Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

5725 emaitza gizon bilaketarentzat

Sarrera buruan (99)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
aldeztu.
sense-1
(Bera).
Defender, apoyar. "Defender, de alde (pro), aldez (en pro)" AG 2331. "Areriyo gaiztuaz ni aldeztu, del enemigo maligno defiéndeme" Bera. "Garbitokiko goguak aldeztu, aplicar sufragios por las almas del purgatorio" Ib. Cf. A Morf 745: "Son igualmente irreales [= no documentados] los que con el nombre de modales enseñó el maestro [= AG]: aurreztu presentar, aldeztu defender". v. aldezkatu.
tradizioa
Tr. Documentado en textos meridionales del s. XX. En DFrec hay 9 ejs.

Batzarran zin-esan ebala bera [Ama-Birkiñaren Sorkunde Orbanbakua] beti eta era gustiz aldezteko. (1896). AG 1010. Lagija txorijak aldeztuteko da. ForuAB 151. [Aita Santuaren] aurrean aldeztu eban prantziskotarren Araudi edo bizitza-aginduak ain ederto azalduten daben idazki txiki bat. Belaus Andoni 17. Emakume onen bazkunak Jaun-maitasunaren ikurriña (bandera) jasorik, lagundu ta aldeztu du. JBDei 1919, 163. Urtzi-bitartetasuna egiztatzen ez dute; eta orregatik uskurtz kistarraren egia aldezteko gauza ez dira. Zink Crit 20. Gezurra esanaz bere irabazkiak aldeztu. Ib. 42. Gure irizkera jazo batek aldezten ba-du bertan geiago sendotzen gera. Ib. 46. --Kattalin nere semea aldezten? --Bai, ama. TP Kattalin 196. Mun egin geuntsan bada Gurutza deunari, / Illarte aldezteko Jauna ta Euzkadi. Enb 32. Euzkadi aldezteko / Adoretsu nun-nai. Ib. 59. Aldeztuko zaitugu, al dogun bestian. Ib. 53. Eskubidiok aldeztiarren emonik bere bixija. Ib. 60. Euzkera aldeztu biogu. Ib. 46. Gure egin bearra oraiko aldi untan, nagusien ontasunak aldeztea denaz geroz. FIr 143. Momolotu ez gadixan ba, euzkotarrok zaindu, aldeztu, edertu geure euzkerea. Belaus EEs 1925, 174. Gixonak eurak baxen kementsu ta adoretsu aberrija aldeztuten. Otx 45. Lurralde onetan geu baiño ez bagiña, geure etxeak aldezten ekingo genuke? Goen Y 1934, 182. Iru lurraldeak ustetsu eta alkar aldeztuaz. Ib. 183. Nik indotarrai lagundu, eurak aldeztu ta iraingetzea naiz ta bizia galdu eztot lagako. GMant LEItz 64. Agintariak [...] gustien eta bakotxaren eskubideak aldeztu ta jagon bear dabez. Eguzk GizAuz 100. Bakotxaren jabetzea aldeztu ta sendetsiaz. Ib. 164. Aberri ama aldezteko. Laux AB 30. Iruren kontra gizon bakarra aldezteko, ez dit iñoren baimen bearrik. TAg Uzt 47. Alegiñak egingo ditugu zure dirua bear bezela aldezteko. Ib. 218. Erria aldezteko Lanen Batzordea zabalagotuaz. "Defensa del País" . EAEg 18-5-1937 1671. Iri au aldezten dun giza-narearen berri dezakan. Zait Sof 135. Azti-igarkizunak sinisgarri ba-dira, zuk aldezten duzuna, garaille izango dala diote. Ib. 143. Bere burua gogor aldezteko. NEtx Antz 145. Nik aldeztuko dut nere burue. Izeta DirG 78. Emen ezer aldeztu bearrik ez eukala-ta. Erkiag BatB 190. Gal Italiko bazterrak Sextu Ponpeiuren aurka aldezten ari bitartean. Ibiñ Virgil 62. Ta gañera [esniari] ura botatia iñok be eztogu nai aldezterik, guzurra eta engaiñua aldeztia litzake eta. Gerrika 199. Auzua neban legez, neuk aldeztu neban apurtxu bat. Ib. 295. Neronek [...] aldeztu berria dudan batasunerako izan daitekeen bidea. MIH 221. Herriaren interesak ala nor bereak aldezten ari gara? In MEIG IX 59.
azpiadiera-1.1
(Aux. intrans.).Defenderse.
[Dirua] oso errez aldeztuko da, / bera da juez nagusi. BEnb NereA 242.
azpiadiera-1.2
Ayudar.
Bigarren ekaldian altxako du [igarilariak burua] asnasartzeko. Besoetako urari eustiak aldeztuko du igidura au. Anab EEs 1919, 188.
aldeztu
<< aldezle 0 / 0 aldi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper