Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

142 emaitza sagardo bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
eskasia.
sense-1
1. (AN-5vill, B ap. Gte Erd 213 ; SP, Ht VocGr, Lar, , Lecl, Dv, H, A).
Falta, carencia; pobreza. "Disette" , "misère" Ht VocGr. "Cortedad" Lar, . " Loaren falta nabil: [...] lo eskasia du onek (AN-5vill, B)" Gte Erd 213. v. eskas (II, 1) .
tradizioa
Tr. Documentado al Norte ya desde Axular. Al Sur es menos usado.

Nola gizon ezkonduak bethi [...] bereaz frankia, eta bertzerenaz eskasia. Ax 359 (V 238). Paga bezate [...] leheneko asea eta soberania, oraiko goseaz eta eskasiaz. Ib. 44 (V 27). Kreatura miseriez eta eskasiez kargatuari. Hm 205. Ezin dukete [...] amorioaren izena bere ezin konparatuzko banotasuna eta eskasia gatik. SP Phil 286. Bertze othoitz guzien eskasia konpli dezake. Ib. 135 (He 139 eskasa). Hitz hainitz den lekhuan, maiz da eskasia eta probetasuna. ES 184. Uskararen eskasiarekin [...] diskulpatu dut neure buruau. SermAN 1r. Bekhatuak eman darozkigun miseria, eskasia eta sofrikari guziak. CatLav 44. (V 29) Goseari eta gauza guzien eskasiari. Lg I 352. Gozamenez eskasia. Monho 110. Jendiaren eskasiagatik. CartAnd 381. Hunkituak izan gabe horrelako eskasia hortaz. Jaur 397. Nihondik zure flakia / Eta ororen eskasia / Eziñ erremediatuz. Gy 288. Nere eskasiaren ordaintzera. Dv LEd 241s. Diru, lur, ohore, ez dute deusen eskasiarik. Lap 44 (V 24). Mundu onetan zer ote da / diruzko eskasiya! Auspoa 97, 26. Errespetu eskasiak. Etcham 238. Erakusten dabiltza / daukaten graziya, / aragiyak ageri / oien fantasiya; / oraingo eskasiya / dute ikasiya. Yanzi 147. Orotan gizon eskasia, eta gu, emaztekiak, sobera bezala, orotan. Lf Murtuts 45. Aingeru eskasirik etzegon zeruan. Or QA 113. Erakutsirik nola zedukan / jendiaren eskasiya. Auspoa 39, 35. Eskasia ontan, aski ez izate ontan. Vill Jaink 124. Jendetasun eskasia. Larz Iru 134. Diru eskasia. Xa Odol 201. Ogi eskasia. Mattin 36. Bertsotan franko eskasi. Uzt Sas 173. Eta agi denez, jarraitzaile eskasiarik ez zuen izan. PPer Harrip 47. Ez uan sagardo ta pitar eskasirik izaten. Ataño TxanKan 59. Eskasia izanez / gero etxekuak, / lapurtzen ebalako / zati bat katuak. Ayesta 36. Pelukero-eskasia izaten zan. Albeniz 75. Eskasiak berak ere alde onak baditu-ta. MIH 327. Kafe eta gasolina-eskasia. MEIG I 194.
v. tbn. Insausti 57.
azpiadiera-1.1
Falta, ausencia.
Bozkariatzen naiz Stefanas, Fortunatus eta Akaikus etorri zaizkidalakotz: zuen eskasia, horiek bete dute. Bibl 1 Cor 16, 17 (Lç absenzia, He, Dv eskas, Ol gabe, TB urrunde, Ker, BiblE (h)utsune).
sense-2
2. (SP).
Defecto, imperfección.
Zeren hek dira, bai arrazoinaren, bai karitatearen eskasia handiak. SP Phil 385 (He 389 huts). Enaiz minzo eskasiez edo makhurrez baizen. Ib. 312s. Zernahi eskasia, huts eta falta ene aldetik izan dadin, hek guztiak haukien karitate handiak estaliko tuela. ES 123s.
azpisarrera-1
ESKASIAN. v. ESKASEAN.
a) (Precedido de genitivo o tema nudo). A falta de, faltando. "Lo eskasian nago (AN-gip-5vill) [...] lo eskasien nabile (G-azp, AN-gip-5vill, B)" Gte Erd 213.
Gauza guzien eskasian sorthu. Dh 240. Lumaki puxkaz, edo horien eskasian anzara ixterkiz. ECocin 25. Gure eriak deuseren eskasian egon. Laph 233. Aphez baten eskasian. Ib. 11. Bat ere ez dadin gal / zuen eskasian. Etcham 183. Gezur zonbait kondatuz egi eskasian. Xa Odol 256. Mundu huntarik horren eskasian / behar baitut nik partitu. Mattin 104. Tellape baten sartu / diru eskasian, / sarri lo egin barik / ia gau guzian. Ayesta 46.
Beatzi illabetez preparatutzen / egin dute zenbait sayo, / oraingu ontan Gipuzkoarrari / eskasiyan irten zayo. Auspoa 39, 48.
b) (Precedido de participio). Por no.
Egiazko Jainkoa ezagutu eskasian, kreaturak [...] adoratu baitituzte. Lap 63 (V 32). Ez niz beldur, jakin eskasian, damurik ukhanen duziela. Larz Iru 20. Ardiak, kasu eman eskasian, errebelatzen dituela. Ib. 92.
azpisarrera-2
ESKAXIA, EXKAXIA, EXKASIA (Formas con palat.). "Hambre. Ai zer exkaxie daukaten" Izeta BHizt.
Mantenu eskaxiya. PE 77. Lan exkasi batek arrapatu. Ugalde Iltz 19.
azpisarrerakoSense-2.1
( Exkasian ).
Gipuzkoar industri indartsua beso exkasian dago. Basarri 127.
eskasia
<< 1 erramu 0 / 0 freskatu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper