Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

5744 emaitza gizon bilaketarentzat

Sarrera buruan (100)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
abarrakitu.
sense-1
(G-to, AN, R-uzt; Lar, H (G)), abarrikatu (G-to, AN, L-ain, BN, Sal, R), abarriketu (B), abarrikitu. Ref.: A (abarrakitu, abarrikatu); Satr VocP; Izeta BHizt2 (abarriketu).
Destrozar, hacer añicos. "Despedazar, maltratando excesivamente" Lar. "(Hacer a uno mil) añicos" Ib. "(Se ha hecho) pedazos este hombre, [...] abarrakitu da" Ib. "Abarrikatu, romper, destrozar (188). Burua abarrikatu, romperse la cabeza" LE-Ir. "Mettre en menus morceaux" H. "Destrozar. Abarrakiten yeir, ekuru ezbaiago (R-uzt), te destrozaré si no estás quieto" A. "Aize-erauntsi batek oro abarrikatu itu (BN-baig)" Ib. "Destrozar. Aize unek bazter guziek abarriketu tu" Izeta BHizt2. . Tr. La forma documentada en textos guipuzcoanos anteriores al s. XX y en Ibiñagabeitia es abarrakitu (abarrikitu en Arrue). Hay abarrikatu en textos alto-navarros (LE-Ir y ETZ ) y, ya en el s. XX, en un texto de EEs y en Olabide y Zaitegi.
Batzuek laurgituak, besteak erdiratuak: batzuek lauridikituak, besteak beren ezur guzietan abarrakituak, zeatuak, zatituak. Lar SermAzc 50. Luzifer serpiente zar gaixtoarri burua austera eta abarrikatzera. (AN-erro, s. XIX). ETZ 264. Arras txeatu, abarrakitu eta azpiratuak izan ziran erromatar aiñ ots-andikoak. Izt C 262. Jeptek ain ondo jakin zuen arpegi ematen, non aurkeztu zitzaiozkanak abarrakitu eta ondatu zituen. Lard 137. Abner-en jendea txit abarrakitua izan zan. Ib. 185. Israeltarrai eraso, abarrakitu, eta Sabaringo ibarreraño atzera erazo zituzten. Ib. 112. Eta ain abarrakituta utzi zituen, non, larrugorrian eta zauriz beterik, etxetik doi-doi irten ziran. Ib. 517. Bere burua abarrikitua eta azpiratua ikusita. Arr Bearg 418. Santa Teresaren izkunde galai eroso zaintsua abarrakitu ta ondatzea bezela, beste orrenbeste gure izkuntzarekin egitea. Aran SIgn 202. Guda tokira juan zan gudariak bizkortzeko asmoz. Alaz guziz ere arrunt (completamente) abarrikatuk izan ziran abek. J.M. Tolosa EEs 1913, 209. Ta txarotu genitun, Esebongo erregeri egin genionez, aren iri, gizon, emakume ta aur guziak abarrikatuz. Ol Deut 3, 6 (Dv hilez, Ker triskatu). Ene iria! eme zoritxarreko narea! orain eguneroko zoritxarrak suntsituz abarrikatzen ari zaitute. Zait Sof 49. Muñoak apaltzen eta goldera emeki makurtzen asten diran mugatik ibai eta pago urtetsuetaraiñokoak (orain abarrakituak), zure Menalkek gorde ahal izan zitula bertsuei esker. Ibiñ Virgil 59.
abarrakitu
<< abarkadun 0 / 0 abartxo >>

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper