lasa: EZBB II 72. EEs 1921, 104. JAzpiroz 165 (161 lasai). Zendoia 57 (61 lasai).
azpiadiera-1.1
(Lar, (G)).
(Con reduplicación intensiva).
"Holgadamente, lasai lasai " Lar, .
Lasa-lasa jan. Moc Damu 31. Erriko idazkaria lasa-lasai zegoan exerita. Anab Usauri 104. Ez dago lasa-lasa Gorriren kolkoa. "No está en calma" . Or Eus 57 (v. tbn. Mi 49 lasa-lasa). Lasa-lasa garbi zezaken Piarres tiro batez eta gero gorputza [...] ezkutatu. Etxde JJ 116. Erritik aparte ostatu batean lasai-lasai bizitzen. Ib. 117. Lasa-lasa pipa erreaz. Vill Jaink 164. Elkarrekin lasai-lasai izketan. Berron Kijote 187. Aita gure bana esan ta lasai-lasai bazkaldu omen ziteken. Ataño TxanKan 35. John Steinbeck-ek [...] lasai-lasai erabili zuen. East of Eden titulua. MEIG IV 83. v. tbn. Izeta DirG 74. Osk Kurl 93. Alkain 37. AZink 31.
azpiadiera-1.2
Meza bukatuta, lasa-lasak irteten dirala ikusten da! Elizondo KristPE 6.
azpiadiera-1.3
(Det.).
Zuek usteko dezute bañan / enago oso lasaia. Tx B III 119 (v. tbn. en contexto similar Tx B II 109 y I 83, Uzt Sas 89 lasaia(k) egon). Egin bearrak bete ditugu, / oraintxe gaude lasaiak. Lopategi in Mattin 29.
sense-2
2. (G-bet, AN; Lar, (G), Dv), lasa (V-ple, AN-larr). Ref.: A (lasai, lasa); Asp Leiz2 (lasa).
(Adj.).Ancho, holgado, amplio; flojo, suelto. "Holgado, ancho" , "floxo, no apretado" Lar y Añ. "Desatesado" Lar. "Lâche, qui n'est pas serré" Dv. "1. lache, non tendu, non serré. Lokarri lasaia, lien lâche. Orapillo lasaia, nœud non serré; 2. ample, large. Alpargata lasaiak, sandales amples. Non retenu, non attaché. Beia, zakurra lasai dago, la vache n'est pas attaché, le chien est détaché" Ib.
Edozein gauza txiki ta andi, lasai, estu, zabal, mear [...]. Mb OtGai I (ed. 1904), 174. Nondik nabil ni: bide estu edo lasaietik, ate zabal edo estutik? Cb Eg II 133. Inguru guztia da arri urdiñetarako lasai, bigun, gozandetsuz josia. 'Piedras anchas, blandas' . Izt C 59. [Jaungoikoak basauntzari] udaoro jantzi lasai gorri bat eta gero neguan beste arre beroago bat ematen diozkala. Arr GB 63. Rafael orrek ankak ariñak / ta petxu lasaia ditu. EusJok 167. Pantaloi lasaiak. Xe 226. Sukaldea, lasai samarra, euskal baserri guztikoen irudira. Ag G 15. Kokozpeko larrua idi zarraren antzera lasai. Ib. 374. Etxean bazedukat / traje bat berria, / [...] txaleku lasaia ta / gerriko gorria. Tx B 116. Galtzerdi lasaiak. MendaroTx 198. Sansonek ainbat indarra du ta / lasaia birika. Ib. 404. Eskaratz lasaian [...] gogotik ari zan jardun gozo ta atsegiñean. Anab Usauri 112s. Ondamenera daraman atea lasaia da ta bidea zabala, ta asko sartzen dira andik. Ir YKBiz 138. Emen dena da bazterrik gabea, zabal, aundi, lasai. Vill Jaink 148. Zaku lasaiean. Auspoa 77-78, 21.
azpiadiera-2.1
(Usos adverbiales y predicativos).
Udaberriz, gaur lasai dezun sotana ori [...] lertzeko zorian izango dezu. A Ardi 94s. Naia mee daruat: / ardatz-antzo yabilt, lasai, arat-onat. "Se mueve a todos los rumbos como una lanzadera suelta" . Laux BBa 4. [Txindurriak beste tokia] berena baño erosoagotzat edo lasagotzat yotzen badu [...]. Ldi Y 1933, 86. Ta oñezko ta zaldizko oro, aougalak lasai izaki, atxintxika bijoaz. Zait Sof 132. Kortxoa seboaz igortzia sartu zuan, doi-doi; ez estuegi [...]; ez lasaiegi. Anab Poli 34. Ligea eta Pilodoke, adatsa lepo zuri istatsuetan lasai. 'La chevelure brillante flottait sur un cou éclatant' . Ibiñ Virgil 114. Ekaitzek eta zeruko ezotasun aldakorrek bideak aldatu orduko eta Iupiterrek len estu zirenak lasatu eta lasa zeudenak estutu ondoren [...]. Ib. 78. Gida-uala lasai utzi zion Rozinanteri. "Soltó la rienda a Rocinante" . Berron Kijote 63. Jakitearen aurrerakuntzak, lasai zeudenak lotuaz [...]. MEIG VI 85.
azpiadiera-2.1.1
(Ref. al sentido de una palabra).
Tentazio itza lasai artzen bada, euskerazko axekaldia da. [...] Estuago artzen badegu esan nai du [...]. Inza Azalp 148. Badakit euskarazko esaera lasaiegi datorkigula, nolanahiko esanak "esaerak" direlako ezinbestean: dena den [...]. MEIG VI 186.
azpiadiera-2.2
No tupido, transparente. "Lâche, peu serré, en parlant d'un tissu" H, que cita el ej. de AA.
[Aita Santuak] agindu zuen gañera, ez ditezela izan [emakumeen] estalkiak lasaiak, baizik tapituak. AA I 452. Gaizki dirudi [emakumea] estalki lasai ta sarearen anzekoakin egotea. Ib. 532. [Ehüliak] oihal üzten zerratzeko (estutu gabe, lasa). "Deja el paño sin terminar" . Or Eus 281. Armi-armak sare lasaiak edatzen ditu ateetan. "Laxos" . Ibiñ Virgil 112.
azpiadiera-2.3
(Ref. al capital).
[Dendak] erosleak asko ta onak eta eskuarte lasaia zuen. TAg Uzt 17.
azpiadiera-2.4
(Tierra)suelta.
Toki arritsuetan, erreka-inguru ta lur lasai ta erabilietan oso ondo ematen du. Munita 54. [Intxaurrak] zain aundiak ditu ta asko; orregatik lur lasaiak nai berak. Ib. 50. Lur [...] azkatuak ta lasak badira, ondo dator. Karelurra onena. Ib. 50.
azpiadiera-2.5
" Egualdi epelarekin euri lasaia ari du (AN-gip), euri lazo lazoa ari du (B)" Gte Erd 111.
sense-3
3. (G-azp-goi), lasa (V, G, AN-larr, R). Ref.: A (lasa); Asp Leiz2 (lasa); Gte Erd 18.
(Adj.).Tranquilo, relajado. " Lasa (V, G, R), satisfecho" A. "Tranquilo. Gizon lasa " Asp Leiz2.
Gurasuak bizi-modu lasa-xamar bat izateko. Bv AsL 140. Jatorri anditik datozenak beti izaten dirala askatuagoak, lasaiagoak, bildur gutxiagokoak gizonen artian. Ag Serm 265. Orra egun lasaiak / ondokuentzako. Auspoa 97, 100. Eriotzaren etor bildurrak / estututzen du lasaia. Tx B 185. Zer nai gauza esan libre, / modu lasayian. Ib. 148. Aize lasaia yostetan ari zen zutoin-ezurretan. 'Et le vent, qui était doux'. Or Mi 119. Gizagaxoak lasai-samarra dirudian arren, izerdi ederrak atera ditu. Ldi IL 25 (57 lasa). [Noranai] sartzen naiz arnasa lasaz. "Con la conciencia tranquila" Or Eus 197. Iparragirre gitarra jotzen / zekian gizon lasaia. MendaroTx 332. Lo lasaia. TAg Uzt 75. Atsegin lasaiagoa ta zorion aundiagoa. Ib. 302. Eztago artzaiarentzat mendian egonaldi lasairik. Etxde JJ 25. Piarresek etzula arnas lasairik izango Xalbat bizidunen artetik baztertu arte. Ib. 120. Bizimodu lasaia. Osk Kurl 16. Nere atseden-orduak lasaiak itun. Ataño TxanKan 148. Ori lan luzeagoa dek, baña lasaiagoa. TxGarm BordaB 26. Lorik lasaiena kezkatuko ez duten haur ametsak. MEIG I 170. Parre-algara lasai eta axolakabea. MEIG III 54.
v. tbn. Yanzi 49. NEtx LBB 266. BBarand 58. Insausti 55.
azpiadiera-3.1
(Aplicado al lenguaje, costumbres..., sin el sentido negativo de (4) ).
Badute nora jo kontu-kontari aritzeaz lotsatzen ez direnek eta hizkera lasai gatz-ozpinduaren aldekoek. MEIG II 131. (v. tbn. en contexto similar MEIG II 103 herri hizkera lasaian, MEIG III 110 hizkera lasai-aberatsa du, MEIG VI 98 bertsolarien etorri ugaria eta lasaia) Oso gogoko baitzituen Vernek [...] haien jendetasunak artean gehiegi hondatu ez zituen [amerikanoen] ohitura lasaiak. MEIG I 181s.
azpiadiera-3.2
(AN-gip ap. Gte Erd ; A Apend), lasa (AN-larr ap. Asp Leiz2 ).
" Eguraldi lasa, tiempo magnífico" A Apend. "Templado (tiempo atmosférico)" Asp Leiz2. " Egualdi lasaia dago (AN-gip)" Gte Erd 86.
sense-4
4. ( (G, AN), vEys, Dv, H (V, G)), lasa. (Adj.).
(Aplicado a personas)despreocupado, negligente, licencioso, libertino; (ref. a la vida, costumbres, maneras...) relajado, disipado, licencioso, laxo. "Perezoso" . "Libre (fig.). Ematzar lasai oituak (Cb), mauvaises femmes habituées à être libres" Dv. "4. dissolu, libre, dévergondé. [...] Aztura lasaiak, mœurs libres, relâchées. [...] 6. lâche, négligent, sans soin, désordonné. [...] Mirabe lasaia bere bearrean, domestique négligent en son travail; 7. dépensier, sans esprit d'économie, qui use des choses trop abondamment. Aditu nintzan kozinari lasaia zinela " H.
[Alferrak] bere bizimodu lasai epelarekin agerzen du [...]. Mb IArg I 82. [Infernurako bide] atsegin lasaiez, ondasunkunz lausengariz [...] ta arrotasunez betea. Ib. 93. Guraso baldan lasaiegi izan diranak [...] zeñ estu ta larri eriotzan arkituko diran! Cb Eg III 360. Gazte egunetan eraman zuteenak bizitza lasai, mundutar ta gaiztoa. Mg CC 221. Konfesore lasai, mundu zale ta nola alakoa. Ib. 135. Jende gazte lasai urte guzian Sakramentuetatik igesi ebilli diranak. Ib. 209 (v. tbn. 190, salvo errata, latsai). [Eren pekatua ez ezagutzea] ez dator txit kontuz bizi diralako eta utsegiterik egiten eztuelako, eta bai [...] las[a]iak diralako. Gco I 432. Ez dira beillan egoteko eraman bear mutill eta neska arro-lasaiak, bestela [...] beillariak egongo dira izketa lasaietan. AA I 543. Españako legeak agindua daukee, onelako au lasaidunai azoteak ematea. AA II 119. Beste batzuek dira lasaiegiak edo obrazko bekatuak baizik ezertan artzen ez dituenak. Ib. 141. Bizimodu lasai au dala bekatu askotan erortzeko perill andi-urkoa. AA III 607. Diabruaren maliziak [izaten dira] [...] lasaiarazteko eta konfiarazteko bizi modu lasaiean. LE Urt 425 (ms. 152v lazarastekó [...] bizimodu lázoan). Baña bere astura lasai gaiztoakgatik Jainkoak il zuen. Lard 50. Beste gazte bizitza lasaiko batzuek, gizatxarkeri pixuenetakoak egiten ziozkaten. Aran SIgn 50. Ai! Pekatari itsu / lasa ta galdua. / Txit da urrikarria / zure estadua. Mixio Santuetarako kantak (1879), 6 (ap. DRA). Gazte bat, iñoiz ere itz lasai bat bederik bere aurrian esatia ametitu nai etzuena. Bv AsL 26. Etxekalte guztiak eta emakume arrotz lasai batzuek. Ag G 351. Ni saiatzen naizen bezela ta... A! Andre lasai oietako baten eskubetan erori baziñan, ez dakit zer egingo zenduben! Alz Bern 53. --Azkeneko ordu arte egon, eta gero dira larriyak. [...] Zaude ixilik, lasai tzarra. Ib. 61. Lasaiegia izan naiz, ezagutzen det; bañan gure Jaungoiko onak lagundu dit [...] ibillera lotsagarri oiek amaitzen. Alz Ram 44. Ez bere oitura lasaietan geigo kutsutzeagatik. ABar Goi 58. [Gelditzen da arrisku ura] jendeak ez ote duen begiratuko sustar lasaietara, ondore latzetara baiño geiago. [...] Moral onek ortara darama gizadia. Vill Jaink 83. Ameriketako oitura lasaietan galdua arkitu zan. [...] Emen pekaturik beltzena zana, an lege egiña ikusten zuan. NEtx LBB 30. Bata bestia babestu beti, / ez izan ortan lasaiak. Olea 284. Auzoko edozein apez, lasai eta lazoagorik biziko zen kasuan, erranez ez zirela gauzak hain ilun ez hain gaizki ezarri behar. Larre ArtzainE 273. Ordukoek [...] ohituretan lasaiago bezala, askatuago ere zuten mingaina mintzatzeko. MIH 246.
azpiadiera-4.1
Bekatu oen guztien ama da, gazteetan, bizitza lasai-berdea.AA III 608. Bizitza lasai-berdean, kutizian edo beste guraren batean. Ib. 612. Naiz ezkonduak izan itz lasai-loiak darieztezela. Ib. 381.
azpiadiera-4.2

(Usos pred. y adv.).
" Errespetuzko edozeiñekiñ egoin lirakean baño lasaiago egon oi dire elizan (HeH), ils se donnet dans une église plus de liberté qu'auprès de toute personne digne de respect" Dv. "Librement, d'une manière dissolue" H.
Gorputz lasaiegi ta [...] gurari gaistoetan [...] lege gabe oitua. Cb Eg II 42. Gaztetan gaizki eziak, ta arin ta lasai oituak. Cb Eg III 360. [Nolako] dilijenziak egin bear ez dira ezitzeko aragi gaizkira oitua? Nolako kontua begi ain lasai ebilli diranekin? Mg CC 173. Ta auen gaiñetik Marzela ederra garaile, libre ta lasai. "Libre y desenfadadamente" . Berron Kijote 140.
sense-5
5. (Usos pred. y adv.).En abundancia. v. nasai.
Biyotz gogorrak ere [...] / bigundu oi dira; / izerdi edo malkua lasai / bota dutenak badira. Ud 139. Jan da eran lasai emanak dira / ara juan diradenari. EusJok 155. Sagardo ona / saltzen dan tokira, / gaur lasai erateko / ez gaude kupira. JanEd II 138. Jana ta irabazia lasa zedukaten aiekin. Or SCruz 140. Egoarri gitxikotzat yotzen gaituzu, ta eramapenez lasa orni gaiteala, diguzu esaten. Ldi IL 68. Zurrumurru oek aizatuta, dirua lasai zijoan Getaritik jokalarien aurka. TAg Uzt 219. Jantzi on eta garbi, ta zarpalla ere bai ausarki. Zaku, kaja, saski ta zamukak lasai. Anab Aprika 29. Eman jan da edan lasai / neska mutillari. And AUzta 124. [Arbendolak] osto geiegiz itzala lasai egiten baldin badu [...]. Ibiñ Virgil 73.
sense-6
6. "Mou, languissant, abattu" Hb.
sense-7
7. (Uso sust.).Momento de calma, tranquilidad.
Daramagun lasterra neurtzea ez da erraz. [...] Baditugu, bestetan bezala, ezinegonak eta lasaiak. MEIG IX 58.
azpisarrera-1
LASAI ASKI, LASAI ASKO. Tranquilamente; holgadamente.
Euki zitzakean lasai aski amar bei okullu zabalean. TAg Uzt 16. Lasai asko lo egin zun gau artan. Etxde JJ 49. Berak lasai asko erantzungo zien. Ib. 136. Gandua argien atzetik lasai asko altxatzen zala. Txill Let 50. Or exerita dijoaztenak lasai asko zeudek. Ugalde Iltz 53. Lasai asko dijoaz lotara. Vill Jaink 123. Millonario batzun gisa, lasai asko pasian or zebiltzak. Ataño TxanKan 11. Lasai aski jokatu dut. MEIG V 72. Horrenbestez esan daiteke, lasai asko [...]. Ib. 92.
v. tbn. Lasai asko: Munita 100. Ibiñ Virgil 75. Lasai aski: Berron Kijote 113.
azpisarrera-2
LASAI BAINO LASAIAGO. Tranquilamente.
Lasai baino lasaiago bizi ziren herritarren artean. MEIG VI 56. Lasai baino lasaiago idatzi nuen behin [...]. Ib. 132.
azpisarrera-3
LASAI EGIN. "Aflojar <-x->, lasaitu, nasaitu, lasai, nasai egin [...]" Lar.
azpisarrera-4
LASAI EMAN. "Lasa (V-ger-m), otorgar. Lasa emon (V-arr), dar rienda suelta" A.
Neure buruari emeko atsegin zoroetan eta bekatu-gauzeetan lasa emonda, etse au infernurako egiteko. EL2 76.
azpisarrera-5
LASAI-HERTSI EGIN. Aflojar y estirar, hacer un tira y afloja.
[Jan-edanean] galga bear du zintzurrak lasa-ertsi egiteko. "Itaque freni gutturis temperata relaxatione et constrictione tenendi sunt" . Or Aitork 282s.
azpisarrera-6
LASAI-LASAIA. Tranquilamente.
Godalet bat pattarez bete eta [...] gero, lasai-lasaia, ukaldi batekin lurrera aurdiki zuen. Mde HaurB 84. Han egonen da lasai lasaia lagunak zer derasan entzuten. Xa Odol 63.
azpisarrera-7
LASAI-NAHI. Deseo de una vida tranquila, despreocupada.
[Udaldiko oporraldietan] apainkeriak eta lasainaiak zoratuta zerabiltzkin senar-emazteak. Atsegin bizitzari burua lotu zioten ezkero, aundizkien neurrian bizi nai izan zuen. TAg Uzt 171.
azpisarrera-8
LASAIRIK.
a) Tranquilamente, con tranquilidad.
An jarri dira dama-galaiak / biotza apur bat lasairik. "Con un poco más tranquilidad de corazón". Or Eus 223. Zoazkite, ar nadien nigarrez lasairik. Iratz 87.
b)
Lasarik uzten zituen beti beazketan. "Las dejaba flojas a fuerza de manosearlas". Or Eus 47.
c) Ampliamente, en abundancia.
Izan ez dadin jelosik / Igor komita lasairik. Larre ArtzainE 340.
azpisarrera-9
LASAIXEAGO. Más tranquilamente.
Ta gizona berriz lasaixeago bizitzen ikusiko dezu. JAIraz Bizia 60 (v. tbn. 104). Zu zauden tokian arnasa lasaxeago dut. Or Aitork 390. Hola lasaixago pasatuko / degu aurtengo negua. Xa EzinB 137. Gure aldera aldatu nahi nituzke horratik bertsook, neurria lasaixeago hartzea zilegi bazait. MEIG I 239. Arratsaldean lasaixeago aritu zitzaizkigun [bertsolari zaharragoak] . MEIG III 83.
lasai
<< 2 lapatx 0 / 0 1 lau >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper