Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

5725 emaitza gizon bilaketarentzat

Sarrera buruan (99)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 basta.
etimologikoa
Etim. De rom. baste. v. DCECH s.v. basto II.
sense-1
(V, AN, B, L-ain, BN, R-uzt; Lcc, SP, Urt II 508, Lar, Añ, VocBN , Dv, H, A DBols , Zam Voc ; -ea det. Añ), basto (S; Gèze), pasta (G; Dv). Ref.: A (basta, basto, pasta); Iz ArOñ (asto-bastia); Elexp Berg; Izeta BHizt2.
Albarda; montura, silla de montar. "Albarda de bestia, bastea" Lcc. "Bât" SP, Gèze, Dv y H. "Astraba" Urt II 508. "Albardón" y "baste, albarda" Lar. "Albarda" Lar, . "Montura de caballos" , "albardón" y "basta, montura de acémilas" A. "Asto-bastia, almohadilla para sentarse sobre la cabalgadura" Iz ArOñ. v. arbalda, txalma; zela.
Zelarik nahi eztuianari eman bekio basto. Saug 132 (cf. O Pr 428: zela nahi eztuenari eman bekio arbalda). Eztut nik preziorik mudatuko nai badu [astoa] artu eta nai badu utzi, borz zorziko basta gabe, eta amalau erriel basta. ConTAV 5.2.9, 142. Franziaren fagoretan izanen da arrasta, / Espaiñol bizkar zabalak jasan dezala basta. (c. 1689). BertsZB 138. Bañan Rakelek hartu zituen niniak eta ezarri zituen kamelu baten bastan, gero iarri izan zen hekien gañean. 'Subter stramenta cameli' . Urt Gen 31, 34 (Ol gamelu-bastan; Ur gameluaren tresnen azpian, Ker ganbelu-arbaldan, Bibl kameluaren pildetan). Guzia argaldua, aginte ta indar gabea, bizkarrean zituela zorro andi bi, buruz bera, basta zatar, ta ugal erdi etenekin. VMg 47. Eztitin sober'ebil primer khort'egiten, / Gibeletik manduer bastaren ezarten. Etch 282. Eta etzen ageri, orai bezala, / Hainbeste basto, hainbeste zela, / Ez gerlako hainbeste trastu. "Tant de selles et tant de bâts" . Arch Fab 153. Noiz ere astokhümeak yasan nahi baitü potroaren itxura, beharrietarik atzamaiten beitüte, eta basto ekharle delakoz, bizkarrian bastoa ezarten beitiote. Arch Gram 59. [Zaldi] hunek bizkarrean basta hutsa zuen; / Asto gaizoa aldiz haiñ kargatua zen, / non aboro ez baitzirauken. Gy 126. Urhezko kapa duk hire basta. Ox 114 (dirigiéndose a un asno). Perrak baditu soñian bañan / mantxua degu birian, / basta polit bat jarri bear zaio / gaur orixen bizkarrian. Tx B 158. Lan txukunetan etzen ari izaten; geienez zamarientzat bastak egiten eta landa-lanetan. Or Mi 6. Basta ederragatik asto duk astoa. Zerb Prov 127. Borreroak bere lanean poxelu lukean igimendurik ez dezan egin, asto basta bizkar gainean ezartzen zaio, hartan jartzen baita laguntzailetarik bat. Mde Pr 78. Asto aundiak, basta aundia bear. (AN-larr) 'Arroarentzat, guzia gutxi egiten' . Inza EsZarr 153.
azpisarrera-1
BASTA-BURDINA. Cf. VocNav: "Bastaburrín, hierro de cocina. Asador (Añorbe). // Una clase de lezna para coser bastes"; "bastagurrín, lezna larga para coser bastes (Obanos). En Añorbe y otras localidades, bastaburrín, que en vascuence significa 'hierro de (o para) bastes'"; "basteburín, punzón para meter lana en los bastes".
Basta burdina bat. HerVal 167.
azpisarrera-2
BASTA-ESTALI (bastestali BN-baig ap. A). Cubierta de basta.
azpisarrera-3
BASTA-ESTALKI (Sal, R ap. A; bastestalki Sal, R ap. A; Lar, Hb; basto-estalgi S ap. A). "Caparazón [='cubrebaste']" Lar. "Cubrebaste, aparejo que se pone sobre la albarda para evitar su mojadura" A.
azpisarrera-4
BASTA-ITZE (R). "Bastaitze se dice al clavo que usan los basteros y también los carpinteros, tiene 4 ó 5 pulgaradas de largura y se llama de cabeza" Mdg 144. "Bastaitze (R), el más grande de los clavos" A.
azpisarrera-5
BASTA-JO. "Pastayoa, herida producida por el baste" Asp Leiz.
azpisarrera-6
BASTA-JOSTORRATZ. "Pastajostorratz (G-to, AN-gip), aguja salmera, cierta aguja para hacer colchones" A.
azpisarrera-7
BASTA-KAKO. "Basto-khako (S-saug), cacolets" Lh.
azpisarrera-8
BASTAKO (Animal) que lleva basta.
Pastakorik (astorik) nai ez, eta sillekorik (zaldirik) allaatu ez. "Aberats nai, baña ezin" . (AN-ulz) Inza NaEsZarr 968.
azpisarrera-9
BASTAKO GIZON. "Homme stupide" Hb.
azpisarrera-10
BASTAKO ZALDI. "Bastako zaldi, un cheval de bât: stupide, qu'on écrase de travail" Hb GH 1929, 84.
azpisarrera-11
BASTA-ORRATZ. (G-to, L-ain; bastorratz AN-5vill, B, L-ain, S; Dv; pastorratz AN-5vill; pastarrotz G-nav). Ref.: A (bastaorratz, bastorratz, pastorratz); Lrq /baśtoRác/; VocNav (bastorraz); Iz Als (pastarrotz); Izeta BHizt2 (bastorratz).
a) "Carrelet de bourrelier" Dv. "Aguja salmera o para hacer colchones" A. "Aiguille à matelas" Lrq. "Aguja de coser sacos" Iz Alsd.
b) "Bastorratz [...] (BN-baig, R), aleta de pez" A.
c) "Bastorratz [...] (R), aguijón de la culebra" A.
azpisarrera-12
BASTA-UZTAI (bastuztai Lar, Hb). "Taja de albardas, bastuztaia" Lar.
basta
<< BASO-GIZON 0 / 0 BATZAR-GIZON >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper