Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

5698 emaitza gizon bilaketarentzat

Sarrera buruan (99)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
adoretsu.
sense-1
(V-gip ap. Elexp Berg ; Ort Voc (V-ger)).
Brioso, animoso, vigoroso; valeroso. "Animoso, empeñista. Etzuan oso abilla, baiña bai adoretsua " Elexp Berg. .
tradizioa
Tr. Documentado en Arrese Beitia y en autores meridionales del s. XX. En DFrec hay 20 ejs.

Gure errutsu, biotz andiko, adoretsuak, / egozan mutu, zer egiñ eziñ asmaduta. AB AmaE 438. Sugurdi azkarren tipirri taparra luze adoretsuak. Ag G 216. Ikusi dezagun gazte adoretsuen esetsaldia. Ib. 100. Gogo olde sendo ta adoretsuduna. "Un alma de temple fuerte y brioso". Zink Crit 45. Gorputz argalaren yaube izan arren, gizon adoretsuaren gogo-sendotasunak [...]. GMant LEItz 66. Adoretsuba zan gure mutilla. "Courageous". Altuna 67. Ez zitzaion [Martini] atsegin neska bati mutilla adoretsua edo koldarra berdin iruditzea. Anab Usauri 84. Abek pozik ateak irikitzen dizkate gizon ta emakume adoretsu oieri. ABar Goi 18. Ezeben gure gudalariak sinistu nai mutil adoretsuaren egitsari ederra. A EY II 145. Euskal-idazle adoretsuak pizkortu ta aizatzeko. EG 1954 (11-12), 206. Eta gudarako gixon errime-adoretsuek urten eudien emendi. Akes Ipiñ 11. Amaika itsasorate egiñiko itsaseme adoretsu artan edo arengan. Erkiag Arran 14. Egun baten, zure adiskideai irudipenez / auxe egin zeutsen berba: / "Adoretsu bati ezarri dautsat koroia, / gudari bat jaso dot erriaren gaiñera". "Imposui coronam potenti". Ker Ps 89, 20 (Dv indardunari eman diot laguntza). Eun eta bederatzi urte zituela, burua adoretsu bere senean zuelarik, bukatu zuen bere bizitzaldia. Zait Plat 122. Beso adoretsu oien kemena. "De vuestros valerosos brazos". Berron Kijote 85. Gaulako Amadis adoretsua. "El valeroso". Ib. 169. Bere biotz adoretsua lagun. "Intrépido corazón". Ib. 216. Ez da ausartu langile iaio eta adoretsu hauei zor zitzaien neke-saria ematera. MEIG I 186. En DFrec hay 20 ejs.
azpiadiera-1.1

(Usos predicativo y adv.).
"Animoso. Batian mendira, bestian bizikletan, oso adoretsu dabill gure semia aspaldixan " Elexp Berg. .
Alfonso gerran adoretsua, / Jimena eta Errodrigoren seme errutsua. AB AmaE 443. [Ibilli zan] atuna baño azkarrago [...], balea baño adoretsuago. Ag Kr 211. Alai ta lasai, zangar ta adoretsu egin zituan Ameriketarako bideak. Ag G 253. Baña, il-oge-buruan dakust / Gotzon bat geure pozgarri, / Zarden ta zutik ain adoretsu / Aberrijaren zaindari. Enb 35. Euzkelduna dalarik / Jeltzalia be bai, / Euzkadi aldezteko / Adoretsu nun-nai. Ib. 59. [Andra asko] gixonak eurak baxen kementsu ta adoretsu aberrija aldeztuten. Otx 45. Neurtitza bizi ta adoretsu irten oi da. Inzag RIEV 1933, 416. Adoretu adi, Ramus, ez duk-eta irea gaiztakeri orren errua. --(Adoretsu, etxera abian). Ez; nik etzioat orrelako txarkeririk erakutsi. Lek EunD 50. Gure biotza ta barrua gertu ta adoretsu izan bear ditugula erakutsirik. Erkiag Arran 165. Adoretsu jarduteko gogo ta egokitasuna. Erkiag BatB 127. Adoretsu jarraitzen du lanean. Herr 1-3-1961 (ap. DRA).
adoretsu
<< adore 0 / 0 adra >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper