Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

5732 emaitza gizon bilaketarentzat

Sarrera buruan (99)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
buztan.
sense-1
1. (gral.; Urt Gram 20, Ht VocGr 412; Lar, Añ, VocBN , Arch VocGr , Hb, Gèze, H, Dv), buztain (Lcc), buzten (V-gip, G-nav, AN-olza), bustan (V-gip, AN-egües-ilzarb; Mic, SP, Deen I 167 y II 136, Ht VocGr , Lar, VocS , Añ), busten (AN-olza; Añ), puztan (B; VocB), puzten (AN-ulz). Ref.: VocPir 338; Bon-Ond 297; A (buztan, puztan); ContR 518; Lrq; Iz Als (buztena), ArOñ (buztan, buzten), UrrAnz (buztána), Ulz (puzténa); Etxba Eib (bustana); Elexp Berg.
Cola (tbn. de las aves), rabo. "Cola de animal, buztaiña" Lcc. "Rabadilla de ave, buztaña" Ib. "Cola, bustana <-anna>" Mic. "Colear, mover la cola, bustana erabilli" Lar. "Rabear, menear el rabo, buztana erabilli, buztanari eragin" Ib. Cf. VocNav: "Buztana [y bustana], cola, rabo [...] (Pamplona, Montaña)".
Don Pero buztayna (1258). Arzam 189. Christ Maria presenta for mi balia, for mi presenta for ju bustana. 'Cuando Cristo y María me dan a mí una ballena, te daré el rabo'. Deen II 224. v. 2 isats.
Tr. Documentado desde el s. XVI, es de uso casi gral., aunque poco frecuente en los guipuzcoanos desde mediados del s. XIX.
Anzareak oina xabal, buztaina laburko. (Echalecu, c. 1545). FLV 2007, 63. Eta zituztén buztanak skorpionenak irudi, eta zituztén eztenak bere buztanetan. Lç Apoc 9, 10 (He, TB, Ur (V y G), Dv, Ip, Ol, Ker buztan, Echn puztan; IBk, IBe isats). Gezurrak buztana labur. RG A 61 (tbn. en RS 59). Martiak buztanaz, Aprilak bularraz. Ib. A 44 (y B 47; tbn. en Aq p. 62s. y Zerb Prov 675). Azeriak buztana jauso ezin ta bai gabia; andi dan arren indarra, nagusi jakiteria. RS 27 (cf. Inza NaEsZarr 2117: "Axeriek buztana ezin altxa (gorde, izkutatu) (B). Azari dela ezin estali, eta berdin ajeen bat duenak ere"). Lastozko buztana dauenak, atzera begira. Ib. 202. Amukozko buztana dauenak, suen bildur. Ib. 324 (tbn. en RIs 18; cf. Saug 167 y Holmer ApuntV ASJU 1969, 175). Urdeen buztanez matrazu onik ez. Ib. 51 (cf. ib. 485: Txarri buztanez matrazu onik ez). Astoagaz adi kirolan ta deik buztanaz bizarrean. Ib. 116. Leusindu buztanaz ta esugi ahoaz. "Con la cola". Ib. 372 (cf. O Pr 616). Gutarik garabik zaurthu gabe bere [balearen] indarraz, / segadetan dabillala buztan edo bulharraz. EZ Man II 155. Nik gathua mana, gatuak bere buztana. Saug 170. Sobera iakinzu izanez gabe zedin axeria buztanez. O Pr 670. Idiak errainetako mina duenian, [...] almakez ere ezin segura daiteke ez eta hain guti bustana biribilka non orduian dilindan baitario. Mong 589. Heda zak hire eskua, eta sesi zak horren [sugearen] buztana. Urt Ex 4, 4. Gure katuak buztana luze, nork bera bezala besteak uste. "(Piensa el) ladrón que todos son de su condición". Lar (v. tbn. H s.v. buztana; Inza NaEsZarr 1564). Onziak bere gobernurako badu, arraiak buztana bezala, ol luze urean gainbera sartu lema deritzan bat. Mb IArg I 199. Be artatik suge arrigarrizko asko lasterka zetozela ta beren agiñ ta buztanakin zuten indar guziaz biak tiraka beronz ondatu nai zituztela. Cb Eg II 158. Bakallao buztan batekin. GavS 5. [Samsonek] lothu zituen, buztanetik, hirur ehun axeri. Lg I 227. [Esparantzak] skorpioaren pare khozia dü büztanian. Egiat 245. Zamari baten büztanian / esteka ezazie bertan. Xarlem 1348.
(s. XIX). Zure eskuz buztanetik eldu egiozu [serpienteari]. Gco I 115s. [Zezenak bear du izan] buztana jasoa, luzea, illez ongi jantzia. It Dial 93 (Ip büztana). [Katuak] buztana arontz onontz / maiz erabilliaz. It Fab 27. [Zakurra] belarriak bean, / burua makur eta / buztana anka-pean. Ib. 23. [Haxeriak] ezaririk sabel pian buztana / beharriak aldiz behera. Arch Fab 147s. Buztan hau zertako dugu? / Ez, ez, behar dugu moztu. Gy 69. Han utzirik bustana. Ib. 69. Atzeman zituen hirur ehun hazeri, buztanez buztan lothu zituen, eta erdian estekatu argiak. Dv Iud 15, 4 (Ker buztan; Lard 142, Ol isats). Ez da ahantzi behar aingirak buztana duela gaxtoenik larrutzeko. Hb Egia 151. Lümarik ederrena pabuak büztanin. ChantP 134. Xakhur gose ta minbera, / buztana tripaz behera, / ihes doa gordetzera. Zby RIEV 1909, 103. Ezen [lehoinek sainduari] ferekatzen ziotelarik gorphutza buztanez, iharrosten zituzten beren marrumez inguru hetako erreka guziak. Jnn SBi 119. Gure nahiaz ala zakurraren buztanaz axola bera. HU Zez 106. Baitire halakoak ere; bertzen buztanaz uli haizatzaile batzu onak. HU Aurp 127. Asto bat dotorea [...] guzur-ule baltzakaz / kokota apaindurik / eta zaldi-buztana / atzean loturik. Azc PB 53.
(s. XX). Bustana zapaldu dautsen katuak egiten dituan lango garrasiakaz. Ag Kr 170. Astoren bati buztana ebaki. Ag G 61. Büria dü adartsü xorrotxik müthürra, / büztana gibelin dü zakhürrek bezala. Xikito 9. Deithuz ere ala zerbeit eskainiz, ezin higiaraz buztana baizik [zakurrak]. JE Bur 62. Osatu zaionian [txakurrari] / buztenen puntia, / akordau zaien gero / dana ebatia. Noe 111. Kontratistek zarri diuzte / Garbi beren buriak, / Bertzen buztanez aisago / Kentzen diuzte huliak. LuzKant 77. Baina gauza batez ez da [debrua] orhoitu: buztana luzeskoa duela. Zerb Ipuinak 85. Gaztena adar bati buztanetik dilindan, heieri beha hura ere, ikare daldaretan zagon urtxintxa pollit pollit bat. Barb Sup 30. Zentzua dik, zentzua din / buztana bezen laburra! Ox 89. Txut! --iñuan otsuak, baso erdittik ebillala, buztana anka-artian ezkutauta. Altuna 89 (ib. 32 bust-). [Arrainak] zareño batian sarturik eta haundia muturretik dilindan, buztana kasik lurrean herrestan. Zub 22. "Alde txarreko" aldra andijak agertu zirala Andikoetxen, euren prakagorri, bustan, adar ta guzti. Kk Ab II 89. Buztenetik dingiliz adrillu bat ipiñite [astueri]. Ib. 151. Etzala geiago eguno buruz aurrera iñon sartuko, buztanez atzera ibilli baño. Otx 59. Buru ta buztan, lepo ta anketan / ez dite [beorrak] etsitzen girgillik. Or Eus 178. Buztanari eragiñaz eta saietsa okertuz, bizkor erasotzen zioten lanari [idiak]. TAg Uzt 264. Eta [pottoka] buztana harro gan zen larrez larre. Iratz 51. Urdandegian urde ila. Ila bada, bizia bada, buztana badarabila (Sal). "Mueve el rabo". A EY III 88. Domuru Santuru Santuru, txarri andi bat il dogu, buztana ez bestea yan dogu, bera lapikoan daukagu (V-ger-m). A EY IV 305. "Papogorriaren buztana" izendun poema bildumaren ontzailea. Mde Pr 245. Arrain-buztan gozo bat jaten. Bilbao IpuiB 239. Asto illari garagarra emon buztanetik. Baiña ezin biztu, a ilda beti. And AUzta 98 (cf. Lar: "(Al) asno muerto, la cebada al rabo, astoa illa danean, garagarra buztanean"). Katu baltz bat, buztana tente. Erkiag BatB 121. Ene bi zakurri, ene kanpoko bi untzi buztanetik estekatu eta debruetarat igorri hek eta heiekin ene bi mila ardiak. Larz Iru 60. Demoniñuak izateko adarrak eta buztana bakharrik falta zitzaien. Osk Kurl 126. Neuk elduko deutsat [txarriari] buztenetikan, / eta zu bizkor egon gantxoaz, / eta bestiak gero eskuekaz! BEnb NereA 47. Suzko tarraiña aundi baten antzekoa ei zan, beste suzko buztan luze bat beragaz eroiala. Alzola Atalak 35. Buztana bati kendu ta bestiari ezarri. EZBB I 75. Luza eskua, eta lot zakizkio buztanetik. Bibl Ex 4, 4. Ark ez zuen ajerik / buztan ta eguan. Zendoia 103.
v. tbn. Elzb PAd 27. Anab Usauri 18. MendaroTx 208. Eguzk GizAuz 26. SM Zirik 124. Arti MaldanB 201. Ataño TxanKan 21.
Lehenik galdegin zuen bere armaden Nafarran gaindi pasarazteko baimena, bainan Nafarroko Erregeak egin zuen bere baitan gatu horrek bazukela beste buztanik. "Qu'il devait y avoir anguille sous roche". Ardoy SFran 48s. "Gatu horrek bertze buztanik badik", zioten beihalako Eskualdunek. Guk ere jalgi ginezake, baginaki gripak badukeela buztanto izpi bat: Nork daki gripa-harrak bertze buztanik ez lukeen? SoEg Herr 24-3-1960 (ap. DRA, que explica: "[SoEg] duda que la gripe de Khrutxev no sea una enfermedad diplomática").
"Sin pies ni cabeza, ez buru ta ez buztan" VocZeg 288. "Orrek ez du ez buru ta ez puzten (AN-gip-5vill, B), ez dute zure solasek bürürik ez buztanik (BN-lab-arb-ciz, S), orixe duk ez buru ta ez buztan (AN-gip-5vill, B)" Gte Erd 272 (s.v. (horrek ez du) sentidurik).
Nik ongi dakitana da haren predikuak ez zuela ez bururik ez zangorik, edo muthurrik ez buztanik. Elsb Fram 139. Arrazoi orrek eztu ez buru ta ez buztan, ikusi dugunez. Vill Jaink 152.
sense-2
2. (gral. ap. A; H). Cola de vestido, etc.; en gral., objetos en forma de cola. "Cola de [...] vestidos, etc." A. "Sotana buztana, queue de soutane" H.
Kadran-orratzak, / burdin-aitz latzak / hunki eta buztan mehea, / xuxen, han hara, / eguerditara / diadukan punta xehea. 'Une fois que la rugueuse pierre de fer a touché sa mince queue' . O Po 10. Porriak bizarra xuri badu ere buztana berde du. O PrASJU 263. Iakiteko duzu Uges eta Orcaniak nort esu eta dire 10 l., eta Orcannien bustanek diraute alantur 4 l. INav 37. Luzeki izan dute gudu orrazekin, / emanez arreztelu itxura gorekin; / etzuten ere nahi buztana dilindan / buruko plegatutik hiru ezkinetan. Hb Esk 181. Chinako jendek burutik behera ekhartzen dituzten ilezko bustan luze batzu. Prop 1876-77 5. Bururdiko ile hura misionesten lagunek hekiei phikatu buruko buztanetarik bildua zela. Ib. 12.
azpiadiera-2.1
(S ap. Lh; Urt, Lar, Añ, VocBN, Hb, Dv), puztan ( VocB ).
Cabo, etxremo (de vela, cuerda, etc.). "Candela cerea, kandela xigórra, kandela buztana" Urt IV 128. "Cabo de vela, hacha, &c., kondoa, ondoa, buztana" Lar. "Cabo de vela" . "Queue [...] de corde, de fil" VocBN . "Hari buztan, bout de fil" Hb. "Bout, en parlant d'une corde, etc." Dv. "Extremidad del hilo, ari puztan" VocB. Cf. VocNav: "Buztana [y bustana], [...] extremidad de algo (Pamplona, Montaña)".
Kordel buztan bati / oiñ bat zion iratxiki. Gy 248. Sokak palupan eta lazoa trostan, / errekari behera juan zazkit postan: / Ezpainak oskan; / ehun goropillo eta berrehun buztan / bakhotxaren phuntan. '(Bouts de) queue' . ChantP 88s.
azpiadiera-2.2
"Manche d'ustensile" Lrq. "Golde-buztana" Iz ArOñ.
azpiadiera-2.3
(Fig.). "Lo mismo se llama en un enredo: arpa zak orren puztana" VocB .
azpiadiera-2.4
Pie de hongo.
Onyuak. Behar dira ongi xukhatu oihal batekin. Xeha zaitzu buztanak eta emaitzu egosten. ECocin 26.
azpiadiera-2.5
Parte final, parte opuesta al principio o a la cabeza (de una cosa). "Fin" SP. "Queue [...] de procession, etc." VocBN . "(Fig.) ez dadukazu ikhusirik egiteko horren buztana, vous n'êtes pas près de voir la fin de cette affaire" Dv.
Asitzen da deabruaren berriakin [...] ta bukatzen du gazeta bustan onekin: ta au utsa da nere kolkoan gelditzen danaren aldean. AA III 559. Jaunak ezarriko zaitu buruan, eta ez buztanean; eta bethi gainean izanen zare, eta ez azpian. Dv Deut 28, 13 (Ol ez isats, Ker ez azken). Ezpanakaz izan zan / azkanengo baia / baina buztan bategaz / egoan epaia. // Au zan itxarotea / barri emon artean / bere anaia eukanari / Mexiku aldean. Azc PB 132. Lauek [bersuek] azken hitzaren buztana berdina daukate. JE Bur 144. Orduan, egun hemen agertzen ditugun koplen buztan batzu baizik etzituen eman, orok ahantziak edo ahantzixeak zirelakotz. [...] huna nun diren bururen buru. GH 1924, 248s. Ezar dezagün Rosa, Rosae, Rosis, Rosae, Rosarum, Rosis zütüzkiala eman herrokan, eta beste üskara büztanak lati hitz horier norbaitek eretxeki dütiala. Const 16. Gora izan hadi, Suge, / hi haizenik ene Rege, / hi haizenik ene Jainko / gau huntan eta bethiko, / urthe-buztaneko Suge! Mde Po 97. Zaharrek zaukaten martxo ilabethea frango xirtxila zela, erdi negu-buztan erdi uda-buru. Herr 7-3-1957 (ap. DRA ). Ixtorio horietan batzuek burua ontsa egina zuten, bainan bere elasturiak ahanzten batzuetan buztan baten emaitea. Herr 24-12-1959 (ap. DRA ). Buruila udaren buztana, ta neguaren astapena. (BN-baig). Satr CEEN 1969, 83. Da euren asmo ori aurrera eruan al izateko, atzeko buztanian emon gura eutsen lekua sozialistiei, lagun izateko. Gerrika 281.
azpiadiera-2.6
"Bertzen buztan ibiltzea (L), andar pisando los talones de otros, litm.: convertido en su cola" A.
Zerbait dakigun guziek ez badugu indar egiten gure lanaren argitzeko, beti gibel eta bertzeen buztan egonen da Euskal-Herriko jende xehea. JE Med 128. Buztan, huna oraino oto batzu, bainan geroago argalagotuz doa lerroa. JE Ber 93.
azpiadiera-2.7
Consecuencia.
Lur huntako zerek, nahi bezain onak eta itzal-gabeak izanikan ere, zerbait buztan tzar badakarte denek, eta gure argi guziek zerbait ilhunbe. Leon Imit I 3, 3 (SP, Ch eskas, Mst eskastarzün, Echve inperfekzio, Ip eskazkeria, Ol nosku, Pi utsune).
sense-3
3. (V, G, AN-egüés-ilzarb-olza, Ae, Sal, R; Dv, Bera). Ref.: VocPir 290; Bon-Ond 252; A; A Apend; Iz To (buztana).
"Penis" Bon-Ond 252. "Nom couvert du membre viril" Dv. "Organo genital del varón" A. "Pene" Bera. "(Ae), pud. del hombre" A Apend. "La verga (de animal y persona); buztan bat (itz itxusia da Ibarren)" Iz To. Cf. VocNav: "Buztana [y bustana], [...] M. virile (Pamplona, Montaña)". Cf. SM Zirik: juan ziran kontuan jausten eibartarrak buztanik ez eukela; atzian baintzat.
Jaunaren baldarnan ez da sarthuko ebakirik, potroak lehertuak edo ebakiak dituenik, edo buztana moztua duenik. Dv Deut 23, 1. Ikusten dudanian maitearen aztala / jartzen zait büztana adarra bezala. (In HErot 110).
sense-4
4. "(L-ain), púa, la primera que brota del grano sembrado" A. Cf. buztandu.
Mindegia egiterakoan hezkurra eta gaztaina mihauria buztantzera uzten dira, gero haixturrez mozten dira buztanak. Dv Lab 339.
sense-5
5. Cola, exclamación de oprobio. "Colear a alguno, gritarle cola, cola, buztan otsegitea" Lar. v. 2 kola.
sense-6
6. Cola, fila.
Urkoitik beretik bazen oto-buztana handi bat, ez baita harritzeko gure zinema tokia arroltzea bezala berhea [sic, por bethea?] baitzen. Herr 9-1-1958 (ap. DRA ).
sense-7
7. "(V-gip), pequeñuelo. Se usa como epíteto despreciativo. Neska-buztana, la muchachuela, litm.: el rabo de muchacha" A, que cita a FSeg.
azpisarrera-1
AZERI-BUZTAN. v. azeri.
azpisarrera-2
BIZAR-BUZTANAK. v. 1 bizar.
azpisarrera-3
BURU-BUZTAN. v. buru.
azpisarrera-4
BUXTAN. (Forma con palatalización expresiva).
a) "Buxtan (L, BN, S), dim. de buztan, petite queue" Lh.
Begira kattagorria exerita, bere buxtana ttentte ttentte duala. Sabiag Y 1933, 422. Sator-buxtanak pinta bat ardo, / sapelatsak arraultz pare. Or Eus 176. Buxtana harat eta hunat ari zaio [xoriari], lurrean ez baita deus hoin arinki ibiltzen. JEtchep 26. Barnetxeko zakurrak, pasatzean, ez ginituen izitzen: ezagutzen alabainan, buxtana higika berak erakusten zuen bezala. Larre ArtzainE 43.
b) Cabo (de vela, etc.); pequeño apéndice, extremo. "Candela cerea, kandela xigórra, kandela buztana, argi buxtana" Urt IV 128. "Paper buxtan, billete (L)" Lander (ap. DRA).
Zeiñ hañitz balio duen debotak eta zeiñ guti nagiak. Izaia handiak kandela buxtanaren argiarekiñ konparatzen du nagia. Gç 29. Gehienik hunkigarri zarokidana zen paper buxtan bat, zointan izkiribuz ezarria baitzuen bere biziaren xede guzia. Prop 1896, 254. Titulu erospen eta saltzeak. Titulu buxtan guziak pagatzen dira penarentzat deusik atxiki gabe. EskLAlm 1911, XI (anuncio). Este itsuaren zolan, zortzi-amabi zentimetro luzeko buxtan bat badugu. FIr 169.
(Con reduplicación intens.). Último extremo.
Firrindan arthiki zuen hortzen artean zaukan azken zigarretaren buxtan buxtana. Barb Sup 35s.
c) (Sal ap. VocPir 290; puxtan VocB). "Parte viril del hombre, en Baztán puxtana" VocB (s.v. zakil).
azpisarrera-5
BUZTAN-HARRO.
Azari buztan-arroa. "Un zorro de esponjada cola" . Or Eus 176.
azpisarrera-6
BUZTAN-AZPI (En casos locales de decl. sing.). Zona situada bajo el nacimiento de la cola.
Zainak ageriak eta atheratuak sabelean, errapean eta ixter-artean buztan-azpiraino. Horrelako behia erosten baduzu. Dv Lab 250. Badira behiak dituztenak buztan-azpian, bi aldetarik, eskuin eta ezker, bi izar ttipi. Ib. 248. Buztan azpitik haizeak akar. Ox 114.
azpisarrera-7
BUZTAN-BELAR. "Hierba" Satr VocP.
azpisarrera-8
BUZTAN-EBAKI.
De cola cortada. "Una novilla o novillo buztar ebaquia" (Baztán, 1524). LexHNav II 85. "Un billorroci buztan ebaqui" (Baztán, 1536). Ib. 85. "Una novilla cortada la cola, que se llama en vascuence buztar ebaqui" (Oyeregui, 1561). Ib. 85.
azpisarrera-9
BUZTAN-EPAITZA (bustan epaitza Lar; bustan ebaitza Lar). "Derrabadura" Lar.
azpisarrera-10
BUZTAN-GAILUR. "(Vc, G), prominencia o parte alta del rabo del ganado" A.
azpisarrera-11
BUZTAN-GAIN. "(Sal, R), prominencia o parte alta del rabo del ganado" A.
azpisarrera-12
BUZTAN-GIZON. Seguidor.
Naaste ta saltsa artean ibilteko beti gertu egoten zanaz, arezaz ederto baliauten zan Olarratz erri aretan, bere esaneko taiututeko; beste errietan ganerantzeko buztan-gizon eta menpekoak orniduten zituan antzera. Erkiag BatB 85.
azpisarrera-13
BUZTAN-GORRI. v. buztangorri.
azpisarrera-14
BUZTAN-IZAR. Cometa. v. IZAR BUZTANDUN.
Iñoiz etzen ozkarbiz ainbat tximista erori ez eta buztan-izar parte-txarrekorik ain usu diztiratu. Ibiñ Virgil 79.
azpisarrera-15
BUZTAN-KONKOR. "(L-ain), prominencia o parte alta del rabo del ganado" A.
azpisarrera-16
BUZTAN-LABUR. "Rabicorto" Lar.
Erbitto bat: beharri xut, buztan labur. Ox 67.
azpisarrera-17
BUZTAN-LATZ. De cola áspera.
Txori-buru puztua, / ero garbi, buztan latz. Lar DT CXCIV.
azpisarrera-18
BUZTAN-LUZE. v. buztanluze.
azpisarrera-19
BUZTAN-MOKO. "Prepucio, parte carnosa que se cortaba en la circuncisión" A (que cita a Dv y Ur).
Erregek ez du ezkont-sari beharrik, baizik ere nahi ditu Filistindarren ehun buztan-moko, erregeren etsaiez asperkunde egina izan dadientzat. Dv 1 Sam 18, 25. Eta berehala ingurebaki zioten egun berean buztan-mokoko haragia, Jainkoak manatu izan zioen bezala. Dv Gen 17, 23. Eta inguruan ebakiko dezute zuen buztanmokoaren aragia, izan dedin nere eta zuen arteko elkartasunaren señaletzat. Ur Gen 17, 11 (Urt prepuzioko haragia). Semeari, zortzigarren egunean, buztan-mokoa erdaindu bear zaio. Ol Lev 12, 3. Orduan Seforak, sukarrizko aizto bat arturik eta bere semeari buztan-mokoa erdaindurik, aregaz Moisesen lotsariak ikutu ebazan eta "Odol-senar zaitut" esan eban. Ker Ex 4, 25 (Urt prepuzioa, pitxo-muthurra, Bibl prepuzioa). Biurtu egidazu Mikal nire emaztea, filistarren eun buztan-moko ordainduta emaztetzat artu nebana. Ker 2 Sam 3, 14.
azpisarrera-20
BUZTAN-MOKOR. De cola pequeña.
Bizarra bai, buztana nun? / Oi, aker buztan mokorra! Ox 89.
azpisarrera-21
BUZTAN-MOTTO. "Buztanmotto (B, L-ain, R), praepucium" Ol Giza-soña (ap. HErot 110; las indicaciones dialectales coinciden con las dadas por Azkue para motto "penacho"). v. BUZTAN-MOKO.
azpisarrera-22
BUZTAN-MOTZ (L, BN, Sal, S, R; Lar, Dv; -mutz S), BUZTAN-MOTX (-mutx S). Ref.: A; Lh. De cola corta; de cola cortada. "Reculo, buztan motza, lat. sine cauda" Lar. "Qui a la queue coupée" Dv. "Rabón, sin cola" A. "Buztan-motz (L, BN, S), -mutz, -mutx (S), 1.º courtaud; 2.º (S-saug) qui a la queue coupée (chien, porc, coq, etc...)" Lh. En Ag G 158 hay Bustamotx, usado como nombre de perro.
Arre potxo, arre arre / anda astuen olza, / au nok erosi eraiustan / asto buztan motza. DurPl 63. Haxeri buztan mutza. "Le renard ayant la queue coupée" . Arch Fab 159. Hitz horietarat egiñ zen halako karkaria / non buztan-motza nahiz zen ya mintzatu nahia. Gy 70 (en la fábula "Axeria buztanaz gabetua"). Ezkon-sari badukek zorri larru-urdiña, / kukuso begi-bakar, txerri buztan-motxa. "Rabicorto" . Or Eus 38.
azpisarrera-23
BUZTAN-MOZTU. De rabo cortado.
Axeri buztan motztuak / egiñ zuena bera. Gy 70.
azpisarrera-24
BUZTAN-OILAR. "(L-ain, BN, S), prominencia o parte alta del rabo del ganado" A.
azpisarrera-25
BUZTAN-PALA. Aleta de cola.
Amabi metro luze, / gerriya amar lodi, / buztan pala lau zabal, / albuetan pala bi [baliak] . Arrantz 108.
azpisarrera-26
BUZTANPE (En casos locales de decl. sing.). Zona de debajo de la cola. v. BUZTAN-AZPI.
Nik badakit nire irakurle guztieri begi-begiko yakezana zangurru ta karramarru egosiak. Buztanpean zein okela gozoa dauken, e? Bilbao IpuiB 239.
azpisarrera-27
BUZTAN-UHAL. "Large lanière qui passe sous la queue et embrasse les fesses d'un cheval, d'un mulet" H (s.v. uhala).
azpisarrera-28
BUZTAN-UKALDI. Coletazo.
[Beiak] zintzarria dilindanga dabilkie lepoan eta buztan-ukaldiz edo ostikoz uxatuko ditue euli-eztenaren ziztada miñak. TAg Uzt 99.
azpisarrera-29
BUZTAN-UKALDIKA. A coletazos.
Eta han ikusten indarka eta buztan ukaldika egundaino ikusi ez duen heineko arraina. Zub 22.
azpisarrera-30
BUZTAN-URDIN. v. buztanurdin.
azpisarrera-31
BUZTAN-URKULU. "(V-gip), buitre" A. Cf. buzturkulu.
azpisarrera-32
BUZTAN-ZIRI. "Bustan zirixa, cola que la costumbre autorizaba a colgar por detrás a los distraídos, el día de los Santos Inocentes. Bustan ziri aundi bat atzian ebala juan zan auzokuari iñuzente eraittera" Etxba Eib.
azpisarrera-33
BUZTAN-ZORRO. "Codón, buztanzorroa" Lar.
azpisarrera-34
BUZTAN-ZOTZ. (Foix ap. Lh; buztantzotz S ap. A).
a) "Prominencia o parte alta del rabo del ganado" A. "Proéminence de la queue des bêtes. Syn. [buztan-]oilar" Lh. v. BUZTAN-GAILUR.
Zamalxkotari büztan azotza [errata por büztan zotza?] alxatzen deio, eta, gibeleko begi ondotik ahürreto bat bohor-üllü idokiten. Berrion GH 1930, 419.
b) "Buztanzotz (S-athar), verge de l'homme (triv.)" Lh.
azpisarrera-35
BUZTAN-ZURI. v. buztanzuri.
azpisarrera-36
LUKI-BUZTAN, OILO-BUZTAN. v. luki, miru, oilo.
buztan
<< BATZAR-GIZON 0 / 0 EGURALDI-GIZON >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper